YARGITAY KARARI
DAİRE : 4. Ceza Dairesi
ESAS NO : 2012/17193
KARAR NO : 2012/23331
KARAR TARİHİ : 06.11.2012
Basit etkili eylem ve konut dokunulmazlığını bozmak suçlarından sanıklar … ve …’in, 765 sayılı Türk Ceza Kanununun 456/4, 457/1 ve 193/2. maddeleri uyarınca 586,00 Türk lirası adlî para ve 6 ay hapis cezaları ile cezalandırılmalarına, konut dokunulmazlığını bozmak suçundan diğer sanık … …’ın, 765 sayılı Türk Ceza Kanununun 193/2. maddesi gereğince 6 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 231/5. maddesi uyarınca tüm sanıklar hakkındaki hükümlerin açıklanmasının geri bırakılmasına, sanıkların 5 yıl denetim süresine tâbi tutulmalarına, aynı maddenin 8/c bendi gereğince sanıkların belli yerlere gitmekten yasaklanmasına dair Menemen 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 19/06 2008 tarihli ve 2004/547 esas, 2008/696 sayılı karara karşı sanıklar … ve … … müdafileri taralından yapılan itirazın reddine ilişkin … 1. Ağır Ceza Mahkemesince verilen 18.05.2011 tarihli, 2011/1234 değişik iş sayılı ve … 2. Ağır Ceza Mahkemesince verilen 22.06.2011 tarihli, 2011/1466 değişik iş sayılı kararlarının Adalet Bakanlığınca 26.04.2012 gün ve 2011/7364/25437 sayılı yazı ile yasa yararına bozulmasının istenmesi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 14.05.2012 gün ve 2012/124545 sayılı istem yazısıyla dava dosyası Daireye gönderilmekle incelendi:
İstem yazısında “5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 231/8. maddesinin alt bentlerinde denetimli serbestlik tedbiri olarak sanıklara yüklenecek yükümlülükler,
a) Bir meslek veya sanat sahibi olmaması halinde, meslek veya sanat sahibi olmasını sağlamak amacıyla bir eğitim programına devam etmesine,
b) Bir meslek veya sanat sahibi olması halinde, bir kamu kurumunda veya özel olarak aynı meslek veya sanatı icra eden bir başkasının gözetimi altında ücret karşılığında çalıştırılmasına,
c) Belli yerlere gitmekten yasaklanmasına, belli yerlere devam etmek hususunda yükümlü kılınmasına ya da takdir edilecek başka yükümlülüğü yerine getirmesine,
Şeklinde belirlenmiş olup, Yargıtay 4. Ceza Dairesinin 09/06/2009 tarihli ve 2009/5644 esas, 2009/13118 sayılı ilâmında da belirtildiği üzere, sanıklar hakkında yükümlülük belirlenirken kanun koyucunun amacına uygun, tarafları tatmin edici, denetime elverişli bir yükümlülüğe hükmedilmesi gerektiği gözetilmeden, infazda tereddüt yaratacak şekilde sanıkların belli yerlere gitmekten yasaklanmasına dair karar verilmesi sebebiyle,
1-Sanık … yönünden itiraz edilmeksizin kesinleşen Menemen 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 19/06/2008 tarihli ve 2004/547 esas, 2008/696 sayılı kararında,
2-Sanıklar … … ve … … müdafileri tarafından yapılan itirazların reddine ilişkin … l.Ağır Ceza Mahkemesince verilen 18.05.2011 tarihli 2011/1234 değişik iş sayılı ve … 2.Ağır Ceza Mahkemesince verilen 22.06.2011 tarihli, 2011/1466 değişik iş sayılı kararlarda isabet görülmemiştir” denilmektedir.
Gereği görüşüldü;
CMK’nın 231/6. maddesinde “Hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilebilmesi için;
a) Sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmamış bulunması,
b) Mahkemece, sanığın kişilik özellikleri ile duruşmadaki tutum ve davranışları göz önünde bulundurularak yeniden suç işlemeyeceği hususunda kanaate varılması,
c) Suçun işlenmesiyle mağdurun veya kamunun uğradığı zararın, aynen iade, suçtan önceki hale getirme veya tazmin suretiyle tamamen giderilmesi,
gerekir …” hükmüne yer verilmiştir.
Aynı maddenin 8 fıkrası ise “Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının verilmesi halinde sanık, beş yıl süreyle denetim süresine tâbi tutulur. Bu süre içinde bir yıldan fazla olmamak üzere mahkemenin belirleyeceği süreyle, sanığın denetimli serbestlik tedbiri olarak;
a) Bir meslek veya sanat sahibi olmaması halinde, meslek veya sanat sahibi olmasını sağlamak amacıyla bir eğitim programına devam etmesine,
b) Bir meslek veya sanat sahibi olması halinde, bir kamu kurumunda veya özel olarak aynı meslek veya sanatı icra eden bir başkasının gözetimi altında ücret karşılığında çalıştırılmasına,
c) Belli yerlere gitmekten yasaklanmasına, belli yerlere devam etmek hususunda yükümlü kılınmasına ya da takdir edilecek başka yükümlülüğü yerine getirmesine,
karar verilebilir. Denetim süresi içinde dava zamanaşımı durur.” hükmünü içermektedir.
İncelenen dosyada, Menemen 1. Asliye Ceza Mahkemesi, sanıklar … ve … … hakkında 765 sayılı TCK’nın 456/4, 457/1 ve 5237 sayılı TCK’nın 193/2 maddeleri uyarınca 586 YTL. adli para cezası ile 6 ay hapis cezası ile sanık … … hakkında 5237 sayılı TCK’nın 193/2 maddeleri uyarınca 6 ay hapis cezasının 5271 sayılı CMK’nın 231/6. maddesi uyarınca hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ve beş yıl süreyle denetim süresine tabi tutulmasına ve “sanıkların belli yerlere gitmekten yasaklanmasına” karar verilmiş olup, karara sanıklar … … ve … … yönünden yapılan itiraz … 1. ve 2. Ağır Ceza Mahkemelerince reddedilmiştir.
Buna göre;
CMK’nın 231/8 maddesinin (c) bendinde yer alan belli yerlere gitmekten yasaklanması kapsamında kaldığı görülmektedir. Mahkemece CMK’nın 231/8-c bendinde denetimli serbestlik tedbirinin kanun koyucunun amacına uygun, tarafları tatmin edici, denetime elverişli, hukuken ve fiilen infaz olanağının bulunması, Cumhuriyet Savcısının infaz yetkisini kısıtlamaması ve sanığa mali (maddi) bir yük getirmemesi gerekir. Somut olayda getirilen yükümlülük açıkça belirtilmeden ve nasıl infaz edileceği konusunda tereddüte yol açacak şekilde belirlendiği ve hukuka aykırı olduğu açıktır.
Açıklanan nedenlerle, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının istem yazısındaki düşünce yerinde görüldüğünden, sanık … yönünden itiraz edilmeksizin kesinleşen Menemen 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 16.09.2008 tarih ve 2004/547 esas 2008/696 karar sayılı kararı ile sanıklar … … ve … … hakkında yapılan itiraz üzerine … 1. Ağır ceza Mahkemesinin 18.05.2011 tarih 2011/1234 değişik iş sayılı ve … 2. Ağır ceza Mahkemesinin 22.06.2011 tarih 2011/1466 değişik iş sayılı kararlarının, 5271 sayılı CMK’nın 309. maddesi uyarınca BOZULMASINA, anılan Yasa maddesinin 4/a fıkrası gereğince, sonraki işlemlerin itiraz mercileri ile Menemen 1. Asliye Ceza Mahkemesi tarafından yerine getirilmesine, 06.11.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.