YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/14751
KARAR NO : 2023/199
KARAR TARİHİ : 11.01.2023
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2022/32 E., 2022/267 K.
KARAR : Ret
Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda Dairemizce, Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde, davacının, davacının davalı nezdinde 29.07.2008 – 02.08.2011 tarihleri arasında asgari ücret ile çalıştığının tespitini talep etmiştir.
II. CEVAP
1.Davalı vekili, davanın reddini talep etmiştir.
2.Feri müdahil SGK vekili, davanın reddini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 29.01.2019 tarihli ve 2016/677 E. 2019/44 K. sayılı kararıyla, davacının, davalı nezlinde çalıştığını iddia ettiği döneme ait kamu tanıkları ve taraf tanıkları dinlendiği ayrıca kolluk tarafından yapılan araştırmada tespite edilen kamu tanıkları dinlendiğinden başkaca araştırma yapılacak husus ve beyanına başvurulacak tanık bulunmadığından ve mahkeme tarafından dinlenen kamu tanıklarının birbirleri ile çelişmeyen beyanları nazara alınarak hüküm oluşturulduğundan başkaca araştırma yapılmasını gerektiren husus bulunmadığı gerekçesiyle açılan davanın reddine karar verilmiştir.
IV.BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesi kararının süresi içerisinde davacı vekili tarafından istinafı üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.
V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1.Bölge Adliye Mahkemesi kararına karşı davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
Dairemizin 22.12.2021 tarihli ve 2021/4833 E. 2021/16454 K. sayılı ilamında, “…Davacı, dava konusu dönemde eşi davalının evinde ev hizmetlerinde çalışırken kendisinin de evin bahçe bakımı işleri yaptığı, eşi ile birlikte davalının evinin bahçesinde bulunan müştemilatında yaşadıklarını iddia etmiş, buna karşın Mahkemece davacının yaptığını iddia ettiği işin mahiyeti, varlığı, süresi ve niteliği yöntemince araştırılmamıştır.
Dosyadaki adres kayıt bilgilerine göre, davacının dava konusu ettiği dönemin bir kısmını da içerir şekilde, 23.02.2007-01.04.2010 tarihleri arasında, dava konusu adres dışında … İlinde, 01.04.2010-05.08.2011 tarihleri arasında ise davalının adresinde ikamet ettiğine ilişkin kaydın mevcut olduğu göz önüne alındığında, davacının dava konusu ettiği dönemin 01.04.2010 tarihine kadar olan dönem için; … İlindeki adresinde, belirtilen tarihlerde fiilen bulunup bulunmadığı, ikamet edip etmediği, bu dönemde buna göre davalı işyerinde çalışıp çalışmadığının bu adreste emniyet araştırması da yapılmak suretiyle usulünce belirlenmeli,
01.04.2010 tarihi ve sonrasına ilişkin dava konusu dönem için de; davacının çalıştığını iddia ettiği davalının evinin bahçesinin büyüklüğü, bahçede budama, sulama, aşılama, ilaçlama gibi emek ve mesai gerektiren meyveli/meyvesiz ağaç, çim alanı vs. bulunup bulunmadığı, bahçenin buna göre sürekli bakıma ihtiyacı olup olmadığı, buna göre işin kapasitesinin ne olduğu, bahçe bakımı işini asıl olarak kimin yaptığı, davacı tarafından mı yoksa başka bir kişi ya da şirket eliyle mi yapıldığı hususları emniyet araştırması yoluyla ve gerekirse yerinde keşif yapılmak suretiyle belirlenmeli, davacı tarafından yapıldığı kanaatine ulaşılırsa, başlangıç tarihi, çalışma şekli, süresi, günlük kaç saatte haftada ve ayda kaç güne tekabül ettiği hususu belirlenmeli, bu kapsamda davalının evine komşu çalışan ya da oturanlar zabıta marifetiyle belirlenmeli, çalışmaların varlığı ve süresi yönünden bilgi ve görgülerine başvurulmalı, yargılama sürecinde dinlenen tanık anlatımlarının değerlendirilmesinde; iş yerinin kapsamı, kapasitesi ile işin ve işyerinin niteliği nazara alınmalı, böylece bu konuda gerekli tüm soruşturma yapılarak taraflar arasındaki ilişkinin niteliği tereddütsüz belirlenerek, uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip, deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek, varılacak sonuca göre bir karar verilmelidir. …”gerekçesiyle karar bozulmuştur.
B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile “ı” gerekçesiyle istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.
V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer’i müdahil Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.
2. Dairemizin, 08.06.2022 tarihli ve 2022/6119 E. 2022/8791 K. sayılı kararıyla; ” Eldeki davada, Mahkemece 25.11.2020 tarihli gerekçeli kararda, “…dosya kapsamında gerekçeli karar yazılırken, davacı vekilince kısa kararda 11.11.1994-31.12.1994 yazılması gerekirken sehven 01.01.1994-31.12.1994 tarihleri arasında çalıştığının tespitine karar verildiği belirtilerek tashih talebinde bulunulduğu, dosyanın incelenmesinde talebin 11.11.1994-31.12.1994 tarihleri arasında hizmetin tespiti olduğu ancak kısa kararda sehven maddi hata yapılmak suretiyle 01.01.1994 tarihi olarak yazıldığı, tarih yazılırken maddi hata yapıldığı, henüz kararın tebliğ edilmediği de dikkate alınarak hüküm kısmındaki maddi hata tashihen düzeltilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur… “şeklinde hüküm kurulmuş olup, bu nedenle kısa kararla gerekçeli karar arasında çelişki oluşturulduğu anlaşılmaktadır.” gerekçesi ile ilk derece mahkemesi kararı bozulmuştur.
B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile “…Somut olayda, davacıya ait hizmet cetveli incelendiğinde, 01.08.1995-05.10.1995, 19.10.2011-26.01.2013 tarihleri arasında üçüncü kişi işverenler nezlinde bildirimde bulunulduğu, davalı tarafından kuruma herhangi bir bildirimde bulunulmadığı, davacının eşi Nurşen Aydoğdu’nun davalıya ait evinde hizmetli olarak çalışması nedeniyle 1031767 nolu işyerinden 29.07.2008-02.08.2011 tarihleri arasında bildirimde bulunulduğu, davacının eşinin davalıya ait evin temizlik işleri ve bakımı nedeniyle 29.07.2008-02.08.2011 tarihleri arasında çalıştığı, çalıştığı bu dönem itibariyle davalının ikamet ettiği Rasimpaşa mah. 6552 sok. no:12 Hendek / … adresindeki müştemilatında eşi ile birlikte ikamet ettiği, davacının, davalının ikamet ettiği evde hizmetli olarak çalışmadığı, eşinin çalışması nedeniyle tahsis edilen müştemilatta ikamet ettiği, eşine herhangi bir şekilde yardımda bulunmadığı tanık beyanlarından dosya arasındaki bilgi ve belgelerden anlaşılmakla davalı nezdinde hizmet akdine dayalı olarak çalışmasının bulunmadığı sonucuna varıldığından…” gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde; davalı işveren …’nun 26.04.2010 tarihli Hendek İlçe Emniyet Müdürlüğünün Suç No: 2010/204 sayılı fezlekesinden de anlaşıldığı üzere 26.04.2010 günü saat 10:00 sıralarında hastaneye muayene olmaya gittiğini, muayene olup tekrar eve geldiğini, evde istirahat ettiği sırada dışarıdan bağrışma sesleri duyduğunu ve dışarı çıktığında evin bacasının yandığını gördüğünü, evinde çalışan …’nun bacadaki yangını söndürmeye çalıştığını, …’nun itfaiyeyi, akabinde itfayenin gelerek gerekli söndürme işini yaptığını… Ve davacının yanında çalıştığını açıkça beyan ettiğini, iş bu resmi belgeden de anlaşıldığı üzere davalının, davacının yanında çalıştığını belirttiğini, bu resmi belgeye rağmen Yerel Mahkemenin davacının davalının yanında çalışmadığı kanaatine varmasının kabul edilemeyeceğini, sayın Yerel Mahkemenin 28.03.2017 tarihli 2 nci celsesinde dinlenen tanık … beyanında davacının çalıştığı evin bitişik mahallesinde oturduğunu, davacının ve eşinin orada hizmetli olarak çalıştığını, zaman zaman ise çay içmeye gittiğini orada birtakım ev işleri ile ilgilendiğini gördüğünü, ayrıca tanığın davalının yanında çalıştığını bizzat bildiğini belirtmesine rağmen Sayın Yerel Mahkemenin davacının, davalının yanında çalıştığı kanaatine varılmamasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, Hendek Emniyet Müdürlüğünde görevli polis memurları Soner Tiryaki ve Erdoğan Birinci’nin 07.04.2017 tarihli araştırma tutanağının gerçeği yansıtmadığını, diğer bir kısım tanık anlatımlarından da davacının çalışmasının ispatlandığını belirterek belirterek eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacının 29.07.2008 – 02.08.2011 dönemi arası davalı işyerinde çalıştığının tespiti istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,
2.506 sayılı Kanun’un 79 uncu maddesi, 5510 sayılı Kanun’un 86 ncı maddesi hükümleridir.
3. Değerlendirme
Eldeki davada, Mahkemece davacının davalıya ait evde eşinin ev hizmetlerinde çalışırken kendisinin de bahçe bakımı işlerinde 29.07.2008 – 02.08.2011 tarihleri arasında sürekli çalıştığının tespitine yönelik açılan davanın reddine dair verilen karar, eksik araştırma ve değerlendirmeye dayalıdır.
Mahkemece, davacının çalışma iddiasının geçtiği davalıya ait evde çıkan yangına ilişkin emniyet tarafından düzenlenen 26.04.2010 tarihli fezlekede davalının ve davacının beyanları değerlendirilmeli, evin merkezde olduğu gözetilerek yöntemince komşu işyeri/komşu ve sigortalı çalışanları tespit edilerek çalışma kayıtları da getirtilerek dinlenmeli,davacının eşine ait işçilik alacak dosyasında her ne kadar Mina Akary.Ltd.Şti. aleyhine karşı açılmışsa da eşin 29.07.2008-02.08.2011 tarihleri arasında davalı şirket iş yerinden bildirimi olsa da eşin,davacının işyeri sahibinin anne babasının evinde yani davalının evinde çalışarak ev temizliği ve diğer işleri yaptığı belirlenmiş olduğu ve davacının nkendisi ve eşinin ev hizmetlerinde çalıştığı yönündeki iddiası değerlendirilip araştırılmak suretiyle davacının çalışmasının olup olmadığı, çalışmanın varlığının tespiti halinde çalışma süreleri, tereddütsüz şekilde ortaya konulmak suretiyle bir karar verilmelidir.
VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,
Temyiz harcının istek halinde ilgilisine iadesine,11.01.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.