YARGITAY KARARI
DAİRE : 12. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/13178
KARAR NO : 2023/5306
KARAR TARİHİ : 25.09.2023
MAHKEMESİ : … Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi
Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki şikayetçi-alacaklılar tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:
Alacaklılar tarafından borçlu belediye hakkında başlatılan genel haciz yoluyla ilamsız icra takibinde alacaklıların İcra Mahkemesine yaptığı başvuruda; taraflarınca açılan icra takibi dosyasında …’a ait vekaletname ve takibe dayanak belgelerin dosyasına eklenmiş olmasına ve takibe dayanak alacağın …Kardeşler Beton … Elm. Ltd. Şti. adi ortaklığına ait olmasına rağmen sehven ortak …’ın alacaklı olarak takip dosyasına eklenmediğini, alacaklılar arasında zorunlu takip arkadaşlığı bulunduğundan …’ın alacaklı olarak eklenmesine ilişkin 27.09.2021 tarihli taleplerinin aynı tarihli Çaldıran İcra Müdürlüğünün kararı ile reddedildiğini ileri sürerek İcra Müdürlüğünün 27.09.2021 tarihli kararının kaldırılmasını ve …’ın icra dosyasına alacaklı olarak eklenmesini talep ettiği, İlk Derece Mahkemesince şikayetin reddine karar verildiği, alacaklıların istinaf başvurusu üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf isteminin esastan reddine hükmedildiği, kararın şikayetçi-alacaklılar tarafından temyiz edildiği görülmektedir.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 50. maddesinde; “Medeni haklardan yararlanma ehliyetine sahip olan, davada taraf ehliyetine de sahiptir.” hükmüne yer verilmiştir. Bu hüküm, icra takipleri için de kıyasen uygulanmakta olup; taraf ehliyeti icra takibinde takip alacaklısı veya takip borçlusu olabilme ehliyeti olarak anlaşılmalıdır. HMK’nın 114 /d. maddesinde ise taraf ehliyeti dava (takip) şartı olarak düzenlenmiştir. HMK’nın 115/1. maddesi uyarınca; mahkeme, dava (takip) şartlarının mevcut olup olmadığını davanın her aşamasında kendiliğinden araştırabileceği gibi, taraflar da dava (takip) şartı noksanlığını takibin her aşamasında süreye tabi olmadan ileri sürebilirler. Takip (dava) şartı olan taraf ehliyetinin yokluğunun hukuki sonucu takibin iptal edilmesidir.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 620 ve devamı maddelerinde düzenlenen ve iki veya daha fazla işletmenin belli bir amaca ulaşmak için katkılarını birleştirdikleri ortaklığın (Joint Venture’nin) tüzel kişiliği yoktur.
Öte yandan HMK’nın 60/1. maddesine göre; mecburi dava arkadaşları, ancak birlikte dava açabilir veya aleyhlerine de birlikte dava açılabilir. Bu tür dava arkadaşlığında, dava arkadaşları birlikte hareket etmek zorundadır.
Mecburi dava arkadaşlığının takip hukukundaki karşılığı mecburi takip arkadaşlığı olup,
yukarıda belirtilen hükümlerin sonucu olarak; adi ortaklar elbirliği mülkiyeti hükümlerine göre takipte mecburi takip arkadaşı durumunda olduğundan, adi ortaklıkta takibin tüm ortaklar tarafından başlatılması gereklidir.
Somut olayda; takibe dayanak fatura, hakediş icmalleri ve hakediş raporlarının …&… Kardeşler Beton … Elm. Ltd. Şti. Adi ortaklığı tarafından düzenlendiği, takibin, adi ortaklığı oluşturan her iki şirket yerine bunlardan … Kardeşler…Ltd. Şti. tarafından başlatıldığı görülmektedir. Takibe dayanak alacak adi ortaklık alacağı olup, şikayetçi-alacaklılar arasında mecburi takip arkadaşlığı söz konusudur. Her ne kadar takip başlatılırken yukarıda izah edilen zorunluluğa riayet edilmemiş ise de; HGK’nın somut olaya benzer 12.10.2016 tarih ve 2014/12-1190 Esas, 2016/964 Karar sayılı kararında, icra takibinde iradi taraf değişikliği yapılamayacağına ilişkin kuralın mutlak olmadığı, maddi hata ve temsilcide yanılma halleriyle sınırlı olarak istisnai bazı hallerde icra takibi esnasında da taraf değişikliği yapılabileceği kabul edilmiştir. Buna göre şikayet eden alacaklılar vekili İcra Mahkemesine başvurusunda, sehven bu zorunluluğa riayet edilmediğini, maddi hata olarak adi ortaklığı oluşturan ortaklardan …’ın yazılmadığını belirtmiş olmakla, takip başlatılırken sunulan vekaletnamede de vekilin her iki ortağın vekili olduğu görülmüş olup, adi ortaklardan birinin takip talebine eklenmemesinin maddi hataya müstenit olduğu, bu açık maddi hatanın giderilmesinin HMK’nın 124. maddesinin 3. fıkrasında yer alan istisna hükmünün kıyasen uygulanması suretiyle düzeltilmesinin mümkün olduğu sonucuna varılmıştır.
O halde, İlk Derece Mahkemesi’nce şikayetin kabulü ile İcra Müdürlüğünün 27.09.2021 tarihli kararının kaldırılmasına karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçe ile istemin reddi yönünde hüküm tesisi isabetsizdir.
SONUÇ :Alacaklıların temyiz itirazlarının kabulü ile yukarıda yazılı nedenlerle 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK’nın 364/2. maddesinin göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK’nın 373/1. maddesi uyarınca, … Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi’nin 29.09.2022 tarih ve 2022/2199 E., 2022/1683 K. sayılı kararının KALDIRILMASINA, Çaldıran İcra Hukuk Mahkemesi’nin 09.06.2022 tarih ve 2022/3 E., 2022/3 K. sayılı kararının BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin de Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 25.09.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.