YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/10009
KARAR NO : 2023/12620
KARAR TARİHİ : 11.12.2023
MAHKEMESİ : … Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/1908 E., 2023/1583 K.
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : … 1. İş Mahkemesi
SAYISI : 2019/151 E., 2021/266 K.
Taraflar arasındaki iş kazası tespiti davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı Kurum vekili ile davalı işveren vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı Kurum ve davalı işveren vekilleri tarafından ayrı ayrı temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I.DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacının, …’de şubesi bulunan davalı firmanın Körfez şubesinde 2017 yılının Ağustos ayında tır şoförü olarak işe başladığı; davacının, 23.08.2017 tarihinde … Beton isimli firmaya beton katkı maddesi götürdüğü ve malzeme boşaltılması esnasında iş kazası geçirdiği; davalı işverence iş kazasına ilişkin olarak herhangi bir bildirim yapılmadığından, davacının, geçici ve sürekli iş göremezlik ödemesi ve iş kazası bildirimi için Adana SGK İl Müdürlüğüne yaptığı başvuruda bulunduğu; buna ilişkin olarak Adana SGK İl Müdürlüğünce açılan dosyada 14.11.2018 tarihli karar ile kazanın iş kazası olmadığı yönünde karar verildiği; davacının, iş kazasını geçirdiği gün Kocaeli Devlet Hastanesinin acil bölümüne giriş yaptığı; davacının, iş kazası bildirimini yapmaması için işyeri amirlerince baskı gördüğü; bacağındaki atık su kimyasal yanıklarının doktorlarca tespit edildiği; müfettiş raporunun son sayfasında da davacının 2016 yılında ayak bileğinde bir açık yarası olduğu ve iş kazası sonucu oluşan yaranın da bu eski teşhisle ilgili olabileceği yönünde sonuç bildirdiği; davalı firmanın ihmali sonucu davacının tüm geleceği, çalışma hayatı ve aile hayatının etkilendiği iddiasıyla davacının, 23.10.2017 tarihinde geçirmiş olduğu kazanın iş kazası olduğunun tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II.CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; davalı iş yerinin dosyasının ve davacının hizmetlerinin Adana Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü Seyhan Sosyal Güvenlik Merkezi’nde bulunduğunun tespit edildiği; bu sebeple … İş Mahkemesi’nin yetkisine itiraz etiklerini ve yetkisizlik kararı verilerek dosyanın yetkili mahkemeye gönderilmesini talep ettikleri; davacının, 03.10.2017 tarihinde Kurumun Adana Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü’ne verdiği dilekçe ile 23.08.2017 tarihinde iş kazasına maruz kaldığını bildirdiği ve iş kazası sürekli iş göremezlik geliri bağlanması talebinde bulunduğu; Adana Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü bünyesinde kurulu komisyon tarafından dava konusu olayın iş kazası olup olmadığının anlaşılamadığına karar verildiği; bunun üzerine Kurum müfettişleri tarafından inceleme başlatıldığı ve neticesinde 06.11.2018 tarih ve 108560/24/İR/23 sayılı inceleme raporu düzenlendiği; düzenlenen müfettiş raporuna göre, dava konusu olay ile ilgili olarak alınan ifadeler, yapılan inceleme ve temin edilen tutanakların incelenmesi sonucu iş yerinde iş kazası meydana geldiğine dair bir tespit yapılamadığının, davacının maruz kaldığı olayın iş yerinde ve işveren tarafından yürütülmekte olan iş dolayısıyla çalışması esnasında meydana geldiğine dair bir tespit yapılamaması nedeniyle incelemeye konu olayın 5510 sayılı Kanun’un 13 üncü maddesi kapsamında iş kazası sayılması mümkün olmadığının bildirildiği savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı işveren vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının, davalı şirket nezdinde 03.08.2017 tarihinde işe başladığı; taraflar arasında imzalanan belirsiz süreli iş sözleşmesinde, öngörülen 2 aylık deneme süresi içinde 05.09.2017 tarihi itibariyle de 01 koduyla iş akdinin sonlandırıldığı; iş akdinin sona erme nedeninin davacının, iddia ettiği gibi rapor süresi içinde iş akdinin sonlandırılmış olması olmadığı; davacının, Eylül ayının ilk haftası itibariyle işe gelmediği; işyerinden yapılan aramalara da cevap vermediği; davalı işyerinden yapılan aramalara geri dönüş yapmadığı gibi herhangi bir mazeret de bildirmediği; deneme süresi içinde işe devam etmemesi nedeniyle iş akdinin feshedildiği; davacının, şirkette çalışırken iş kazası geçirdiği iddiasının tamamen asılsız olduğu; davacının, tedavi için gittiğini iddia ettiği hastane ve/veya hastanelerce de SGK’na da herhangi bir bildirim yapılmadığı; bunların yanı sıra davacı, dilekçesinde davalı işverene haber verdiğini iddia etmekte ise de ne gittiği hastanelerden aldığı herhangi bir belgeyi, ne de raporu davalı şirkete vermediği; davacının, ayak ve bacaklarında oluşan (papül ve plaklar şeklinde tabir edilen) yaraların şeker hastalığından kaynaklamış olmasının kuvvetle muhtemel olduğu; davacının, davalı şirket nezdinde çalışmaktayken iş kazası geçirmediği; davacının, iş akdi sonlandırıldıktan sonra, bu iddiayla davalı şirkete dava açması haksız kazanç elde etme gayreti içinde olduğunu gösterdiği; davacının iddiasının aksine iş yerinde işçilere iş sağlığı ve güvenliği eğitimi verilmekte, KKD malzemeleri teslim edilmekte olduğu; davacının iş kazası olarak tespitini istediği olayın davalı şirket iş yerinde değil, … Beton İnş. ve İnş. Malz. San. Tic. Aş.‘nin … / Esenyurt’ta bulunan iş yerinde meydana geldiği savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesi tarafından; tanık beyanları, hastane kayıtları, …- Kat katkı malzemeleri San. ve Tic. A.Ş firmasından gönderilen belgeler birlikte değerlendirildiğinde, davacı …’ın 23.08.2017 tarihinde, … Eksport Nak. Pet. San. Tic. Ltd. Şti. bağlı çalıştığı esnada geçirmiş olduğu kaza olayının 5510 sayılı Kanun’un 13/A maddesi gereğince iş kazası olduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile davacı …’ın 23.08.2017 tarihinde davalı “… Eksport Nak. Pet. San. ve Tic. Ltd.” şirketine bağlı çalıştığı sırada geçirmiş olduğu kaza olayının 5510 sayılı Kanun’un 13/a maddesi gereğince iş kazası olduğunun tespitine karar verilmiştir.
IV.İSTİNAF
A.İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri istinaf yoluna başvurmuşlardır.
B.İstinaf Sebepleri:
Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; Kurumun 06.11.2018 tarih ve 108560/24/İR/23 sayılı inceleme raporunda olayın iş kazası olmadığının tespit edildiği, denetim raporunun aksinin ispat edilemediği, dava konusu olayın iş kazası olarak kabul edilebilmesi için 5510 sayılı Kanun’un 13 üncü maddesinde dayılan şartların bulunmadığı, davada yasal hasım olduklarından Kurum aleyhine yargılama giderine ve vekalet ücretine hükmedilmemesi gerektiği iddiasıyla İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı işveren vekili istinaf dilekçesinde özetle; …Katkı Malz. A.Ş. tarafından …İn. A.Ş.’ye gönderilen katkı maddesine ilişkin sevk irsaliyesi dikkate alınarak davanın kabulüne karar verilmesinin yerinde olmadığı; sevk irsaliyesinin dava konusu iddiayı ispata yarar mahiyette bir belge olmadığı; Körfez Devlet Hastanesi’nden gelen evraklar incelendiğinde davacının iş kazası geçirdiğine ilişkin herhangi bir bilgi, açıklama, not bulunmadığı; yapılan muayene işlemi ve tedavisinde kullanılan ilaçların bilgisi bulunduğu; … Özel Çağsu Hastanesi tarafından gönderilen tedavi evraklarında ise davacının tıbbi şikayetleri ve kimyasal atık su teması iddiasında bulunduğunun yazdığı; epikriz raporunda yazılanların davacının iddiası ve beyanı olduğu; SGK müfettişleri tarafından hazırlanan inceleme raporunda da MEDULA sisteminde davacının iddia ettiği herhangi bir tedavi veya sisteme reçete girişi olmadığını, … Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesine 2016 yılında yaptığı müracaat dışında başkaca bilgi bulunmadığının belirtildiği; davacının, iş kazası olduğunu iddia ettiği kazanın gerçekleşme yeri, şekli, işini yaptığı sırada olup olmadığının belli olmadığı; dinlenen davacı tanığının bir tanesinin davacını oğlu olduğu; görgüye dayalı bilgisinin bulunmadığı; diğer davacı tanığının da görgüye dayalı bilgisinin bulunmadığı; Davacının iddia ettiği şekilde olaydan sonra işverene haber verdiği iddiasının doğru olmadığı; olaydan inceleme sırasında haberdar olduğu; davacının, işverene haber verdiğini ispatlayamadığı; celp edilen Özel … Sivrikaya hastanesi dermatolog hekim tarafından verilen hasta muayene formunda davacının şeker hastası olduğu ve ilaç kullandığının belirtildiği; aynı formda “300+çıkıyor” ifadesinin kullanıldığı; davacının ayak ve bacaklarında oluşan (papül ve plaklar şeklinde tabir edilen) yaraların şeker hastalığından kaynaklamış olması kuvvetle muhtemel olduğu; bu nedenle davacının ayak ve bacak yaralarının şeker hastalığı nedeniyle meydana gelip gelemeyeceği hususunda uzman raporu aldırılmasına ilişkin talebin Mahkemece dikkate alınmadan karar verildiği; kazanın iş kazası olduğunu kabul anlamına gelmemek üzere davacının içine girdiği su birikintisinin içeriği ile ilgili herhangi bir analiz raporu bulunmadığı; davacının ayak ve bacaklarındaki lezyonlara boşaltma alanındaki su birikintisinin sebep olup olmadığı belli olmadığı; atık su birikintisinin deriye teması halinde yaralanmaya neden olup olmayaca; temas halinde insan vücudunda yaralanmaya sebep olabilecek zararlı kimyasallar bulunup bulunmadığı, kimyasal atık içeriyor ise hangi seviyede ne tür lezyonlara sebebiyet vereceği araştırılması gereken hususlar olduğu iddiasıyla İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
C.Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile iddia edilen zararlandırıcı olayın gerçekleştiği tarihte sevk irsaliyesi, HGS kayıtlarına göre davacının davalı işveren tarafından nakliyesi üstlenilen emtianın araç ile taşımasını yaptığı; emtianın teslim edilmesi gereken firmanın kendi iş sahasında taşınan emtianın davacıdan sulu alan içinde boşaltmasını istediği; davacının, emtiayı tırdan motor yardımı ile aktarma tankına boşalttığı; boşaltma işlemi nedeniyle davacının sulu alana girmek zorunda kaldığı ve çizmelerinin su aldığı; işlem bittikten sonra ayaklarında yanma hissetme üzerine aynı gün acilde tedavi gördüğü; sonraki günlerde aynı rahatsızlık nedeniyle tedavi gördüğü; tedaviye ilişkin tanıda ise diğer kimyasal ürünlere bağlı kontak dermatit tanısı konulduğu; davacının, taşıdığı yükün beton imali için kullanılan kimyasal nitelikte olduğu; kazadan 7 ay sonra tutulan kolluk tespit tutanağında araçların yük boşaltmak için yaklaştığı alanda su birikintisi olduğunun tespit edildiği; İnceleme raporunda belirtilen diyabete bağlı tanının ise olaydan 15 ay öncesine ilişkin olduğu; davaya konu zararlandırıcı olay nedeniyle Büyükçekmece 9. As. Ceza. Mah. 2019/462 E. 2021/141 K. Sayılı ilamı ile davalı şirkette sevkıyat sorumlusu olarak çalışan… T.’nin taksirle yaralama suçu nedeniyle para cezası ile cezalandırıldığı; ceza kararının kesin olarak verilmesi nedeniyle kararın kesinleştiği; sevkıyat sorumlusunun ceza davasındaki savunmasında ertesi gün davacının giydiği çizmenin üst kısmından itibaren baldır kısmındaki kızarıkları gördüğünü belirttiği; somut olaydaki zararlandırıcı olayın 5510 sayılı Kanun’un 13 üncü maddesinde sayılan koşullarda gerçekleştiği gerekçesiyle istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.
V.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili ile davalı işveren vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili ile davalı işveren vekili istinaf sebepleri doğrultusunda temyiz isteminde bulunmuşlardır.
C.Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, davacının 29.08.2017 tarihinde geçirdiği kazanın iş kazası olduğunun tespitine ilişkindir.
2.İlgili Hukuk
31.05.2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlı Sigortası Kanunu’nun 13 üncü maddesinin ilgili 1 inci fıkrası şöyledir:
“İş kazası;
a) Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada,
b) (Değişik: 17.04.2008-5754/8 md.) İşveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle sigortalı kendi adına ve hesabına bağımsız çalışıyorsa yürütmekte olduğu iş nedeniyle,
c) Bir işverene bağlı olarak çalışan sigortalının, görevli olarak işyeri dışında başka bir yere gönderilmesi nedeniyle asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda,
d) (Değişik: 17.04.2008-5754/8 md.) Bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki emziren kadın sigortalının, iş mevzuatı gereğince çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda,
e) Sigortalıların, işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş gelişi sırasında, meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen engelli hâle getiren olaydır.”
3. Değerlendirme
1.İş kazası, sigortalının işverenin otoritesi altında bulunduğu varsayılan 5510 sayılı Kanun’un 13 üncü maddesinin 1 inci fıkrasındaki hallerde meydana gelen ve sigortalının hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen zarar görmesine neden olan olaydır.
2. Davalı işveren nezdinde hizmet akdine dayalı çekici şoförü olarak çalışmakta olan davacı sigortalı, 23.08.2017 tarihinde, işveren adına katkı maddesi teslim ettiği dava dışı …İn. A.Ş.’ye ait iş yerindeki su birikintisinin kimyasal etkisi nedeniyle ayaklarında ve bacaklarında lezyonlar oluştuğunu iddia etmektedir. Nitekim; davacının, 23.08.2017 tarihinde Kocaeli Körfez Devlet Hastanesine tanımlanmamış yumuşak doku bozukluğu nedeniyle müracaat ettiği, 30.08.2017 tarihinde Özel … Hastanesi ve 06.09.2017 tarihinde Özel … Çağsu Hastanesinde davacıya irritan kontact dermatit teşhisi konduğu anlaşılmaktadır. Ne var ki; davalı Kurum denetmeni raporunda davacının, kaza tarihinden önceki bir tarih olan 20.04.2016 tarihinde, … Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Hastanesine müracaat ederek ayak bileği ve ayağın açık yarası tanısı ile tedavi gördüğü anlaşıldığı gibi, davacının kaza tarihi öncesindeki var olan tıbbi belgeleri de celbedilmemiştir. Bu durumda davacı da var olan dermatit rahatsızlığının kaza tarihinden öncesine dayanıp dayanmadığı şüpheye yer bırakmayacak şekilde belirlenmemiştir.
3. Bu halde Mahkemece; davacının, iddiaya konu kaza tarihi öncesinde ve sonrasındaki tüm tıbbi belgeleri celbedilerek rahatsızlığına ilişin alanda uzman hekim katılımı ile oluşturulacak bilirkişi heyetinden davacıdaki mevcut rahtsızlığın iş kazası kaynaklı olup olmadığına ilişkin rapor alınması gerekirken tanık beyanlarına dayalı olarak yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurularının esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde temyiz eden ilgiliye iadesine,
Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
11.12.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.