YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/14229
KARAR NO : 2023/268
KARAR TARİHİ : 12.01.2023
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi
SAYISI : 2021/523 E., 2022/474 K.
HÜKÜM/KARAR : Kısmen Kabul
Taraflar arasındaki İlk Derece Mahkemesinde görülen prime esas kazancın tespiti istemli davadan dolayı verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararı davacı vekili ve davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle, kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı 13.08.2013 havale tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkil …; ödenen ikramiyeler sebebiyle işçi ve işveren SSK kesintisi yapılmasının gerektiğinin tespitiyle emekli maaşının revize edilerek düzeltilmesine ve 15.08.2009 tarihinden itibaren eksik ödenen emeklilik maaşı için şuan miktarı belirsiz olan alacağının 6100 sayılı Kanun’un 107 inci maddesi uyarınca toplanacak delillere göre fazlaya ilişkin talep ve dava hakkımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik; 100,00 TL’nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin de davalılar üzerine bırakılmasına karar verilmesi dileğidir. Müvekkil …, davalı …’nda 24.08.1984 tarihinde işe başlamıştır. Bu işyerinde aralıksız olarak 15.05.2009 tarihine kadar kesintisiz olarak çalışmıştır. Sigorta sicil numarası 6501013946438’dir. Müvekkil, Hizmet-İş Sendikasının üyesi olup, sendika ile davalı … ile akdettiği toplu iş sözleşmesinin tüm hükümlerinden yararlanmaktadır. Toplu İş Sözleşmesinin 55 inci maddesi ile ikramiye ve ilave tediye başlığı ile bir düzenleme yapılmıştır. Maddenin (a) bendinde aynen “İşveren Taraf Sendika Üyesi İşçilere Bu Toplu İş Sözleşmesi İçerisinde Yılda Toplam 112 Günlük Ücreti Tutarında ikramiye ve ilave tediye Vermeyi Kabul Eder. 6772 sayılı Kanun Gereği Verilen 52 Yevmiye Tutarındaki İlave Tediye Bakanlar Kurulu’nun Açıkladığı Tarihlerde Dört Eşit Taksitlerle Ödenir. 60 Yevmiye tutarındaki ikramiye ise Mayıs ve Eylül Aylarında Ödenir.” şeklinde düzenleme yapılmıştır. Madde gayet açık bir biçimde 6772 sayılı Kanun hükümlerine göre 52 günlük yapılacağını, tüm bunlarla birlikte işverence davacıya ödenen ikramiyeler, çalışmanın karşılığı olarak iş akdinin işverene yüklediği bir yükümlülüktür ve ücret niteliğindedir. Bu nedenle ikramiye adı altında ödenen miktar üzerinden 5510 sayılı Kanun’un 80 inci maddesine (506 sayılı Kanun’un 73 üncü maddesi) göre hesaplanacak sigorta primlerinin davalı işveren …’nca kuruma ödenmesiyle emeklilik maaşının buna göre yeniden revize edilmesi gerektiğine ve muarazanın bu şekilde giderilmesine için işbu davayı açma zaruriyeti hasıl olduğu,yukarıda kısaca arz ve izah edilen ve resen dikkate alınacak davanın kabulüne; fazlaya ilişkin tüm dava ve talep hakları saklı tutularak, müvekkil …; Toplu İş Sözleşmesi hükümleri gereğince …’nca ödenen ikramiyelerin tamamının prime esas kazançlara dâhil olması gerektiğinin tespitiyle ödenen/ödenmesi gereken İşveren ve işçi ssk prim kesintisinin davalı işveren …’nca ödenmesi gerektiğinin tespitine, fazlaya ilişkin talep ve dava haklar saklı kalmak kaydıyla 06.08.2013 tarihleri arası emekli aylığına yansıtılmayan ve eksik ödenen emeklili maaşı için şuan miktarı belirsiz olan alacağının 6100 sayılı Kanun’un 107 nci maddesi uyarınca şimdilik 100.00 TL’nin dava tarihinden itibaren en yüksek banka mevduat faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen davalı kurumlardan tahsiline, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalı kurumlar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
1.Davalı Kurum vekili; davacı tarafça müvekikil kuruma karşı aynı konu ile ilgili Bitlis Asliye Hukuk Mahkemesinin 2011/548 Esas, 2012/218 Karar sayılı dosyası ile dava açıldığı, davacının aynı davayı tekrardan açmasının hukuken mümkün olmadığını, bu nedenle kesin hüküm itirazında bulunduklarını beyan etmiştir.
2.Davalı … vekili; açılan davayı kabul etmediklerini ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Özetle; Davanın kabulü ile, 1-Davacının 24.08.1984 ile 14.09.2009 tarihleri arasında 25.10.2020 tarihli bilirkişi raporunda belirlenen dönem ve ek SPEK ile çalıştığının tespitine, eksik yatırılan prime esas kazanç tutarlarının yaşlılık aylığına yansıtılması gerektiğini tespitine dair karar verilmiştir.
IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.
2.“…506 sayılı Kanun’un 77 nci maddesi ve 5510 sayılı Kanun’un 80 inci maddesi uyarınca TİS’de öngörülen ücretlerin davacıya ödenip ödenmediği tespit edilmeli, ödeme yapılmış ise buna ilişkin kayıtlar celp edilmeli, TİS’e göre belirlenen ücretlerin ödenmesi halinde prime esas kazanca esas alınacağı gözetilmeli, davalı iş yerinin kamu kurumu olması nedeniyle yapılan ödemelerin kayıtlı olması gerektiğinden ve kayıt dışı ödeme yapılamayacağından ilgili belediye başkanlığından ödemelerin ne miktarda ve nasıl yapıldığı sorulmalı, bu yöndeki tüm belgeler dosya içine alınmalı, elde edilecek sonuca göre de öncelikle davacıya ödenmiş ikramiyelerin belirlenmesi halinde ödendiği ayın kazancına dahil edileceği, bu ödemelerin yapıldığı ayda üst sınırın aşılması nedeniyle prime tabi tutulamayan kısmı, ödemenin yapıldığı ayı takip eden aydan başlanarak iki ayı geçmemek üzere üst sınırın altında kalan sonraki ayların prime esas kazançlarına ilâve edileceği, toplu iş sözleşmelerine tabi işyerleri işverenlerince veya kamu idareleri veya yargı mercilerince verilen kararlara istinaden, sonradan ödenen ücret dışındaki ödemelerin hizmet akdinin mevcut olmadığı veya askıda olduğu bir tarihte ödenmesi durumunda, prime esas kazancın tabi olduğu en son ayın kazancına dahil edileceği gözetilerek hüküm kurulmalıdır.” gerekçesi ile ilk derece mahkemesi kararı bozulmuştur.
B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla özetle; 1-Davanın kısmen kabul kısmen reddi ile, Davacının 2001/5 döneminde 491.940,00 TL daha ek
2001/9 döneminde 491.940,00 TL daha ek
2002/5 döneminde 629.160,00 TL daha ek
2002/9 döneminde 629.160,00 TL daha ek
2003/5 döneminde 692.706,00 TL daha ek
2003/9 döneminde 767.448,00 TL daha ek
2004/5 döneminde 844.192,80 TL daha ek
2004/9 döneminde 928.612,08 TL daha ek
2005/5 döneminde 1.143,36 TL daha ek
2005/9 döneminde 1.143,36 TL daha ek
2006/5 döneminde 1.406,26 TL daha ek
2006/9 döneminde1.406,26 TL daha ek
2007/5 döneminde 1530,00 TL daha ek
2007/9 döneminde 1.621,80 TL daha ek
2008/5 döneminde 1.822,08 TL daha ek
2008/9 döneminde 2.077,80 TL daha ek
2008/12 döneminde 900,38 TL daha ek
2009/1 döneminde 900,38 TL daha ek sigorta primine esas kazanç ile çalıştığının tespitine, eksik yatırılan prime esas kazanç tutarlarının yaşlılık aylığına yansıtılması gerektiğinin tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine, dair karar verilmiştir.
VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
1.Davacı vekili dilekçesinde özetle; mahkeme kararının reddine dair karar verilen alacaklar yönünden müvekkil lehine bozulmasına karar verilmesini talep ediyoruz diyerek, kararın bozulmasını istemiştir.
2.Davalı Kurum vekili dilekçesinde özetle; Yerel mahkemece dosyada mevcut olan ücret bordroları üzerinden değerlendirme yapılmalı, dosyada ücret bordroları mevcut olmayan dönemler değerlendirmeye tabi tutulmamalıdır diyerek, kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, prime esas kazancın tespiti istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.
3. Değerlendirme
1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VII. KARAR
Açıklanan sebeple;
Davacı vekili ile davalı Kurum vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz giderinin kararı temyiz eden ilgiliye yükletilmesine,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,
12.01.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.