YARGITAY KARARI
DAİRE : 22. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2017/40727
KARAR NO : 2017/20121
KARAR TARİHİ : 02.10.2017

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
DAVA TÜRÜ : KURUM İŞLEMİNİN İPTALİ

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:
Davacı vekili, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Müfettişleri tarafından 10.10.2013 -11.10.2013 tarihlerinde müvekkili şirkette yapılan inceleme sonunda oluşturulan müfettişlik raporunda “işverene tebliğ edilecek hususlar ” başlığı altında oluşturulan raporda; müvekkili davacı şirket tarafından çalışanların iş kanununda belirlenen haftalık çalışma saatlerine uygun çalıştırılmadığı, çalışanların hafta tatillerinin yasaya uygun kullandırılmadığı, yasaya aykırı gece çalışması yaptırıldığı, çalışanlara gerekli ve kanuni ara dinlenmesi uygulanmadığı, yıllık ücretli izinlerin kullandırılmadığı, postalar halinde çalışan işçilerin postalarının yasaya aykırı düzenlendiği, maaşların bir kısmının elden bir kısmının bankadan alındığı, çalışanlarla yapılan fazla çalışma neticesinde çalışanlara fazla çalışma ücreti ödenmediği ve veya fazla çalışmaya karşılık serbest zaman kullandırma etkinliğinin uygulanmadığının belirlendiğini bunların tamamen gerçeklikten uzak olup raporun kabulunün mümkün olmadığını belirterek davanın kabulu ile hazırlanan müfettişlik raporunun iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:
Davalı Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü cevabında: İş müfettişleri tarafından düzenlenen tutanakların ve raporların adi bir kanuni karine olmayıp aksi ispat edilene kadar geçerli olan resmi belgeler olduğunu bu tutanaklara yada düzenlenen raporlara karşı otuz gün içinde yetkili iş mahkemesine itiraz edilebileceğini davacının bu süre içerisinde davayı açmadığını, açılan davanın menfi tespit yada eda davası niteliğinde olup tarafların işçiler ve işverenler olduğunu Türkiye İş Kurumunun bu davada taraf sıfatının bulunmadığını süresinde açılmayan davanın öncelikle süre ve taraf sıfatı yokluğundan reddi gerektiğini, aynı zamanda davacı firma hakkında kuruma yapılan şikayet üzerine teftişlerin gerçekleştirildiğini teftiş sonucu düzenlenen tutanakların işveren vekili tarafından okunup doğruluğu kabul edilerek ve ihtirazi kayıt şerhi düşülmeksizin imzalandığını belirterek haksız davanın reddini istemiştir.
Diğer davalılar vekili cevabında; Müvekkillerinin davacı işveren çalışanları olduğunu ve müvekkilleri ile davacı işveren arasında bir husumetin bulunmadığını müvekkillerinin iş kanununda düzenlenen haftalık çalışma saatlerine uygun olarak ve 45 saat prensibi ile çalıştıklarını, fazla çalışma mesai varsa ücretlerini almakta yada kendilerine fazladan izin verilmekte olduğunu, hafta tatillerinin düzenli kullandırıldığnı, kanuna uygun olarak ara dinlenmelerinin de kullandırıldığını, bugune değin yıllık kanuni izinlerin tamamının kullandırıldığını, davalıların hepçi için geçerli olmamakla birlikte gece çalışmalarının yapıldığını, yapıldığında da kanuni azami sürelere uyulduğunu, postalar halinde çalışan işçilerin tümünün postalarının kanuni belirlemelere uygun olarak düzenlendiğini, maaşların bordrolarda belirtilen tutarlarda olup banka aracılığı ile ödendiğini sigorta primlerinin de maaşlar üzerinden yatırıldığını herhangi bir usulsüzlük ve eksiklik sözkonusu olmadığını,fazla çalışmanın istisnani hallerde gerçekletiğinden bunların da müvekkillerinin ücretlerinin yansıtıldığını beyan etmişlerdir.
Mahkeme Kararının Özeti:
Mahkemece iş müfettiş tutanaklarının işçi alacaklarına ilişkin kısımlarına karşı açılacak davanın taraflarının işçi ve işveren olduğu, işçi tarafından alacaklarının daha fazla olduğu iddiasıyla açılan davanın eda davası olduğu, işveren tarafından iş müfettişince yapılan tespitin hatalı olduğu belirtilerek açılan davanın ise menfi tespit davası olduğu, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğünün taraf sıfatının bulunmadığı gerekçesiyleTürkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğüne karşı açılan davanın taraf sıfatı yokluğundan reddine, İş Müfettişi raporunun işverene tebliğ edilecek hususların iadeli-taahhütlü ibaresi ile 02.01.2014 tarih ve 76020743-663-105 sayılı üst yazı ile 07.01.2014 tarihinde tebliğe çıkarıldığı ve işverene 08.01.2014 tarihinde tebliğ edildiği yasada belirtilen 30 günlük sürenin son gününün 07.02.2014 Cuma günü olmasına rağmen davacı işverence 10.02.2014 tarihinde bu davanın açıldığı buna göre iş müfettiş raporunun kesinleştiği, gerekçesiyle süresinden sonra açılan davanın reddine karar verilmiştir.
Temyiz:
Karar, süresi içerisinde davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Gerekçe:
1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.
2- 4857 sayılı İş Kanunu’nun 92. maddesine göre ise:
“91. madde hükmünün uygulanması için iş hayatının izlenmesi, denetlenmesi ve teftişiyle ödevli olan iş müfettişleri, işyerlerini ve eklentilerini, işin yürütülmesi tarzını ve ilgili belgeleri, araç ve gereçleri, cihaz ve makineleri, ham ve işlenmiş maddelerle, iş için gerekli olan malzemeyi 93 üncü maddede yazılı esaslara uyarak gerektiği zamanlarda ve işçilerin yaşamına, sağlığına, güvenliğine, eğitimine, dinlenmesine veya oturup yatmasına ilişkin tesis ve tertipleri her zaman görmek, araştırmak ve incelemek ve bu Kanunla suç sayılan eylemlere rastladığı zaman bu hususta T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından çıkarılacak İş Teftişi Tüzüğünde açıklanan şekillerde bu halleri önlemek yetkisine sahiptirler.
Teftiş, denetleme ve incelemeler sırasında işverenler, işçiler ve bu işle ilgili görülen başka kişiler izleme, denetleme ve teftişle görevli iş müfettişleri ve işçi şikayetlerini inceleyen bölge müdürlüğü memurları tarafından çağrıldıkları zaman gelmek, ifade ve bilgi vermek, gerekli olan belge ve delilleri getirip göstermek ve vermek; iş müfettişlerinin birinci fıkrada yazılı görevlerini yapmaları için kendilerine her çeşit kolaylığı göstermek, bu yoldaki isteklerini geciktirmeksizin yerine getirmekle yükümlüdürler.
Çalışma hayatını izleme, denetleme ve teftişe yetkili iş müfettişleri ile işçi şikayetlerini incelemekle görevli bölge müdürlüğü memurları tarafından tutulan tutanaklar aksi kanıtlanıncaya kadar geçerlidir. İş müfettişleri tarafından düzenlenen raporların ve tutulan tutanakların işçi alacaklarına ilişkin kısımlarına karşı taraflarca otuz gün içerisinde yetkili iş mahkemesine itiraz edilebilir”.
Mahkemece işçilere karşı açılan davanın 30 günlük hak düşürücü süre geçtikten sonra açıldığı ve raporun kesinleştiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmişse de Dairemizce … kayıtlarının celbi için yapılan geri çevirme sonrası gelen yazı cevabında; … Lokantacılık ve Tic. Ltd. Şti. adına 07.01.2014 tarihinde Konak … Merkez Müdürlüğünden postaya verilen …barkod numaralı alma haberli taahhütlü gönderinin 10.01.2014 tarihinde … imzasına teslim edildiği bildirilmiştir. 10.02.2014 tarihinde açılan dava önceki günün tatil olması nedeniyle süresindedir.
Mahkemece işin esasına girilerek hüküm kurulması gerekirken yazılı gerekçe ile davanın reddi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan sebepten BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 02.10.2017 tarihinde oybirliği ile karar verildi.