YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/3329
KARAR NO : 2023/258
KARAR TARİHİ : 12.01.2023
MAHKEMESİ : … Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/2431 E., 2021/3480 K.
HÜKÜM/KARAR : Esastan red
İLK DERECE MAHKEMESİ : … 1. İş Mahkemesi
SAYISI : 2020/300 E., 2021/257 K.
Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalılar ve feri müdahil kurum vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar ve feri müdahil kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin davalı yanında 01.09.2002 tarihinden 31.12.2013 tarihine kadar 11 yıl 4 ay kesintisiz olarak çalıştığı halde çalışmalarının 4 yıl 5 aylık kısmının gösterilerek primlerinin ödendiğini, bu süre dışındaki çalışmalarının, primlerinin ödenmeyerek eksik gösterildiğini, Maliye Bakanlığında Yeminli Mali Müşavirlerin yanlarında çalıştırdıkları personele ilişkin bilgi girişinde personel olarak kayıtlarının mevcut olduğunu, müvekkilinin davalıya ait iş yerinde 01.09.2002 tarihinden 31.12.2013 tarihine kadar bilfiil aralıksız olarak çalıştığına karar verilerek eksik sigorta primlerinin tespit edilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
1. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının yeminli mali müşavir olarak halen faaliyet gösteren müvekkil nezdinde ilk işe giriş tarihinin 01.09.2002 olduğunu, aynı zamanda serbest muhasebeci mali müşavir sıfatı da bulunan davacı çalışanın 31.08.2004 tarihinde bağımsız bir büro açmak için müvekkillerinin murisi yanındaki çalışmasını kendisinin sonlandırdığını, bu hususun davacının vergi kaydı ve Bağ-Kur kayıtlarından anlaşılacağını, müvekkillerinin murisinin kendisiyle sorunsuz ayrılan çalışanının talebi ve destek verme amacıyla zaman zaman bedeli mukabilinde diğer üçüncü şahıs müşterileri gibi hizmet de aldığını ve aldığı hizmetin bedelini eksiksiz ödediğini, kendi işinin patronu olmak isteyen davacının bir süre serbest çalıştıktan sonra müvekkilinden tekrar işe girmek için talepte bulunduğunu, müvekkillerinin murisinin de davacıyı tekrar 11.06.2009 tarihinde işe aldığını ve bu çalışmasının 31.12.2013 tarihine kadar sürdüğünü ve davacının 01.09.2002-31.12.2013 tarihleri arasında müvekkillerinin murisi nezdinde kesintisiz bir çalışmasının bulunmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.
2.Fer’i müdahil vekili cevap dilekçesinde özetle; Kurum kayıtlarının incelenmesinde davacının davalı işyerinde 4 yıl 5 aylık çalışmasının mevcut olduğunu, kurum kayıtları ile davacının talepleri birbiri ile uyuşmadığından davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesince, “davanın kabulü ile, davacının davalıya ait iş yerinde 01.09.2002 – 31.12.2013 tarihleri arasında SGK’ya bildirilen çalışmalar dışında, sgk’ya bildirilmeyen dönem olan 01.09.2004 – 10.06.2009 tarihleri arasında da hizmet akdine tabi olarak çalıştığının tespitine” karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar ve feri müdahil kurum vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
1.Davalılar vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; mahkemece davacının bağkur kaydının olmasının aynı zamanda hizmet akdiyle çalışmasına engel olmayacağı yönündeki kabulün yerinde olmadığını, davacının murislerine bağımlı çalışmadığını, kendi nam ve hesabına bağımsız olarak serbest muhasebeci mali müşavirlik yaptığını, mahkeme kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
2.Feri müdahil Kurum vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davanın sadece tanık beyanlarına dayalı olarak ispatlanamayacağını, çalışmanın aralıksız ve kesintisiz olduğu yönündeki iddianın yazılı belge ile ispatlanması gerektiğini, mahkeme kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; istinaf başvurularının 6100 Sayılı HMK’nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ayrı ayrı esastan reddine dair karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar ve feri müdahil kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
1.Davalılar vekili özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.
2.Feri müdahil vekili özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanun’un 79/10 ve 5510 sayılı Kanun’un 86/8 inci maddeleridir.
3. Değerlendirme
Eldeki dava dosyası incelendiğinde, davacı 01.09.2002- 31.12.2013 tarihleri arasında kesintisiz olarak çalıştığını, bir kısım çalışmasının eksik bildirildiğini ileri sürmüş olup, 01.09.2002 – 30.08.2004 ve 11.06.2009 – 31.12.2013 tarihleri arasındaki çalışma döneminin kuruma bildirildiği tespit edilmiştir. Davacı kuruma bildirilmeyen 01.09.2004 – 10.06.2009 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak çalıştığının tespitine ilişkin incelemeye konu davayı açmış olup, mahkemece yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmiş ise de, dosya kapsamındaki bilgi ve belgelere göre, davacının talep konusu dönemde 13.09.2004-31.05.2009 tarihleri arasında vergi kaydı bulunduğu, bu döneme ilişkin Korkuteli Yem Gıda San. Tic. A.Ş.’ye davacı tarafından muhasebe hizmeti verildiği, hizmet karşılığında da davacıya ödemeler yapıldığı vergi kayıtlarından anlaşılmakla, davaya konu dönemde hizmet akdinin bağımlılık unsuru yeterince araştırılmadan hüküm verildiği görülmektedir. Bu nedenle, vergi kayıtlarında yer alan davacı tarafından yapılan muhasebe işlerinde, davacının davalıların murisi ile aralarındaki ilişkide bağımlılık unsuru araştırılmalı, ödeme belgeleri irdelenmeli, bu dönemde davalılar murisine de dava dışı şirketler tarafından ödeme yapılıp yapılmadığı belirlenmeli, davacının vergi kaydı bulunduğu dönemde davalılar murisinin yanında çalıştığı iddiası karşısında, davalılar murisine ait hangi işleri yaptığı, karşılığında ücret alıp almadığı, davacıdan sorularak araştırılmalı ve çakışan sigortalılık hususu da irdelenerek bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve araştırma sonucu hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,
Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
12.01.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.