YARGITAY KARARI
DAİRE : 8. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2021/6735
KARAR NO : 2023/5658
KARAR TARİHİ : 31.10.2023
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2019/349 E., 2020/91 K.
KARAR : Asıl davanın reddine-birleşen davanın kabulüne
Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen orman şerhinin silinmesi tapu iptal ve tescil davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesince İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; asıl davanın reddine, birleşen davanın kabulüne karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararı davacı-karşı davalı, davalı – karşı davacı ile dahili davalı Hazine tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacılar vekili dava dilekçesinde; müvekillinin … ili Altınova ilçesi 2219 parselde kayıtlı gayrimenkulü 1988 yılında üçüncü şahıstan atın alma yolu ile iktisap ederek maliki bulunduğunu, iktisap tarihinde ve öncesinde bu gayrimenkulün orman alanı içinde kaldığını, orman arazisi olduğuna ilişkin herhangi bir kayıt, şerh ve emare bulunmadığını, 27 yıl boyunca da herhangi bir şerh yahut bildirim söz konusu olmadığını, taşınmazı satışa çıkardığında 2014 sonu itibariyle gayrimenkulün tapu kaydı üzerine orman arazisi şerhinin işlenmiş olduğunu belirterek Orman Bakanlığı tarafından konulan şerhin kaldırılmasını talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı … vekili cevap ve karşı dava dilekçesinde; öncelikle görev hususunun değerlendirilerek görevsizlik kararı verilmesini, dava konusu taşınmazın öncesi itibari ile orman olduğu gibi kesinleşen orman tahdit sınırları içerisinde kaldığını belirterek taşınmazın davacı karşı davalılar adına olan tapu kaydının iptalini ve orman vasfı ile Hazine adına tescilini, davacı-karşı davalıların müdahalesinin men’ine karar verilmesini, tapu kaydı üzerinde bulunan şerhlerin silinmesi talep etmiş, taşınmazın tapu kaydı üzerinde üçüncü kişi ya da kurumlar lehine varsa mevcut tüm şerhlerin terkinini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Kadastro Mahkemesince verilen görevsizlik kararının kesinleşmesi üzerine dosya Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmiş ve İlk Derece Mahkemesinin 23.06.2016 tarihli ve 2015/474 Esas, 2016/236 Karar … kararıyla; asıl davanın reddine karşı davanın kabulü ile dava konusu taşınmazın tapu kaydının iptaline ve orman vasfı ile Hazine adına tesciline, müdahalenin men’i talebinin reddine karar verilmiştir.
IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1.İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacı – karşı davalı gerçek kişiler temyiz isteminde bulunmuştur.
2.Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesinin 17.09.2019 tarihli, 2016/14756 Esas, 2019/4887 Karar … bozma ilamında özetle; “dava konusu taşınmazın tapu kaydında “Hazine lehine irtifak hakkı” bulunduğu ancak Hazinenin davada taraf olmadığının anlaşıldığı, Karşı davacı … Yönetimi tapu iptal talebi ile birlikte taşınmaz üzerinde bulunan şerhlerin silinmesinin de talep edildiği, mahkemece verilen karardan tapuda irtifak hakkı sahibi olan Hazinenin de etkileneceği, Anayasanın 169 uncu maddesinin koruyucu hükmü karşısında ormanlar üzerine hiç bir kısıtlayıcı şerh bulunamayacağı, orman olduğu belirlenecek bölümler üzerindeki şerhlerin silinmesine karar verilmesi halinde karardan etkilenecek olanların davada taraf olarak yeralması gereğinin mahkemece gözden kaçırıldığı, bu sebeple Öncelikle, verilecek karardan etkilenecek olan Hazine davaya dahil edilip, süre verilerek delillerinin toplanması ve oluşacak sonuca göre karar verilmesi” gereğine değinilerek hükmün bozulmasına karar verilmiştir.
B. İlk DereceMahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl davanın reddine karşı davanın kabulü ile dava konusu Çavuşçiftliği Köyü 2219 Parsel … taşınmazın tapu kaydının iptaline, orman vasfı ile Hazine adına tapuya kayıt ve tesciline, taşınmaz üzerinde bulunan tüm şerhlerin kaldırılmasına, men’i müdahale davasının reddine
karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davanın tüm tarafları temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
1. Davacı karşı davalı … ve arkadaşları vekili temyiz dilekçesinde; taşınmazın 1988 yılında üçüncü şahıstan satın alarak malik olduklarını otarihte taşınmazın orman olduğuna dair kısıtlayıcı bir şerh olmadığını, Medeni Kanun’un 1023 üncü maddesine göre, tapu siciline yapılmış olan her tescilin ayni hakkı karşıladığını, tescil edilmiş olan her ayni hakkın geçerli olarak varlık kazandığının kabul edilmesi gerektiğini, 1988 yılında satın alma sureti ile iktisap edilen, 2001 yılında çalılık kaydı ile tapu senedi çıkarılan taşınmazın 27 sene sonra “devlet ormanı” olduğuna karar verilerek müvekkillerin mal varlığı hanesinden çıkarılmasının zamanaşımına uğradığını ve mülkiyet hakkına tecavüz niteliğinde olduğunu belirterek hükmün bozulmasını istemiştir.
2. Davalı Hazine vekili temyiz dilekçesinde; dava konusu taşınmazdaki irtifak hakkı nedeni ile davanın tarafı olduklarını,bu haklarının tescili sırasında orman olduğuna dair bir şerh olmadığını, dava açılmasına hazinenin sebep olmadığını bu sebple davanın reddine karar verilmesini ve lehlerine vekalet ücreti takdirine karar verilmesi gerektiğini belirterek hükmün bozulmasını istemiştir.
3. Davalı-karşı davacı … İdaresi vekili temyiz dilekçesinde; davalı oldukları ana dosyada davanın reddine karar verildiği halde lehlerine vekalet ücreti takdir edilmediğini belirterek hükmün vekalet ücreti yönünden düzelterek onanmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, orman şerhinin silinmesi ve tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 … Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 … Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6831 … Orman Kanunu’nun (6831 … Kanun) 1 inci maddesi.
3. Değerlendirme
Mahkemece karara dayanak alınan uzman bilirkişi raporunda; çekişmeli taşınmazın tamamının 1948 yılında kesinleşen orman kadastrosuna göre orman sınırı içinde kaldığının belirtilmiş, ancak rapor ekindeki haritada çizilen yeşil renkli orman sınırı üzerinde rapor içeriğinde belirtilen orman sınır noktalarının yer almadığı, ilk orman kadastrosu ile aplikasyon haritalarının birarada çakıştırılmak sureti ile gösterilmediği, böylece bilirkişi raporunun hükme yeterli bulunmadığı, taşınmaza en yakın orman sınır noktalarını gösteren çalışma tutanakları dosyaya alınmadığı ve bilirkişi raporunun denetlenmeden hüküm kurulduğu anlaşılmaktadır. Eksik inceleme ve araştırmaya dayanılarak hüküm kurulamaz.
Bu nedenle; mahkemece, önceki bilirkişiler dışında halen Tarım ve Orman Bakanlığı ve bağlı birimlerinde görev yapmayan bu konuda uzman orman yüksek mühendisleri arasından seçilecek üç mühendis ve bir harita mühendisinden veya olmadığı takdirde bir tapu fen memurundan oluşturulacak bilirkişi kurulu aracılığıyla yeniden yapılacak yerel bilirkişi beyanlarına başvurularak yerinde bulunmayan orman sınır noktaları, bulunanlardan hareketle tutanak ve haritalarda yazılı mevkii, yer, kişi isimleri ile açı ve mesafelere göre, orman kadastrosu, aplikasyon ve 2/B madde uygulama tutanak ve haritalarının düzenlenmesinde kullanılan hava fotoğrafları ve memleket haritalarından yararlanılarak, değişik açı ve uzaklıklardaki en az 6-7 adet orman sınır noktası bulunup röperlenmeli, anlatılan yöntemle bulunan ilk orman kadastrosu, aplikasyon ve 2/B madde uygulaması ile ilgili sınır noktaları aynı ölçeğe çevrilerek, çekişmeli taşınmazın orman kadastrosu, aplikasyon ve 2/B madde haritalarına göre konumu genel kadastro paftası üzerinde, ayrı renklerle gösterilip keşfi izleme olanağı sağlanmalı, aynı ya da yakın orman sınır hatlarında, dava konusu edilen parseller varsa, bunların tümü birleşik harita üzerinde gösterilerek bilirkişilerden müşterek imzalı rapor ve kroki alınmalı, ilk orman kadastro harita ve tutanakları ile aplikasyon ve 2/B madde harita ve tutanaklarının uyumsuz olması halinde tutanakların düzenlenmesine esas alınan hava fotoğrafı ve memleket haritası ile desteklenen ve gerçek duruma uygun düşen tutanaklara değer verileceği düşünülerek ve ilgili orman sınır noktalarını gösteren çalışma tutanakları ile bilirkişi raporu denetlenmeli ve oluşacak sonuca göre bir karar verilmelidir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 … Kanun’un Geçici 3 üncü maddesi yollaması ile 1086 … Kanun’un 428 inci maddesi uyarınca BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine,
1086 … Kanun’un 440/I maddesi gereğince Yargıtay ilamının tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yoluna başvurulabileceğine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,
31.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.