YARGITAY KARARI
DAİRE : 4. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/3549
KARAR NO : 2023/7967
KARAR TARİHİ : 14.06.2023
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi
SAYISI : 2022/788 D….-2022/866
… …
SAYISI : KIT/2022-1218
DAVA TARİHİ : ….08.2020
HÜKÜM/KARAR : Davanın kabulüne
… …
SAYISI : K-2020/98091
Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda, Uyuşmazlık Hakem Heyetince başvurunun kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Karara davacı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince davacının itirazının reddine karar verilmiştir.
… kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Daire; kararın bozulmasına karar vermiştir. İtiraz Hakem Heyetince, davacının itirazının kabulüne, karar kaldırılarak başvurunun kabulüne karar verilmiştir.
… kararı davacı vekili ve davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; 26.09.2019 tarihinde meydana gelen 5,8 büyüklüğündeki deprem nedeniyle davacıya ait konutun ağır hasar gördüğünü, riskli … olduğunun yetkili kurumca saptanıp tahliyesine karar verildiğini, davalıya yapılan başvuru üzerine kısmi tazminat ödendiğini ancak zararlarının tamamen karşılanmadığını belirterek ve belirsiz alacak davası olarak fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 40.001,00 TL tazminatın davalıdan tahsilini talep etmiş, talebini bedel artırım dilekçesiyle 152.001,00 TL’ye artırmıştır.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; eksper raporu ile kısmi hasarlı olduğu saptanan taşınmaz için gerekli ödemeyi yaptıklarını ve sorumluluklarının son bulduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.
III. … KARARI
… yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; tarafların … ve pasif dava ehliyetinin olduğu, hasarın kısmen 26.09.2019 tarihli deprem kaynaklı olduğunu tespit ederek başvurunun bakiye tutar üzerinden kısmen kabulü ile 2.408,63 TL hasar bedelinin kısmi ödemenin yapıldığı tarihten itibaren yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmiştir.
IV. İTİRAZ
A. İtiraz Yoluna Başvuranlar
Uyuşmazlık hakem heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili itiraz etmiştir.
B. İtiraz Sebepleri
Davacı itiraz dilekçesinde; bilirkişi raporundaki değerlendirmenin hatalı olduğunu, raporları arasındaki çelişkinin giderilmesi gerektiğini belirterek karara itiraz etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
İtiraz Hakem Heyetinin ilk kararı ile davacının itirazının reddine karar verilmiştir.
IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. … kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
2. Daire; “Hakem Heyeti tarafından benimsenen 21.11.2020 tarihli raporu düzenleyen bilirkişinin sigorta eksperi olduğu, taraflar arasındaki temel uyuşmazlık noktası olan depremin doğrudan etkilerinin hasara neden olup olmadığı konusunda değerlendirme yapabilecek jeoloji mühendisi bilirkişi tarafından rapor düzenlenmediği görülmektedir. Bu itibarla; her şeyden önce rapor düzenleyen bilirkişinin temel uyuşmazlık konusuyla ilgili uzmanlığı olmadığı açıktır. Karara esas alınan rapor uzman bilirkişiden alınmadığı ve yeterli bir rapor olmadığından, bu rapora dayalı olarak karar verilmesi eksik inceleme niteliğindedir.
Açıklanan nedenlerle; dava konusu sigortalı konutun bulunduğu 8 katlı binada yer alan tüm konutlar için aynı gerekçelerle davacının tazminat talep ettiği ve her bir konuta ilişkin istemin farklı tahkim dosyasında incelendiği gözetilerek, dosyaların birbiri ile irtibatı da sağlanıp diğer dosyalarda alınmış raporların dosyaya kazandırılması ve binaya ait … ruhsatı- proje vs. belgelerin ilgili yerlerden temin edilmesinden sonra; konusunda uzman 1 jeoloji mühendisi, 1 inşaat mühendisi ve 1 sigorta hukukçusundan oluşan bilirkişi heyetinden (bina yıkım işleminin gerçekleştirilmemiş olması halinde yerinde inceleme de yapılarak), sigortalı konutun riskli ve ağır hasarlı olarak tespitine neden olan hasarlarının, davaya konu deprem olayının doğrudan etkisiyle mi yoksa binanın yapısal özellikleri (yapım eksiği) ile zaman içinde ortaya çıkan yapısal bozulmaları nedeniyle mi meydana geldiğinin tespiti, depremin doğrudan etkisiyle hasarın oluştuğunun saptanması halinde … Genel Şartları ve … poliçesi gereği davacının talep edebileceği tazminat miktarının ne olduğu hususlarında ayrıntılı, gerekçeli ve denetime açık rapor alınıp, sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeyle karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.” gerekçesiyle kararın bozulmasına karar vermiştir.
B. İtiraz Hakem Heyetince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla, davacı tarafın … tarafından verilen 14.12.2020 – K- 2020/98091 sayılı karara vaki itirazının kabulüne, kararın kaldırılmasına, davanın taleple bağlı kalınarak kabulüne, 152.001,00 TL tazminatın davalıdan tahsil edilerek davacı tarafa verilmesine, faiz talebi bulunmadığından bu yönde hüküm verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde; tam nispi vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken 1/5 oranında ve maktu vekalet ücretinin ödenmesine karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek kararın düzeltilerek onanmasına karar verilmesini istemiştir.
2. Davalı vekili temyiz dilekçesinde: Zorunlu Deprem Sigortası Genel Şartları’nın “Zaman Aşımı” başlıklı C.7 maddesi: “Sigorta sözleşmesinden … bütün talepler, sözleşmenin sona ermesinden itibaren iki yılda zaman aşımına uğrar.” hükmü uyarınca zamanaşımına uğrayıp uğramadığının tespiti gerektiğini, Müvekkil kuruma usulüne uygun bir şekilde başvurulmadığında davanın reddi gerektiğini, Hükme esas alınan bilirkişi raporunun eksik inceleme/hatalı değerlendirmeye dayalı olup araştırılması talep edilen kalemlere yer vermediğini, Somut olayda binanın yıkılmasına karar veren kamu otoritesinin yalnızca yıkıma karar verdiğini, binanın deprem öncesi durumu ile deprem sonrası durumu arasındaki deprem güvenliği farklılığına ilişkin bir değerlendirme içermediğini, Başvuranın davaya konu meskenin brüt yüzölçümü, … tarzı, adresi, geçmiş depremlerde hasar durumuna ilişkin beyan yükümlülüğüne uygun davranıp davranmadığı hususu araştırılmaksızın müvekkil kurum aleyhine hüküm kurulmasının hatalı olduğunu, Müvekkil Kurum başvuru öncesi sorumlu olduğu tutarı tanzim edilen eksper raporları doğrultusunda ödendiğini, Binanın yapısal sorunları ve mevcut yönetmeliklere uymaması nedeni ile yıkılıp yapılması yasal olarak iyileştirme olup Zorunlu Deprem Sigortası kapsamında olmadığını, Başvuranın talebine ilişkin sigorta kapsamı ve teminat dışı kaldığı hallerin mevcut olup olmadığının araştırılması, bu hallerin mevcut olması halinde başvurunun reddine karar verilmesi gerektiğini, Sigortalının kasti olarak beyan yükümlülüğüne aykırı davranışı nedeniyle müvekkil kurumun herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, %50 indirim yapılması gerektiğini, Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından yayınlanan bina aşınma payı oranının sigorta bedeli üzerinden muafiyet uygulandıktan sonra tenzil edilmesi gerektiğini belirterek kararın bozulmasına karar verilmesini istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık; davacıya ait, davalıya zorunlu deprem sigortası ile sigortalı konutta deprem nedeniyle meydana gelen hasar talebine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu, 6102 sayılı … Ticaret Kanunu, Doğal Afet Sigortaları Kurumu Çalışma Esasları Yönetmeliği, Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik, Zorunlu Deprem Sigortası Genel Şartları’nın C.7 nci, A.3.6 ncı maddesi, 5684 Sayılı Sigortacılık Kanunu, Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik’in 16 ncı maddesinin 13 üncü fıkrası
3. Değerlendirme
Mahkeme karar başlığında tarafların açıkça yazılması gerekirken, talep edenin “…”, karşı tarafın “hasımsız” olarak gösterilmesi mahallinde düzeltilebilir maddi hata olarak görülmüştür.
1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen … kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davacı vekilinin ve davalı vekilinin temyiz dilekçesinde … sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
Dosyadaki yazılara, kararın bozmaya uygun olmasına, delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacı vekilinin ve davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davacıya yükletilmesine,
587 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 5. maddesi gereğince davalı … (DASK) harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,
İstek hâlinde peşin alınan temyiz harcının davalıya iadesine,
Dosyanın, mahkemeye gönderilmesine,
14…..2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.