YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/1085
KARAR NO : 2023/1612
KARAR TARİHİ : 23.02.2023
MAHKEMESİ : … Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/942 E., 2022/1927 K.
…
…
HÜKÜM/KARAR : Esastan red
İLK DERECE MAHKEMESİ : …1. İş Mahkemesi
SAYISI : 2020/500 E., 2021/415 K.
Taraflar arasındaki fiili hizmet zammı süresi tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl ve birleşen davanın kabulüne kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalılar vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili, müvekkilinin davalı Türkiye Şeker …Makine Fabrikası’nda 25.09.1987 tarihinde çalışmaya başladığını, halen davalı fabrikanın döküm bölümünde döküm postabaşısı olarak çalıştığını, müvekkilinin yaptığı işin en ağır ve yıpratıcı işlerden olduğunu, 5510 sayılı Kanun kapsamında 2008 yılına kadar yapılan değişikliğe kadar müvekkilinin hizmet süresinden yararlandığını, 2008 yılında kanunda yapılan değişiklik nedeniyle müvekkilinin hizmet süresi zammından yararlanamadığını, …1. İş Mahkemesi’nin 2017/979 Esas sayılı dosyasında emsal mahiyette açılan davanın kabulüne karar verildiğini ve kararın kesinleştiğini, müvekkili adına Sgk’ya yapılan başvurularının reddedildiğini beyan etmiş, müvekkilinin 01.10.2008 tarihi ile dava tarihi arasındaki dönemde bildirilen çalışmalarına fiili hizmet süresi zammı verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Davalı Türkşeker …Makine Fabrikası vekili, davacının çalışmaya başladığı 02.11.1998 tarihinden itibaren hizmet süresinden yararlandırıldığını, fiili hizmet süresi zammı uygulamasının kaldırılmasına ilişkin yönetmeliğin 27.09.2008 tarih 27010 sayılı resmi gazetede yayınlanmasından sonra kaldırıldığını, davacının dava dilekçesinde ileri sürdüğü iddiaları kabul etmediklerini belirterek davanın reddini istemiştir.
Davalı SGK vekili, davalı işyerinin 01.10.2008 tarihinden sonra Sosyal Güvenlik Kanununda yapılan değişiklikle ilgili işyerlerinde fiili hizmet süresi zammı kapsamından çıkartıldığını, bu tarihe kadar davacının primlerinin yatırıldığını, müvekkili kurum tarafından yapılan işlemlerin Kanun, tebliğ, yönetmelik ve genelgelere uygun bir şekilde yapıldığını belirterek davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile “…Davacının davasının kabulü ile; Davacının davalı işyerinde geçen 01.10.2008 ile 07.07.2020 tarihleri arasında prim ödenmiş 3119,5 fiili gün çalışmasına 5510 sayılı Kanun’un 40 ıncı maddesi gereğince 2008 yılı için 12 gün, 2009 yılı için 44 gün, 2010 yılı için 44 gün, 2011 yılı için 44 gün, 2012 yılı için 43 gün, 2013 yılı için 44 gün, 2014 yılı için 44 gün, 2015 yılı için 44 gün, 2016 yılı için 44 gün, 2017 yılı için 45 gün, 2018 yılı için 44 gün, 2019 yılı için 44 gün, 2020 yılı için 22 gün, toplam 519 gün fiili hizmet zammı süresine hak kazandığının tespitine, …” karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B.İstinaf Sebepleri
Davalılar vekilleri, kararın eksik araştırma ve inceleme sonucu verildiğini belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.
V.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz başvurusunda bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalılar vekilleri istinaf gerekçelerini tekrarla temyiz başvurusunda bulunmuştur.
C.Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, fiili hizmet süresi zammı istemine ilişkindir.
2.İlgili Hukuk
1-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile,
2-Davanın yasal dayanağı 5510 sayılı yasanın “Fiilî hizmet süresi zammı” başlıklı 40 ıncı maddesi olup, maddede toplam 20 bent olarak belirlenen işyerlerinde ve işlerde 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentleri kapsamında çalışan sigortalıların prim ödeme gün sayılarına, bu işyerlerinde ve işlerde geçen çalışma sürelerinin her 360 günü için karşılarında gösterilen gün sayılarının, fiilî hizmet süresi zammı olarak ekleneceği, 360 günden eksik sürelere ait fiilî hizmet süresi zammının, 360 gün için eklenen fiilî hizmet süresi ile orantılı olarak belirleneceği, çalışmanın fiili hizmet süresi zammı kapsamında değerlendirilebilmesi için, tablonun (13) ve (14) numaralı sıralarında belirtilen sigortalılar hariç sigortalının kapsamdaki işyerleri ile birlikte belirtilen işlerde fiilen çalışması ve söz konusu işlerin risklerine maruz kalmasının şart olduğu, bentlerden birden fazlasına dahil olanlar için, en yüksek olan bentten fiilî hizmet süresi zammının uygulanacağı düzenlenmiş olup, tablo olarak hazırlanmış ve kapsamdaki işyerleri, işleri ve her 360 günlük çalışma için verilecek fiili hizmet süresi zammını gösteren tablonun “8” numaralı sırasında “Döküm fabrikaları”nda ” “1) Döküm kalıp ve maçalarının yapılması ve döküme hazır duruma getirilmesi işlerinde çalışanlar., 2) Döküm şarjının hazırlanması ve her çeşit maden eritme (izabe) fırınlarının döküme hazır duruma getirilmesi işlerinde çalışanlar., 3) Maden eritme ve dökme işlerinde çalışanlar “ın her 360 gün fiilen çalışmalarına karşılık 60 gün verileceği düzenlenmiştir.
3.Değerlendirme
İnceleme konusu davada, davacının …Makine Fabrikasının dökümhanesinde döküm işçisi olarak çalıştığı, işveren tarafından gönderilen ve davacının dava konusu edilen sürelerde çalıştığı bölümleri ve süreleri gösteren belgeye göre, 30.09.2008- 07.07.2020 tarihleri arasında, 07.07.2003-29.08.2013 tarihleri arasında …Makine Fabrikasının döküm atölyesi postabaşısı olarak, 29.08.2013-03.11.2016 tarihleri arasında … Şeker Fabrikasında döküm atölyesi postabaşısı olarak, 03.11.2016 ve devam eder şekilde yine …Makine Fabrikasının döküm atölyesi postabaşısı olarak görev yaptığı belirtildiğinden, Mahkemesince her ne kadar keşif yapılmış ise de “postabaşı” nın tam olarak ne iş yaptığı, çalıştığı tüm sürede diğer dökümhane işçileri ile aynı işi yapıp yapmadığı dosya içindeki belgelerden anlaşılamamaktadır.
40 ıncı maddede bulunan tablonun 8 numaralı sırasında düzenlenen ve fiili hizmet süresi zammı verilmesini gerektiren döküm işinde çalışan sigortalılara, ancak tüm çalışmaları fiilen maddede belirtilen işlerde geçmesi halinde fiili hizmet süresi zammı verilebileceğinden, Mahkemesince toplanan delillerin yeniden bu yönde değerlendirilerek ve davacının yaptığı işin tam olarak ne olduğu, mesasinin tamamının maddede belirtilen işlerde geçip geçmediği belirlenerek varılacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik araştırma ve inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
VI.KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Temyiz harcının istek halinde ilgilisine iadesine,
Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
23.02.2023 gününde oybirliğiyle karar verildi.
G.D.