YARGITAY KARARI
DAİRE : 4. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/5886
KARAR NO : 2023/7357
KARAR TARİHİ : 01.06.2023
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : … Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2019/2919 E., 2022/123 K.
DAVA TARİHİ : 16.03.2016
HÜKÜM/KARAR : Kısmen kabul/Davalının istinaf talebinin reddine-davacının istinaf
talebinin kabulüne
İLK DERECE MAHKEMESİ : … 5. Asliye Ticaret Mahkemesi
SAYISI : 2016/290 E., 2019/597 K.
Taraflar arasındaki tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Kararın taraflar vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne, davalı vekilinin istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraflar vekillerince temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; 31.08.2015 tarihinde müvekkilinin yolcu olduğu … … sevk ve idaresinde bulunan plakası belli olmayan motosikleti ile … tescil plakalı … makinesinin çarpışması sonucu yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiğini, müvekkilinin kaza sonucu ağır yaralandığını, kazanın oluşumunda motosiklet sürücüsü … … ve … makinesi operatörü … …’nun ağır kusurlu olduğunu, kazaya … açan her iki aracın da Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçelerinin bulunmadığını, bu nedenle davanın Güvence Hesabına yöneltildiğini belirterek kazaya sebebiyet veren her bir araç için ayrı ayrı olmak üzere şimdilik sürekli … göremezlik için 500,00 TL (toplam 1.000,00), … boyu bakım ve bakıcı gideri için 500,00 TL (toplam 1.000,00 TL) olmak üzere toplam 2.000,00 TL’nin tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı cevap dilekçesinde; davacının yolcu olarak bulunduğu plakası tespit edilemeyen aracın motosiklet mi yoksa motorlu bisiklet mi olduğunun tespiti gerektiğini, motorlu bisiklet ise sorumluluk bulunmadığını, tedavi masrafları nedeniyle ve geçici … göremezlik tazminatından dolayı herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, davacının içinde yolcu olarak bulunduğu kazaya sebebiyet veren plakası tespit edilemeyen araçta hatır için taşındığı, motosiklete kasksız olarak binmiş olması halinde müterafik kusurlu olduğunu, zararın tespiti, trafik kaza tutanağına ve ceza mahkemesi kararına itibar edilmeyerek kusur açısından inceleme yaptırılması, maluliyet oranının ve malul kaldığının tam teşekküllü hastane raporları ile belgelendirilmesi ve …’nın ödediği tazminat varsa hesaplanan tazminattan düşülmesi gerektiğini, sorumluluğun teminat limiti ve kusur oranı ile sınırlı olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; 31.08.2015 tarihinde meydana gelen yaralamalı trafik kazasında… Plakalı … makinası ile dava dışı … … yönetiminde bulunan tescilsiz ve plakasız motorsikletin çarpışması neticesinde motorsiklette yolcu olarak bulunan davacının yaralandığı, her iki aracın da … sigorta poliçesinin bulunmaması nedeniyle davalıya husumet yöneltildiği, alınan kusur raporunda motosiklet sürücüsü … …’in %25 oranında, … plaka sayılı … makinası operatörü … …’nun %25 oranında kusurlu olduğunun tespit edildiği, Adli Tıp Kurumu 3. Adli Tıp İhtisas Kurulu tarafından tanzim edilen raporda; davacının %100 oranında meslekte kazanma gücünden kaybetmiş sayılacağı ve başka birisinin sürekli bakımına muhtaç olduğunun tespit edildiği, bu raporun karara esas alındığı, TRH … Tablosu ve progresif rant tekniğiyle tazminatın hesaplandığı aktüer raporunun benimsendiği, hesaplanan tazminata davacının yaralanmasının kafa bölgesi olması nedeniyle %20 oranında koruyucu ekipman nedeniyle müterafik kusur indirimi uygulandığı kabulü ile davanın kısmen kabulüne, 248.460,56 TL işgörmezlik tazminatı ve teminat limiti kapsamında 290.000,00 TL bakıcı gideri olmak üzere toplam 538.460,56 TL tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraflar vekillerince istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde; mahkemece yapılan müterafik kusur indirimini kabul etmediğini, kazanın meydana gelmesinde iki aracın sorumlu olduğunu fakat mahkemece … bir araç varmış gibi değerlendirme yapıldığını, kazanın meydana gelmesinde plakasız motosiklet sürücüsü ile … makinesi operatörünün eşit kusuru olduğunu ve her iki aracın da sigortası bulunmadığından davalı …’na iki araç bakımından ayrı ayrı talepte bulunulduğunu belirtmiştir.
Davalı vekili istinaf dilekçesinde; müvekkili kurumun kanundan kaynaklı sorumluluğunun teminat limiti ile sınırlı olduğunu ancak kararda maluliyet tazminatı için ayrı bakıcı gideri için ayrı değerlendirme yapıldığını, hükmün teminat limitini aşamayacağından söz konusu davaya ilişkin ferilerin limite oranlaması gerektiğini, Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin 34. maddesinde … makinelerinin karayollarında sürülmesinin tescil belgesine ekli trafiğe çıkış izin belgesinin tescili yapan kuruluşça tasdik edilerek makine sahibine verilmesi ile mümkün olduğu, trafiğe çıkış izni verilen makinenin ise Zorunlu Mali Mesuliyet sigorta akdinin yapılmış olması ve Karayolları Genel Müdürlüğü’nden özel izin alınmasının mecburi olduğunun belirtildiğini ancak kazaya karışan … makinasının bu izni bulunmadığını dolayısıyla müvekkil kurumun sorumluluğuna gidilmesi hatalı olup davanın bu yönden de reddi gerektiğini, genel şartlar sonrası meydana gelen kazalara ilişkin bakıcı giderlerinden müvekkil kurumun sorumlu olmadığını, başvuru sahibinin, talep etmiş olduğu bakıcı giderine bağlı tazminat isteğinin muhatabı müvekkil kurum değil ancak Sosyal Güvenlik Kurumu olabileceğini, tedavi gideri teminatına ilişkin olan taleplerin …’ya aktarıldığını belirtmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dava dilekçesinde, kaza sırasında yolcu konumunda bulunan araç ile kazaya karışan diğer … makinesinin … (trafik) poliçesi bulunmadığı, her iki araç yönünden de davalı … Hesabından taleple bulunulduğu, bu durumda mahkemece kazaya karışan tescilsiz-plakasız ve sigortasız olan motosiklet ile sigortasız … makinesinden dolayı talep edilen sürekli … göremezlik tazminatının sakatlık teminatı, bakıcı gideri talebinin ise tedavi gideri teminatı kapsamında kaldığından her iki araç için ayrı ayrı sakatlık ve tedavi gideri teminatlarına ilişkin poliçe limitlerine göre değerlendirme yapılarak karar verilmesi gerekirken sadece bir aracın poliçe limiti olan 290.000 TL esas alınarak bakıcı gideri talebi hakkında karar verilmesinin doğru olmadığı, bu nedenle davalı vekilinin tüm istinaf istemlerinin reddine, davacı vekilinin istinaf isteminin ise kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak yeniden hüküm tesisi ile 248.460,56 TL işgörmezlik tazminatı (… plakalı … makinası ile tescilsiz ve plakasız motosiklet için ayrı ayrı olmak üzere 290.000,00 TL sakatlık teminatı ile sınırlı olmak kaydıyla) ve 318.728,00 TL bakıcı gideri (… plakalı … makinası ile tescilsiz ve plakasız motosiklet için ayrı ayrı olmak üzere 290.000,00 TL tedavi gideri limiti ile sınırlı olmak kaydıyla) toplam 567.188,56 TL tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde; mahkemece yapılan müterafik kusur indirimini kabul etmediğini, kazanın meydana gelmesinde iki aracın sorumlu olduğunu fakat mahkemece … bir araç varmış gibi değerlendirme yapıldığını, kazanın meydana gelmesinde plakasız motosiklet sürücüsü ile … makinesi operatörünün eşit kusuru olduğunu ve her iki aracın da sigortası bulunmadığından davalı … Hesabından iki araç bakımından ayrı ayrı talepte bulunulduğunu belirtmiştir.
Davalı vekili temyiz dilekçesinde; müvekkili kurumun kanundan kaynaklı sorumluluğunun teminat limiti ile sınırlı olduğunu ancak kararda maluliyet tazminatı için ayrı bakıcı gideri için ayrı değerlendirme yapıldığını, hükmün teminat limitini aşamayacağından söz konusu davaya ilişkin ferilerin limite oranlaması gerektiğini, Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin 34. maddesinde … makinelerinin karayollarında sürülmesinin tescil belgesine ekli trafiğe çıkış izin belgesinin tescili yapan kuruluşça tasdik edilerek makine sahibine verilmesi ile mümkün olduğu, trafiğe çıkış izni verilen makinenin ise Zorunlu Mali Mesuliyet sigorta akdinin yapılmış olması ve Karayolları Genel Müdürlüğü’nden özel izin alınmasının mecburi olduğunun belirtildiğini ancak kazaya karışan … makinasının bu izni bulunmadığını dolayısıyla müvekkil kurumun sorumluluğuna gidilmesi hatalı olup davanın bu yönden de reddi gerektiğini, genel şartlar sonrası meydana gelen kazalara ilişkin bakıcı giderlerinden müvekkil kurumun sorumlu olmadığını, başvuru sahibinin, talep etmiş olduğu bakıcı giderine bağlı tazminat isteğinin muhatabı müvekkil kurum değil ancak Sosyal Güvenlik Kurumu olabileceğini, tedavi gideri teminatına ilişkin olan taleplerin …’ya aktarıldığını belirtmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık; Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası bulunmayan araçların karıştığı 31.08.2015 tarihli trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcunun uğradığı zarar nedeniyle sürekli … göremezlik ve sürekli bakıcı gideri talebine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı … Borçlar Kanunu’nun 54 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85, 89, 90 ve 91 inci maddeleri.
3. Değerlendirme
Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere, maluliyet raporunun ve hesap raporunun usul ve yasaya uygun olmasına, davalının geçici bakıcı gideri tazminatından sorumlu olmasına, müterafik kusur indirimi uygulanmasına göre usul ve kanuna uygun olup taraflar vekillerince temyiz dilekçesinde … sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davacı ve davalıya yükletilmesine ,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
01…..2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.