YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2021/5692
KARAR NO : 2023/8762
KARAR TARİHİ : 26.09.2023
MAHKEMESİ : … Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
.
Taraflar arasındaki rücuan tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın taraf vekillerii tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istimnaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı Kurum vekili ve davalı … Enerji Yat. Ür. İnş. ve Tic. A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili özetle; Kurum sigortalısının iş kazası sonucu ölümüne sebebiyet verilmesinden dolayı hak sahiplerine bağlanan sürekli iş göremezlik gelirlerinden dolayı toplamda 269.731,75 TL kurum alacağının davalılardan tahsilini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı … Çelik şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu alacakla ilgili olarak belirsiz alacak davası açılamayacağını, davacının, dava dilekçesi ile birlikte sunmadığı/bildirmediği delilleri sonradan bildirmesine ve bu yönde başkaca herhangi bir açıklamada bulunmasına muvafakat etmediklerini, davacının faiz talebini ve talep ettiği faiz başlangıç tarihini kabul etmediklerini, kazanın sigortalının kendi kusurundan kaynaklandığını, müvekkili davalının kusuru bulunmadığını savunmuştur.
Davalı … şirketi vekili tarafından verilen dilekçe ile cevap süresi uzatılmasına karşın verilen sürede cevap dilekçesi sunulmamıştır.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında özetle 01.06.2015 tarihinde meydana gelen iş kazası sonucunda sigortalının vefat ettiği, kazanın meydana gelişinde sigortalının %10, asıl işveren olarak nitelendirilen davalı … şirketinin %30, alt işveren olarak nitelendirilen davalı … şirketinin %60 oranında kusurlu olduklarından bahisle davanın kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davacı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; kazazede sigortalıya izafe edilen kusuru kabul etmediklerini, mahkemenin Kurum alacağını noksan hesap ettiğini belirterek, yerel mahkeme kararının kaldırılmasını, yeni bilirkişi incelemesi ile tam kusur üzerinden alacağın hesaplanmasını, davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı … şirketi vekili istinaf dilekçesinde özetle, dosyaya gönderdikleri belgeler incelenmeden kusur raporu düzenlendiğini, hesap raporunda ise bilirkişinin hak sahibi eş ve üç çocuğu için gelir yansımasını, eş için % 50, her çocuk için %25’er olarak % 125 olacak şekilde hatalı yaptığını, gerçek zararın hatalı hesapladığını, yerel mahkeme kararının esas aldığı kusur heyet raporu, hesap bilirkişi raporlarının fahiş hatalar içerdiğini belirterek, istinaf incelemesinde yeni kusur ve hesap raporu alınarak yeniden inceleme yapılarak yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
Davalı … şirketi vekili istinaf dilekçesinde özetle, işin anahtar teslim olarak verildiğini, alt üst işveren ilişkisi olmadığını, … 32. İş Mahkemesi’nin 2016/1180 Esas sayılı dosyasında görülen maddi ve manevi tazminat dosyasında alt üst işveren ilişkisinin henüz belirlenmediğini, işyerinde gerekli eğitimlerin verildiğini, denetimlerin düzenli olarak yapıldığını, olayın kaçınılmazlık sonucu meydana geldiğini, kazazedenin kusurunun da etkili olduğunu, yerel mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasını, davanın reddine karar verilmesini, tehiri icra taleplerinin kabulünü istemiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ilk derece mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde, usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, yerinde görülmeyen istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı Kurum vekili ile davalı … şirketi vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle sigortalıya verilen kusurun fazla olduğunu, kusuru kabul etmediklerini ileri sürmüştür.
Davalı … şirketi vekili temyiz dilekçesinde özetle, diğer davalı ile imzalanan sözleşmenin anahtar teslimi sözleşme olduğunu, asıl-alt işveren ilişkisinin söz konusu olmadığını, müvekkilinin tüm önlemleri almış olması nedeniyle kaçınılmazlığın söz konusu olduğunu, müteveffa sigortalıya verilen kusurun az olduğunu, kazanın müteveffanın kusurundan kaynaklandığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık rücuan tazminat istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 371 inci maddesi, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 417 nci maddesi, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 13, 16, 20 ve 21 inci maddeleri.
3. Değerlendirme
Dosya kapsamından, 21.06.2012 tarihli sözleşme ile davalı … Enerji Yatırım Üretim İnş. ve Tic. A.Ş.’nin müteveffa sigortalının işvereni olan davalı … şirketine … Regülatörü ve HES inşaatı işinin hidromekanik ekipman ve malzemelerin temini, imalatı ve işyerine nakliyesi işini verdiği, bu sözleşmeden ayrı olarak dava dışı Türkerler şirketinin de yine 21.06.2012 tarihli sözleşme ile hidromekanik ekipman ve malzemelerin montaj, test ve kabulü işini davalı … şirketine verdiği, bu sözleşmede işveren tanımının davalı … Enerji Yatırım Üretim İnş. ve Tic. A.Ş.’yi, yüklenici tanımının daval dışı Türkerler şirketini, taşeron tanımının ise davalı … şirketini karşıladığının belirtildiği, eldeki temyiz incelemesine konu dava dosyasında alınan ve hükme dayanak kılınan 08.10.2016 ve 25.05.2018 tarihli aynı yöndeki bilirkişi kusur raporlarında müteveffa sigortalının %10, asıl işveren olarak nitelendirilen davalı … şirketinin %30, alt işveren olarak nitelendirilen davalı … şirketinin %60 oranında kusurlu olduğu yönünde görüş bildirildiği, aynı kaza olayından kaynaklanan ve hak sahipleri tarafından açılan iş kazasından kaynaklı maddi ve manevi tazminat dava dosyasının (… Bölge Adliye Mahkemesi 30. Hukuk Dairesi’nin 2021/3332 Esas, 2021/3103 Karar sayılı dava dosyası) davacı hak sahipleri tarafından … Çelik İnş. ve Tic. A.Ş. ile Türkerler İnş. Tur. Mad. En. Ür. Tic. ve San. A.Ş.’ye karşı açıldığı, anılan dava dosyasında müteveffa sigortalının %10, o dosyanın davalısı asıl işveren olarak nitelendirilen Türkerler şirketinin %30, o dosyanın da davalısı alt işveren olarak nitelendirilen … şirketinin %60 oranında kusurlu olduğu kabulünden hareketle sonuca gidildiği, yine aynı olaya ilişkin ceza dava dosyasında (Boyabat Asliye Ceza Mahkemesi’nin 2016/19 Esas sayılı dosyası) davalı … şirketinin montaj formeni Mehdi Tunçer, davalı … şirketinin proje müdürü Engin Akkol, davalı … şirketinin montaj ustası İsa Tuşcan, davalı … şirketinin iş güvenliği uzmanı …, dava dışı Türkerler şirketinin iş güvenliği uzmanı Hayri Cengiz Kütgün, dava dışı Türkerler şirketi formeni …, dava dışı Türkerler şirketinin şantiye şefi Abdullah Belli, dava dışı Türkerler şirketinin iş güvenliği uzmanı İrfan Özbek, davalı … Enerji Yatırım Üretim İnş. ve Tic. A.Ş.’nin proje müdürü Ümit Bülbül’ün yargılandıkları, … ve Ümit Bülbül’ün beraatlerine, diğer sanıkların mahkumiyetlerine karar verildiği anlaşılmaktadır.
Somut olayda, davalı … Enerji Yatırım Üretim İnş. ve Tic. A.Ş.’nin davalı … şirketi ve dava dışı Türkerler şirketleri ile olan hukuki ilişkileri konusunda herhangi bir değerlendirme yapılmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile sonuca gidilmesi isabetsiz olmuştur.
İlk Derece Mahkemesi’nce yapılacak iş, hak sahipleri tarafından açılan maddi/manevi tazminat dava dosyası ve ceza dava dosyası içerikleri de gözetilerek öncelikle davalı … Enerji Yatırım Üretim İnş. ve Tic. A.Ş. ile dava dışı Türkerler İnş. Tur. Mad. En. Ür. Tic. ve San. A.Ş. arasındaki yargılamaya konu iş kazasının meydana geldiği … Regülatörü ve HES inşaatına ilişkin tüm sözleşmeler celp edilmek suretiyle temyiz incelemesine konu eldeki dava dosyasının davalıları ile dava dış Türkerler İnş. Tur. Mad. En. Ür. Tic. ve San. A.Ş. arasındaki hukuki ilişkileri irdeleyip asıl/alt işverenlik sıfatlarını açık ve net bir şekilde tespit etmek, sonrasında kusurun oran ve aidiyetini bu kapsamda irdelemek ve usuli kazanılmış hakları da dikkate alarak çıkacak sonuca göre bir karar vermekten ibarettir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle,
1.Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2.İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Temyiz eden tarafların sair temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgilisine iadesine,
Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
26.09.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.