YARGITAY KARARI
DAİRE : 5. Ceza Dairesi
ESAS NO : 2018/4086
KARAR NO : 2023/11918
KARAR TARİHİ : 07.12.2023
MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi
SAYISI : 2014/266 Esas, 2014/406 Karar
SUÇLAR : Zincirleme şekilde icbar suretiyle irtikap ve bu suça yardım etme
HÜKÜMLER : Beraat
EK KARAR : Temyiz isteminin reddi
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Bozma
Balıkesir 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 22.12.2014 tarihli ve 2014/266 Esas, 2014/406 sayılı Kararının ve 11.02.2015 tarihli ek Kararının temyizi üzerine yapılan ön incelemede:
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 260 ıncı maddesinin birinci fıkrasına göre irtikap suçundan katılan sıfatını alabilecek surette zarar görmüş olan Hazinenin kanun yoluna başvurma hakkının bulunması ve hükümlerin vekili tarafından 7417 sayılı Kanun’un yürürlük tarihi olan 05.07.2022 tarihinden önce temyiz edilmesi karşısında, 3628 sayılı Mal Bildiriminde Bulunulması, Rüşvet ve Yolsuzluklarla Mücadele Kanunu’nun (3628 sayılı Kanun) değişiklik öncesindeki 18 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca başvuru tarihinde müdahil sıfatını kazandığı kabul edilmiştir.
Dairemizce de benimsenen Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 14.02.2017 tarihli, 2015/5-95 Esas, 2017/71 sayılı ve benzer Kararlarında da belirtildiği üzere “suçtan zarar görme” kavramının “suçtan doğrudan doğruya zarar görmüş bulunma hali” olarak anlaşılması gerektiği, dolaylı veya muhtemel zararların davaya katılma hakkı vermeyeceği, bu nedenle kamu görevlisi olmayan sanık … hakkında zincirleme şekilde icbar suretiyle irtikaba yardım etme suçundan açılan kamu davasına 5271 sayılı Kanun’un 237 nci maddesine göre suçtan doğrudan zarar görmeyen Tarım ve Orman Bakanlığının katılma ve bu suçtan verilen hükmü temyiz hakkı olmadığı, mahkemece usulsüz olarak verilen katılma kararının da temyiz hakkı vermeyeceği anlaşılmıştır.
Katılan …’un yargılama aşamasında en son katıldığı 26.11.2014 tarihli celsede adresini … Mah. Maraşel Çakmak Cad. 7. Sokak No:12 Ayvalık/Balıkesir olarak bildirdiği, aynı celsede katılana 5271 sayılı Kanun’un 234 ilâ 239 uncu maddelerinde yer alan sahip olduğu hak ve yükümlülüklerinin hatırlatıldığı, katılanın yokluğunda verilip 22.01.2015 tarihinde anılan adrese usulüne uygun şekilde tebliğ edilen hükme yönelik, 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun’un (5320 sayılı Kanun) 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 310 uncu maddesinin birinci fıkrasında belirlenen bir haftalık kanunî süre geçtikten sonra 30.01.2015 tarihinde temyiz isteğinde bulunduğu, bu itibarla temyiz isteminin reddine dair ek kararda bir isabetsizlik bulunmadığı belirlenmiştir.
Sanıklar hakkında kurulan hükümlerin ve katılan …’un temyiz isteminin reddine dair ek kararın; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Kanun’un 305 inci maddesince temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Kanun’un 260 ıncı maddesinin birinci fıkrasınca Hazinenin her iki sanık hakkında verilen beraat hükümlerini, Tarım ve Orman Bakanlığının ise sanık … hakkında verilen beraat hükmünü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310 uncu maddesi uyarınca katılanlar Hazine ile adı geçen bakanlığın asıl Karara, katılan …’un ise temyiz isteminin reddine dair ek Karara yönelik temyiz isteklerinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317 nci maddesi gereğince katılan … vekilinin sanık … hakkında verilen hükme yönelik temyiz isteği dışındaki diğer temyiz isteklerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, gereği düşünüldü:
I. HUKUKÎ SÜREÇ
1.Balıkesir Cumhuriyet Başsavcılığının, 23.05.2014 tarihli ve 2014/5537 Soruşturma, 2014/2229 Esas, 2014/216 numaralı İddianamesiyle sanık … hakkında zincirleme şekilde icbar suretiyle irtikap, sanık … hakkında ise bu suça yardım etme suçlarından cezalandırılmaları talebiyle kamu davası açılmıştır.
2.Balıkesir 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 22.12.2014 tarihli ve 2014/266 Esas, 2014/406 sayılı Kararı ile sanıklar hakkında atılı suçlardan 5271 sayılı Kanun’un 223 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (e) bendi uyarınca ayrı ayrı beraatlerine hükmolunmuştur.
3.Balıkesir 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 11.02.2015 tarihli ve 2014/266 Esas, 2014/406 sayılı ek Kararı ile katılan …’un süresinde vaki olmayan temyiz talebinin reddine karar verilmiştir.
II. TEMYİZ SEBEPLERİ
1.Katılan … vekilinin temyiz isteği; kurulan beraat hükümlerinin usul ve yasaya aykırı olduğuna, temyiz aşamasında nazara alınacak sair nedenlere,
2.Katılan … vekilinin temyiz isteği; eksik incelemeye dayalı kurulan beraat hükümlerinin usul ve yasaya aykırı olduğuna,
3.Katılan …’un temyiz isteği ise; temyiz isteminin reddine dair verilen ek kararın bozulmasına,
İlişkindir.
III. OLAY VE OLGULAR
Katılan …’un ortağı olduğu şirketin 2008 yılında Kırsal Kalkınmayı Destekleme programından faydalanmak için Balıkesir İl Tarım Müdürlüğüne müracaatta bulunduğu, bir önceki yıl gerçekleştirdiği müracaata dair projenin ise kabul görmediği, bu sebeple başvuru sonrası kırsal kalkınmayı destekleme şube müdürü sanık … ile görüştüğü, bu görüşmede sanığın katılana bir önceki başvurusunu kastederek “Sen gittin projeyi Bursa ilinde bulunan … Danışmanlık firmasına yaptırdın, bize yaptırmadın, onun için senin projen kabul olmadı, benim adamım var, sana her konuda yardımcı olur” diyerek … Danışmanlık firması sahibi sanık …’e yönlendirdiği ve sanığın telefon numarasını verdiği, devamında “Senin projeni … yapar ve projen kabul olur, sen zeytin işleme tesisinin inşaatına başla, sezona yetiştir” dediği, bu kapsamda katılanın proje hazırlama işi için … ile anlaştığı, yapılan telefon görüşmesinde “bu hibeyle gerçekten proje yapıp tesis kurmak mı istiyorsunuz yoksa sadece parayı mı almak istiyorsunuz, tesis kuracaksanız yeri gelip görmem lazım, bunun için de ekstra 500 TL alırım” dediği, sonrasında katılan ile şirketin diğer ortağı katılanın dayısı … ve sanık …’un buluştukları, inşaatın yapılacağı taşınmazı gezdikleri, sanığın katılandan gerekli evrakı hazırlamasını, inşaata başlamasını, fotoğraflarını çekmesini istediği ve …’ten elden belirtilen miktarda parayı aldığı, belgelerin hazırlanması sonrası gerekli başvurunun yapıldığı ve sanıkların sözlü talimatı üzerine katılanın inşaata başladığı, bu süreçte çatı kısmı dışında yapının tamamlandığı ancak …’un …’i arayarak inşaatın gerçekleşme durumunu sorup “işi durdur, temele kadar yık, inşaat Tarım Müdürlüğünün kontrolünde yapılacak” dediği, …’in ise bu durumu kabul etmediği fakat proje onaylandıktan sonra ikinci bir inşaat daha yapmak zorunda kaldığı, yaşanan süreci …’in zeytinyağı fabrikaları makine üreticisi …’ye anlattığı, …’in de … … ile görüştükten sonra katılana sanığın laptop karşılığı bu işi yapacağını ve bunun parasını kendisinden alacağını bildirdiği, akabinde işin usule uygun hale getirilebilmesi amacıyla aynı parsel içinde yapılan bir taşınmazın katılan tarafından akrabasına kiraya verildiği, bu hususun da ihalenin yapılması aşamasında soruna neden olduğu, inşaatın tamamlanması sonrası zeytin işleme makinesi alımı için katılanın …’i arayarak makineleri kendisinden almak istediğini söylediği, …’in de ihale işlemlerini halledeceğini, ihaleye girecek başka firma bulamaması halinde diğer firmaları da kendisinin bulacağını beyan ettiği, bu şekilde ihale evrakını hazırlayarak …’e gönderdiği, …’in ihale belgelerini …’a onun da … …’a götürdüğü, sonraki günlerde yapılan görüşmede …’un katılana, … …’ın 3.000 TL para istediğini, aksi halde ihalenin olmayacağını bildirdiği, ihale konusu makineleri …’in firmasından almak isteyen katılanın bu konuyu şahsa anlattığı, başlangıçta …’in teklifi kabul etmediği ancak katılanın ısrarı üzerine istenen parayı katılana verdiği, katılanın da …’ten aldığı 3.000 TL’yi …’a verdiği, bu gelişme üzerine ihale belgelerinin onaylandığı fakat işletmenin parselinin bulunduğu taşınmazdaki kira sözleşmesi sebebiyle yaşanan sorundan kaynaklı olarak İl Müdürlüğü tarafından yapılan tespitler sonucu projenin tamamlanamadığı ve hibe desteğinin sağlanamadığı, bu şekilde sanık …’ın üzerine atılı zincirleme şekilde icbar suretiyle irtikap suçunu, sanık …’un ise zincirleme şekilde icbar suretiyle irtikaba yardım suçunu işlediği iddiasıyla açılan kamu davasında, Mahkemece; dinlenen tanık beyanları ve tüm dosya kapsamından irtikap eylemine konu olan …’in …’a verdiği iddia edilen 500 TL paranın taşınmazın keşfi karşılığında … tarafından …’a verilen masrafa ilişkin olduğu, projenin hazırlanması kapsamında verildiği, bu durumun …’in beyanı ile de doğrulandığı, 3.000 TL paranın verilmesi iddiası yönünden ise …’in beyanlarının önem arz ettiği, bu şahsın ise katılanın iddiasını doğrulamadığı, diğer tanık anlatımlarının görgüye dayalı olmadığı, söz konusu paranın sanıklara verildiğine dair dosyada başkaca da bir delil bulunmadığı, bu itibarla sanıkların yüklenen suçu işlediklerine ilişkin olarak suçlamayı reddeden savunmalarının aksine, bütünlük arz etmeyen, kendi içinde olduğu kadar tanık anlatımları ile de arasında çelişkiler bulunan …’in sübuta ermeyen ifadeleri dışında cezalandırılmalarına yeter kesin ve inandırıcı kanıtlara ulaşılamadığı kabul edilerek 5271 sayılı Kanun’un 223 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (e) bendi uyarınca beraat kararları verilmiştir.
IV. GEREKÇE
Sanıkların leh ve aleyhlerindeki toplanan tüm kanıtları inceleyip, irdeleyen ve iddianın reddine ilişkin sebepleri karar yerinde ayrı ayrı gösteren, savunmayı tercih nedenlerini açıklayan, aleyhteki kanıtları hükümlülük için yeterli görmeyen mahkemenin beliren takdir ve kanaatine göre, yerinde görülmeyen temyiz sebeplerinin reddine karar verilmesi gerektiği anlaşılmıştır.
V. KARAR
1.Ön inceleme bölümünde açıklanan nedenle … vekilinin sanık … hakkında verilen beraat hükmüne yönelik temyiz isteminin 1412 sayılı Kanun’un 317 nci maddesi gereğince, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle REDDİNE,
2.Ön inceleme bölümünde açıklanan nedenle Balıkesir 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 11.02.2015 tarihli ve 2014/266 Esas, 2014/406 sayılı ek Kararında hukuka aykırılık görülmediğinden katılan …’un temyiz isteminin, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle REDDİ İLE EK KARARIN ONANMASINA,
3.Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle Balıkesir 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 22.12.2014 tarihli ve 2014/266 Esas, 2014/406 sayılı Kararında katılanlar Hazine ile … vekilleri tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve dikkate alınan sair hususlar yönünden herhangi bir hukuka aykırılık görülmediğinden adı geçen katılanlar vekillerinin temyiz sebeplerinin reddiyle beraat hükümlerinin, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle ONANMASINA,
Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,
07.12.2023 tarihinde karar verildi.