YARGITAY KARARI
DAİRE : 22. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2017/25448
KARAR NO : 2017/6345
KARAR TARİHİ : 28.03.2017

MAHKEMESİ : … Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi
DAVA TÜRÜ : İŞE İADE

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Y A R G I T A Y K A R A R I
Davacı isteminin özeti:
Davacı, davalı bankada yönetici yardımcısı olarak çalıştığını, 05.08.2015 tarihinde iş akdinin performans düşüklüğü gerekçe gösterilerek feshedildiğini, gerçekte performansının düşük olmadığını, iş sözleşmesinin esasen sendika üyeliğinden istifa etmemesi nedeniyle feshedildiğini belirterek, işe iadesine ve 4 aylık ücret ve sosyal yardımlar ile 1 yıl 1 aylık ücretinden az olmamak üzere tazminatın ödenmesi gerektiğinin tespitine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı cevabının özeti:
Davalı, davacının iş akdinin performans düşüklüğü sebebiyle feshedildiğini, işyerindeki performans değerlendirmesinin hukuka ve maddi duruma uygun olduğunu, davacının toplu iş sözleşmesi kapsamı dışında çalışan personel olduğunu, sendikal sebeplerle işten çıkarmanın söz konusu olmadığını, aksine durumu davacının ispatlaması gerektiğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti:
Mahkemece, davalı iş veren bankanın 1 yıl gibi bir zamanda gerçekleşen 5000’e yakın işçi çıkışının, neden bankacılık sektöründe grev yasağının kalktığı 2014 yılı Ekim ayından sonra gerçekleştiği açıklamasının yapılamadığı, fesihte kullanılan performans düşüklüğü gerekçesinin sendikal nedeni gizlemeye yönelik olduğunun anlaşıldığı, işverence gerçekleştirilen fesih işleminin geçersizliğine, davacının işe iadesine, 6356 sayılı Kanun’un 25/5. fıkrası uyarınca davacının işe başlatılması veya başlatılmaması şartına bağlı olmaksızın tazminat tutarının davacının 1 yıllık brüt ücreti tutarı olarak belirlenmesine, davacının işe iade için işverene süresi içerisinde başvurması halinde hak kazanılacak olan ve kararın kesinleşmesine kadar doğmuş bulunan en çok 4 aylık ücret ve diğer haklarının davacıya ödenmesi gerektiğinin belirlenmesine, karar verilmiştir.
İstinaf Başvurusu:
Davacı ve davalı vekillerince istinaf yoluna başvurulmuştur.
Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti :
Bölge Adliye Mahkemesince, davalı işverenin performans değerlendirme kriterlerinin önceden davacıya tebliğ edildiğinin, davacının performansını artırıcı tedbirlere başvurulduğunun, feshin son çare olarak yapıldığının ispatlanamadığı ve feshin geçersiz kabul edilmesinin yerinde olduğu, davacının 2002 yılında sendikaya üye olduğu, davalı banka tarafından bankacılık sektöründe grev yasağının kalktığı, 2014 yılı Ekim ayından sonra beşbine yakın işçi çıkışı gerçekleştirildiği, dosyada bulunan emsal kararlar değerlendirildiğinde davacının iş akdinin performans düşüklüğü gerekçesiyle feshedilmesinin sendikal nedenle yapılan feshi gizlemeye yönelik olduğu, tüm dosya kapsamıyla davacının iş akdinin sendikal nedenlerle feshedildiği, davacının 22/08/2008 tarihinde işe başlayıp 5 yılı aşkın süredir çalıştığı 1 yıllık ücret tutarında sendikal tazminat belirlenmesinin alt sınır niteliğinde olup üst sınırın açık bırakıldığı, Yargıtay uygulamalarına göre yıllık ücretli izinle ilgili 53. maddedeki kıdem sürelerini dikkate alarak belirlenmiş işe başlatmama tazminatı bakımından uygulanan kıdem sürelerini sendikal nedene dayalı olarak sendikal tazminatın belirlenmesinde de kıyasen uygulanabileceği, 5 yıl-15 yıl arasında kıdemi bulunan işçi için 1 yıl 1 ay sendikal tazminat belirlenmesinin hakkaniyete uygun olduğu, bu itibarla davacı vekilinin bu yöndeki istinaf talebinin kabulü gerektiği davalı tarafın istinaf taleplerinin yerinde olmadığı gerekçesiyle, istinaf dilekçeleri kapsamında yapılan değerlendirme sonucu ilk derece mahkemesinin hükmü ortadan kaldırılarak davacı tarafın istinaf talebinin kabulü yönünde hüküm kurulmuştur.
Temyiz:
Karar süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Gerekçe:
Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.
1-Taraflar arasında iş akdinin feshinin sendikal nedene dayalı olup olmadığı hususunda uyuşmazlık bulunmaktadır.
2821 sayılı Sendikalar Kanunu’nun “sendikaya üye olup olmama hürriyetinin teminatı” başlıklı 31.maddesini üçüncü fıkrasına göre; işveren, bir sendikaya üye olan işçilerle sendika üyesi olmayan işçiler veya ayrı sendikalara üye olan işçiler arasında işin sevk ve dağıtımında, işçinin mesleki ilerlemesinde, işçinin ücret, ikramiye ve primlerinde, sosyal yardım ve disiplin hükümlerinde ve diğer hususlara ilişkin hükümlerin uygulanması veya çalıştırmaya son verilmesi bakımından herhangi bir ayırım yapamaz; beşinci fıkrasına göre; işçiler, sendikaya üye olmaları ve olmamaları, iş saatleri dışında veya işverenin rızası ile iş saatleri içinde, işçi sendika veya konfederasyonlarının faaliyetlerine katılmalarından dolayı işten çıkarılamaz. Aynı maddenin altıncı fıkrasına göre ise; sendika üyeliği veya sendikal faaliyetlerden dolayı iş sözleşmesinin feshi halinde ise, İş Kanunu’nun 18, 19, 20 ve 21. madde hükümleri uygulanır. Ancak İş Kanunu’nun 21. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ödenecek tazminat işçinin bir yıllık ücret tutarından az olamaz.
Dosya içeriğine göre fesih için geçerli bir nedenin varlığı davalı işverence kanıtlanmadığından Mahkemece feshin geçersizliğine karar verilmiş olması isabetlidir. Ancak; feshin sendikal nedene dayanıp dayanmadığı hususunda yapılan araştırma ve inceleme yetersizdir. Dosya içeriğine göre sendikanın yetki tespiti başvurusunda bulunup bulunmadığı ve yetki alıp almadığı ile işyerinde fesih tarihi itibari ile çalışan, sendikaya üye olan, üyelikten çekilen, üyelikten çekilenlerden çalıştırılan, işten çıkarılanlardan sendikalı olan ve olmayanlar ile sendikalı olup da işyerinde çalışması devam eden işçiler olup olmadığı dosya içeriğinden anlaşılamamaktadır. Feshin sendikal nedene dayanıp dayanmadığı hususunun kuşkuya yer vermeyecek şekilde açıklığa kavuşturulması için belirtilen yönlerden gerekli araştırmaya gidilmeli ve toplanacak deliller dosya içeriği ile yeniden bir değerlendirmeye tabi tutularak sonucuna göre bir karar verilmelidir. Eksik incelemeyle yazılı şekilde hüküm kurulması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç:
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, bozma nedenine göre davacının temyiz itirazının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 28.03.2017 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.