YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/2892
KARAR NO : 2023/2985
KARAR TARİHİ : 22.03.2023

MAHKEMESİ : … Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/2507 E., 2022/1947 K.
KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : … 13. İş Mahkemesi
SAYISI : 2022/18 E., 2022/332 K.

Taraflar arasındaki kurum işleminin iptali ile yaşlılık aylığına hak kazandığının tespiti istemi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının çalıştığı kuruma ibraz edilmek üzere … Devlet Hastanesi’nden aldığı 14.07.2010 tarihli raporda %44, 13.02.2012 tarihli raporda %47, 08.05.2013 tarihinde ise kişisel müracaatı sonucu herhangi bir kurum sevki olmadan aldığı raporda %44 oranında özürlü olduğunun belirtildiğini, davalı Kuruma 28.09.2015 tarihinde yaptığı başvuru üzerine 01.07.2016 tarihinden itibaren aylık bağlandığını ancak … Vergi Dairesi Başkanlığı’nın 26.07.2016 tarihli yazısına istinaden 23.05.2014 tarihinden sonra her yıl kurum sevki ile alınması gereken engelliliği gösterir raporu almadığı gerekçesiyle yaşlılık aylığının iptaline ve ödenen aylıkların davacıdan tahsiline karar verildiğini, Kurum işleminin yerinde olmadığını ileri sürerek engelliliğinin tespitine, tespit edilecek özürlülük oranına göre yaşlılık aylığına hak kazandığına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; … Devlet Hastanesi’nce düzenlenen 08.05.2013 tarih ve 2238 sayılı, Gelir İdaresi Başkanlığı Merkez Sağlık Kurulu’nca düzenlenen 29.08.2013 tarihli raporlarda, davacının çalışma gücünün %41’ini kaybettiği tespit edildiğinden davacının ücretlerinin vergilendirilmesinde, başvuruda bulunduğu 23.05.2013 tarihinden başlamak üzere 23.05.2014 tarihine kadar üçüncü derece engelli hizmet erbabı için belirlenen indirimden faydalandırılması gerektiğinin belirlendiğini, Gelir İdaresi tarafından Kuruma gönderilen yazıda, Merkez Sağlık Kurulu’nca davacının gelecekte engellilik derecesinde değişiklik olabileceği dikkate alınarak 23.05.2014 tarihinden sonra da indirimden yararlanmak istemesi halinde Gelir İdaresi Başkanlığı’nca yeniden hastaneye sevk edilerek alınacak raporun incelenmek üzere Merkez Sağlık Kurulu’na gönderilmesi gerektiğinin belirtildiğini, 01.07.2016 tarihinden itibaren davacıya bağlanan aylığın, … Vergi Dairesi Başkanlığı’nın 26.07.2016 tarih ve 4864 sayılı yazısı üzerine “23.05.2014 tarihinden sonra sevki olmadığından” bağlandığı günden durdurulduğunu ve yersiz ödenen aylıkların iadesinin istendiğini, Kurum işleminin hukuka uygun olduğunu ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulü ile;

Davalı kurum tarafından davacının aylığının kesilmesine ilişkin kurum işleminin iptali ile aylık bağlandığı tarih olan 01.07.2016 tarihi itibariyle yaşlılık aylığına hak kazandığının ve aylığının kesildiği tarih itibariyle yeniden bağlanması gerektiğinin tespitine,

Davacıya ödenmesi gereken aylıkların ödenmesi gereken tarihlerden itibaren yasal faizi ile davacıya ödenmesi gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
1.Davalı kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle;Kurum işlemlerinin mevzuata uygun olduğunu, davacının engellilik oranının değişiklik gösterdiğini, raporunun bittiği 23.05.2014 tarihinden sonra sevk olmadığından aylık bağlama işlemlerinin durdurulduğunu ve yersiz olarak ödenen aylıkların haklı olarak talep edildiğini, dosyada birbiriyle çelişkili birden fazla rapor bulunduğunu, bu raporlara istinaden verilen mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile … Vergi Dairesi Başkanlığı’nın 28.09.2015 tarihli yazısında; davacının, … Devlet Hastanesince düzenlenen 08.05.2013 tarihli raporunun Gelir İdaresi Başkanlığı Merkez Sağlık Kurulu tarafından incelendiğinin, çalışma gücünün %41 oranında kaybettiğinin, başvuru tarihi olan 17.09.2015 tarihinden itibaren üçüncü derece engelli hizmet erbabı için belirlenen indirimden faydalanması gerektiğinin belirtilmesi üzerine davalı Kurumca davacıya 01.07.2016 tarihinden itibaren 506 sayılı Kanun’un geçici 87/D maddesi kapsamında yaşlılık aylığı bağlanması, … Vergi dairesi Başkanlığı’nın 26.07.2016 tarihli yazısında ise; davacının 23.05.2013-23.05.2014 tarihleri arasında üçüncü derece engelli indiriminden yararlanabileceğinin belirtilmesi ve 28.09.2013 tarihli yazıda kontrol muayenesi kaydına sehven yer verilmediğinin anlaşılması; Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu’nun 24.10.2018 tarihli ve 82/17146 sayılı raporunda özürlülük oranının %62 olduğunun belirtilmesi; … Vergi Dairesi Başkanlığı’nın 17.01.2020 tarihli yazısında davacının çalışma gücünü %54 oranında kaybettiği ve 26.12.2019 tarihinden itibaren engellilik indiriminden yararlanabileceğinin bildirilmesi, dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ilk derece mahkemesinin gerekçesi hep birlikte değerlendirildiğinde; verilen kararda bir isabetsizlik görülmediğinden; davalı kurumun istinaf başvurusunun esastan reddine karar karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı kurum vekili istinaf gerekçeleri ile kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık kurum tarafından davacının aylığının kesilmesine ilişkin kurum işleminin iptali ile aylık bağlandığı tarih olan 01.07.2016 tarihi itibariyle yaşlılık aylığına hak kazandığının ve aylığının kesildiği tarih itibariyle yeniden bağlanması gerektiğinin tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
Davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Kanun’un Geçici 10 uncu maddesinin 2 nci fıkrasının “Bu Kanunun yürürlük tarihinden önce sigortalı olup bu Kanunun yürürlük tarihinden önce veya sonra sakatlığı nedeniyle vergi indiriminden yararlanmaya hak kazanmış durumda olan sigortalılar hakkında, 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’nun mülga 60 ıncı maddesinin (C) bendinin (b) alt bendi ve geçici 87 nci maddesine göre işlem yapılır. ” hükmü gereği 506 sayılı Kanun’un 60 ve Geçici 87 nci maddeleridir.

3. Değerlendirme
Eldeki incelemeye konu dosya kapsamından; … Vergi Dairesi Başkanlığı’nın 28.09.2015 tarihli yazısında; davacının, … Devlet Hastanesi tarafından düzenlenen 08.05.2013 tarihli raporunun Gelir İdaresi Başkanlığı Merkez Sağlık Kurulunca incelendiği ve çalışma gücünün %41 oranında kaybettiğinin, başvuru tarihi olan 17.09.2015 tarihinden itibaren üçüncü derece engelli hizmet erbabı için belirlenen indirimden faydalanması gerektiğinin belirtilmesi üzerine davacıya 30.06.2016 tarihli yaşlılık aylığı tahsis talebi üzerine 4175 günlük sigortalılık süresi üzerinden 506 sayılı Kanun’un geçici 87/D maddesi kapsamında yaşlılık aylığı bağlandığını, ardından … Vergi dairesi Başkanlığı’nın 26.07.2016 tarihli yazısında … Devlet Hastanesi tarafından düzenlenen 08.05.2013 tarihli rapor uyarınca Gelir İdaresi Başkanlığı Merkez Sağlık Kurulunca çalışma gücünün %41 oranında kaybettiği tespit edildiğinden davacının 23.05.2013-23.05.2014 tarihleri arasında üçüncü derece engelli indiriminden yararlanacağının, 23.05.2014 tarihinden sonra da indirimden yararlanmak istemesi halinde yeniden hastaneye sevk edilerek alınacak raporun incelenmek üzere Merkez Sağlık Kuruluna gönderilmesi gerektiğinin bildirilmesi üzerine, davalı Kurumca bağlanan yaşlılık aylığının başlangıç tarihi itibariyle kesildiği anlaşılmaktadır.

Yukarıda açıklanan maddi ve hukuki olgular ışığında mahkemece davacıya aylık bağlandığı 30.06.2016 tarihinde özürlülük durumunun, yaşlılık aylığı tahsis şartlarına yeterli olup olmadığına dair ek rapor alınmak suretiyle elde edilecek sonuca göre karar verilmelidir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek, eksik araştırma ve inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

22.03.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.