YARGITAY KARARI
DAİRE : 11. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/4593
KARAR NO : 2023/3811
KARAR TARİHİ : 15.06.2023
MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi
SAYISI : 2019/718 Esas, 2020/113 Karar
HÜKÜM : Ret
Taraflar arasındaki menfi tespit davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda Mahkemece davanın reddine karar verilmiştir.
Mahkeme kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı …’ın, Bursa 17. İcra Müdürlüğünün 2014/5711 E. sayılı dosyasında diğer davalı takip borçlusu için müvekkili şirketine haciz ihbarnamesi gönderdiğini, müvekkili şirketin davalı Denktek Metal Kalıp Oto ve Tekstil San. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.’den 288.813,00 TL alacaklı olmasına rağmen haciz ihbarnamelerine karşı sehven 20.624,00 TL borçlu olduğu şeklinde beyanda bulunduğunu ileri sürerek müvekkili şirketin davalılara 20.624,00 TL borçlu olmadığının tespitine karar verlmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
1.Davalı … vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.
2.Davalı şirket, cevap dilekçesi sunmamıştır.
III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Mahkemece Verilen Karar
Mahkemece 16.12.2015 tarih, 2014/634 E. ve 2015/1213 K. sayılı kararı ile alacak haczi yapıldığı tarihte davacı şirketin takip borçlusu Denktek Metal Kalıp Oto ve Tekstil San. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.’ye borcu olmadığı, 288.997,08 TL eskiden intikal eden alacağı olduğu, davacı tarafın usulune uygun tutulmuş kayıtlarının davacının borçlu olmadığına ispata yeterli görüldüğü, alacak haczine yönelik yapılan kabul beyanlarının bir dalgınlık eseri yapılmış beyanlar olduğu, yapılan hatadan dolayı davacının üçüncü kişinin borcunu üstlendiği yahut ödemeyi kabul ettiğinin söylenemeyeceği, davacı iradesinin bu yönde olmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş, davalı … vekili tarafından temyiz edilmiştir.
B. Bozma Kararı
Yargıtay (kapatılan) 19. Hukuk Dairesi’nin 17.10.2017 tarih, 2016/12146 E. ve 2017/6981 K. sayılı kararıyla ”…Dava davalı Denktek Metal Kalıp Oto ve Tekstil San. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.’den alacaklı olan … tarafından İİK 89. maddesi uyarınca gönderilen haciz ihbarnamesine karşı davacının 30.06.2014 tarihinde bildirdiği 20.624,00 TL borçlu olduğuna dair beyanı açıklamada yanılma iddiasına dayalı bir davadır. Davacı taraf kendisine gönderilen haciz ihbarına süresi içinde takip borçlusuna borçlu olduğunu bildirmiştir. TBK’nun 31 inci maddesinde açıklamada yanılma şartları, TBK 33 üncü maddesinde iletmede yanılma hususları düzenlenmiş olup davacının dava dilekçesinde ileri sürdüğü sebeple yasanın öngördüğü şartları taşımadığı ve bu nedenle davanın reddi gerekirken yazılı gerekçe ile davanın kabulü doğru görülmemiştir…” gerekçesiyle bozulmuştur.
C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın davalı Denktek Metal Kalıp Oto ve Tekstil San. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.’den alacaklı olan … tarafından İİK 89 uncu maddesi uyarınca gönderilen haciz ihbarnamesine karşı davacının 30.06.2014 tarihinde bildirdiği 20.624,00 TL borçlu olduğuna dair beyanı açıklamada yanılma iddiasına dayalı bir dava olduğu, davacı taraf kendisine gönderilen haciz ihbarına süresi içinde takip borçlusuna borçlu olduğunu bildirdiği, Bozma ilamında da belirtildiği üzere 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun (6098 sayılı Kanun) 31 inci maddesinde açıklamada yanılma şartları, 6098 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesinde iletmede yanılma hususları düzenlenmiş olup davacının dava dilekçesinde ileri sürdüğü sebeple yasanın öngördüğü şartları taşımadığının anlaşıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
IV. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davalı ile davacı müvekkil şirket arasında herhangi bir sözleşmesel ilişki olmamasına rağmen mahkeme ret kararını sözleşmelere uygulanan hükümlere göre karar verdiğini, Mahkeme, bozma ilamında belirtilen 6098 sayılı Kanun’un 31 inci maddesinde açıklanan yanılma şartları ve 6098 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesinde iletmede yanılma hususları için öngörülen şartların davacının dava dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri taşımadığı gerekçesiyle ret kararı verdiğini, ancak yapılan hukuki nitelendirmede açıkça maddi hata yapıldığını, menfi tespit davası davanın amaç ve usulüne uygun olarak davalı … ile müvekkil şirket arasında herhangi bir sözleşmesel ilişki olmadığı için ikame edildiğini, davanın üçüncü kişiye gönderilen alacak haczi ihbarnamesi sebebiyle açılan menfi tespit davası olduğunu, bu davada müvekkil şirketin davalı …’ın gönderdiği haciz ihbarnamesine sehven verdikleri beyanın aksine diğer davalı Denktek Metal’e bir borcunun olmadığının tespiti istendiğini, müvekkil şirket ile … arasında herhangi bir sözleşmesel ilişki bulunsaydı bu davayı açmada herhangi bir hukuki yarar olmayacağını, yanılmanın hükümleri başlıklı 6098 sayılı Kanun’un 30 uncu maddesinde ve yanılma halleri başlıklı 31 inci maddesi sözleşmenin geçerliliği ile ilgili hükümler olup ilgili maddeler bir sözleşmenin varlığı ve özellikle sözleşmenin kuruluşundaki taraf saiklerinin yorumlanması halinde uygulandığını, dava dosyası içerisinde her iki tarafın da böyle bir iddiası yokken davacı ve davalı arasında sanki bir sözleşmesel ilişki varmış gibi bu ilişkilere uygulanan kanun maddelerinin hukuki dayanak olarak kullanılmasının hukuka aykırı olduğunu, müvekkil şirket ile … arasında da herhangi bir sözleşmesel ilişki olmadığı gibi diğer davalı Denktek Metal’e herhangi bir borçlarının bulunmadığı, … tarafından gönderilen haciz ihbarnamesine karşı yanlışlıkla yapılan ve defaatle yanlışlıkla olduğunu bildirdikleri beyanın da bir sözleşmesel ilişki, bir borç kurmayacağının açık olduğunu, borca batık olduğu bilinen diğer davalı Denktek Metal’in borçları için yapılan takipte müvekkilin sehven yaptığı bir beyan sebebiyle müvekkil şirketin davalı …’a karşı sorumlu tutulmasının açıkça hakkaniyete aykırı olduğunu, usulüne uygun olarak tutulan ticari defterlerde yapılan incelemeler neticesinde de herhangi bir borçlarının olmadığı aksine Denktek Metal’in müvekkil şirkete borçlu olduğunun kanıtlandığını, müvekkilinin birinci haciz ihbarnamesine diğer davalı Denktek Metal’e borcu olduğu yönünde sehven beyanda bulunması, müvekkil şirketin üçüncü kişinin borcunu üstlendiği yahut ödemeyi kabul ettiği anlamına gelmeyeceğini, müvekkil şirketin iradesinin bu yönde olmadığını ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, menfi tespit istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6098 sayılı Kanun’un 31 inci, 33 üncü maddeleri.
3. Değerlendirme
Dosyadaki yazılara, Mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına göre, davacı vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
V. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,
Alınmadığı anlaşılan 179,90 TL temyiz ilam harcı ile 886,80 TL temyiz başvuru harcının temyiz eden davacıdan alınmasına,
Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,
15.06.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.