YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/167
KARAR NO : 2023/930
KARAR TARİHİ : 07.02.2023
MAHKEMESİ : Adana Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/379 E., 2022/1398 K.
HÜKÜM/KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Mersin 6. İş Mahkemesi
SAYISI : 2019/202 E., 2020/266 K.
Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın fer’i müdahil Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ve fer’i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; 01.01.1985 ile 24.07.1985 tarihleri arasında 15140018 sigorta sicil numarası ile iş yeri numarası 2.7181.14815.31.01 olan davalı iş yerinde, kesintisiz, sürekli ve fiilen kaynakçı işçi olarak asgari ücretle vaki hizmetinin varlığının ve süresinin tespiti istemini talep etmiştir.
II. CEVAP
1.Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın süresi içinde açılmadığını, davacının 01.01.1985 ile 24.07.1985 tarihleri arasında müvekkil şirkette çalıştığını beyan ettiği hizmet tespit davaları için kanunla öngörülen dava açma süresinin 5 yıl olduğunu, belirterek; davanın reddini istemiştir.
2. Feri müdahil Kurum vekili, 14815.33 sicil nolu iş yerinin 1985/1 dönemi bordrosunda davacının ismine rastlanamadığını beyanla; davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bordro tanığı … beyanı, hizmet döküm cetveli dosyamız arasına alınan davacı tanıklarının 1983-1987 yılları arasında davalı iş yerinde çalıştıkları görülmüş aradan uzun zaman geçmesi sebebiyle tanıkların gün ay yıl şeklinde tarih verememeleri olağan olduğu belirtilerek; davanın kabulü ile, davacının davalı iş yerinde 01. 01.1985 ile 24.07.1985 tarihleri arasında asgari ücretle çalıştığının tespitine varsa kuruma bildirilen sürelerin dışlanmasına, dair karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer’i müdahil Kurum istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Fer’i müdahil kurum vekili istinaf dilekçesinde, iş bu kararın usul ve esas yönünden hukuka aykırılık teşkil ettiğini beyanla; ilk derece mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve fer’i müdahil Kurum temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
1.Davalı vekili temyiz dilekçesinde, hak düşürücü süre içinde dava açılmadığını, dosyada mübrez yazılı belgelerde imza incelemesi yapılmaksızın ve de yeterli araştırma yapılmaksızın hüküm tesisinin hatalı olduğunu belirterek; davanın reddini istemiştir.
2.Fer’i müdahil Kurum temyiz dilekçesinde ,tarafsız olabilecek tek tanığın dinlenilmeden davacının bildirmiş olduğu tanık beyanlarına dayanılarak hüküm kurulmuş olup, kurulan bu hüküm hukuka aykırı olduğunu, davacıların bildirdikleri tanıklar da dahil bütün çalışanlarının primlerinin tam olarak yatmış olması ve de bordro tanıklarının davalıyı tanımaması dikkate alınmadan kişinin davalı işyerinde çalışması somut bir delille kanıtlanamamış olup davanın kabulüne karar verilmesi usul ve kanuna aykırılık teşkil ettiğini belirterek davanın reddini istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 1 nci maddesi, 114 ncü maddesinin 1 nci fıkrasının b bendi, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’nun 79 uncu maddesi.
3. Değerlendirme
1.Hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılanların hizmetlerin tespitine ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkindir. Bu nedenle özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu çerçevede hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyerek, gerekli araştırmaların re’sen yapılması ve kanıtların toplanması gerektiği göz önünde bulundurulmalıdır.
2. Tanık beyanları değerlendirilirken bunların inandırıcılığı üzerinde durulmalı, verdikleri bilgilere nasıl vakıf oldukları, işveren, işçi ve işyeriyle ilişkileri düşünülmeli ve tanıklar buna göre dinlenilmeli, re’sen araştırma kapsamında sadece taraf tanıkları ile yetinilmeyip mümkün oldukça bordrolu, komşu ve yakın işyerlerinde bu yeri bilen ve tanıyanlar da dinlenerek tanık beyanlarının sağlığı denetlenmeli ve çalışma olgusu böylece hiç bir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde belirlenmelidir.
3.Eldeki davada mahkemece, dosya kapsamında yer alan yazılı belgelerde, davacıya ait 1985/ 1,2,3 ve 4 üncü ayları kapsar vizite kağıtlarında; 01.01.1985 tarihli işe giriş bildirgesinde, imza incelemesi yaptırılmak suretiyle iş bu belgelerin davalı tarafından düzenlenip düzenlenmediğine ilişkin belirleme yapılmalı; öte yandan yukarıda izah edildiği üzere 1985 yılına ait dönem bordrosunda yer alan diğer bordro tanıkları dinlenerek davacının talebi hususunda tereddütsüz belirleme yapılmalıdır.
4.Kabule göre de mahkemece şartlı hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle ;
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,
Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
07.02.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.