YARGITAY KARARI
DAİRE : 7. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/4611
KARAR NO : 2023/5317
KARAR TARİHİ : 02.11.2023
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/1115 E., 2022/1408 K.
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Çorum 5. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2020/199 E., 2021/326 K.
Taraflar arasındaki suya el atmanın önlenmesi, ecrimisil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.
Kararın davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinin Çorum ili, … ilçesi, Çarşı Mevki, 608 ada 6 parsel ve 555 ada 94 parsel sayılı taşınmazların malikleri olduğunu, taşınmazlarının yakınında evveli bilinmeyen kadimden önce dedelerinin yer üstüne çıkararak kullanmaya başladıkları inderesi mevkiinde bulunan su kaynağının içme suyu, kullanma suyu ve arazisini sulama maksatlı olarak istifade ettiklerini, müvekkillerine ait arazide bulunan evde de beş kişinin sudan faydalandığını, evlerde şebeke suyu ya da farklı başka bir … suyunun mevcut olmadığını, müvekkillerine ait araziler üzerinde 1000 civarı ağacın davaya konu su kaynağından sulandığını, dava konusu su kaynağının aidiyetiyle ilgili olarak Oğuzlar Sulh Hukuk Mahkemesinin 1997/6 Esas 1997/54 Karar sayılı ilamında yine İnderesi mevkiinde bulunan su kaynağına ilişkin yargılama yapıldığını ve gerekçeli kararın suyun kullanım şekline ilişkin olarak kesin hüküm teşkil ettiğini, davalı … Belediyesinin herhangi bir su ihtiyacı olmamasına rağmen siyasi ve ideolojik saiklerle müvekkilinin su kaynağına müdehale ettiğini, su kaynağının gözü olarak tabir edilen merkezine depo yapılmak ve boruların döşenmesi suretiyle suyun akış yönünü değiştirdiğini, davalı tarafın suya haksız müdahalesinin önlenmesini ve bilirkişilerce hesap edilecek zararlarının fazlaya ve faize ilişkin hakları saklı kalınması kaydıyla 10,00 TL’lik kısmının davalıdan tahsilini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı davaya cevap vermemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu su kaynağının 743 ada, 3 parsel sayılı orman nitelikli ve hazine adına tescilli arazi içerisinde kaldığı, genel su niteliğinde olduğu ve davacıların dava konusu suda … bir hakkı olmadığı, davalı Belediyenin dava konusu suyun Oğuzlar ilçesinde şebeke suyu olarak dağılımını yaptığı, tanık beyanlarına göre Oğuzlar ilçesinin bir kısım mahallelerinde daha önce evlerde şebeke suyu bulunmadığı, Belediyenin dava konusu suya müdahalesi sonucunda evlere şebeke suyu getirildiği, su aboneliği … herkesin suyu kullanabileceği ancak davacıların su aboneliği için belediyeye başvurmadığı ve şebeke suyundan kendi istekleriyle faydalanmadıkları, bilirkişi raporunda “… 3” olarak gösterilen sudan davacıların evinin bahçesinde bulunan … tanka hali hazırda … ve biriken suyun ise davacıların günlük ihtiyacı için yeterli olduğu, ayrıca davacılar her ne kadar bir kısım ağaçların kesildiğini ileri sürerek zarar tazmin isteminde bulunmuş iseler de söz konusu ağaçların 743 ada, 3 parsel sayılı orman nitelikli ve Hazine adına tescilli arazi içerisinde kaldığı tespit edilmiş olmakla davacıların kayıt maliki bulunmadığı arazide kesildiği ileri sürülen ağaçlara ilişkin iddia edebilecekleri … bir haklarının bulunmadığı, ağaçların kendileri tarafından dikilip yetiştirildiğine dair dosyaya ayrıca bir kanıt da sunulmadığı anlaşıldığından davanın reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; suya yapılan müdahale neticesinde müvekkillerinin su kaynağının büyük oranda zarar gördüğünü, sularından istifade edemez hale geldiklerini, binlerce ceviz ağacı, yüzlerce meyve ve … bitkilerinin telef olmak üzere olduğunu, suyu davacıların atalarının yeryüzüne çıkardıkları konusunda en ufak bir ihtilaf olmadığını, Oğuzlar Sulh Hukuk Mahkemesinin 1997/6 Esas, 1997/54 Karar sayılı ilamı ile davaya konu kaynakların … süreden beri müvekkilleri tarafından kullanıldığının en … delili olduğunu, yerel mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda eksiklikler ve tezatlıklar olduğunu, davalı Belediyenin kullandığı diğer su kaynaklarının raporda gösterilmediğini, dosyada mahalli bilirkişi olarak beyanı alınan şahısların davalı … çalışanı olduğu bilgisine ulaşıldığını ve yerel mahkemece beyanların sıhhatinin gölgelendiği … mahalli bilirkişiler tespit edilmesini talep ettiklerini, ancak mahkemece bu hususun da incelemediğini belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının dava konusu suya ihtiyacının bulunmamasına, davalı … şebeke suyundan davacıların da faydalanma imkanı bulunmakla, bu sudan faydalanma imkanı varken eldeki davanın açılmasının dürüstlük kuralı ile bağdaşmayacağına, davacılar her ne kadar Oğuzlar Sulh Hukuk Mahkemesinin 1997/6 E- 54 K sayılı ilamının kendilerine … bir hak verdiğini, bu karara göre davalarının kabul edilmesi gerektiğini ileri sürmüşse de 1997 tarihli kararda davalı … bulunmayıp, 1997 tarihindeki su ihtiyacı ile davanın açıldığı tarihteki su ihtiyaçları değişebileceğinden ve bu karar davacıya … bir hak vermeyeceğinden, davacıların bu iddialarının yerinde bulunmamasına, davacılar zarara uğradıklarını dile getirmişseler de mevcut zararlarını tanık delili dahil dosya kapsamına göre ispatlayamamalarına, hükmün dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye ve delillerin taktirinde ve değerlendirilmesinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmesinde ve hükmün fer’ilerinde usul ve esas yönünden yasaya aykırı bir durum bulunmadığı anlaşılmakla, davacılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacılar vekili istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü nedenlerle temyiz isteminde bulunmuştur.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, genel suya el atmanın önlenmesi ve ecrimisil istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
TMK’nın 715 ve devamı maddeleri.
3. Değerlendirme
1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 … maddesinde yer … sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Genel sular, nitelikleri itibariyle kimsenin mülkiyetinde olmayan, üzerlerinde … mülkiyet tesis edilmeyen, toplumun yararlanmasına ve kullanmasına bırakılmış, Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan sulardır. TMK’nın 715 … maddesi mevzuat gereği genel sulardan herkes ihtiyacı oranında kullanma hakkı bulunmaktadır. Ancak bu hakkın tanınmasında uygulanan … kural ”kadimlik hak”tır. Nitekim davacılar da kadimlik hakkına dayanarak el atmanın önlenmesini talep etmiştir.
3. Mahkemece yapılan keşif sonucu alınan bilirkişi raporuna göre, davalı tarafından kaynakların etkileneceği şekilde herhangi bir haksız el atmasının olmadığı anlaşıldığından davanın reddine dair verilen kararda bir usulsüzlük görülmemiştir.
4. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacılar vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 … maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlere yükletilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
02.11.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.