YARGITAY KARARI
DAİRE : 6. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/4666
KARAR NO : 2023/3612
KARAR TARİHİ : 01.11.2023
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/55 E., 2022/1701 K.
DAVA TARİHİ : 17.03.2016
HÜKÜM/KARAR : Esastan Red
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 17. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2020/65 E., 2020/269 K.
Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı iş sahibi vekilince tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı yüklenici vekili dava dilekçesinde; taraflar arasında düzenlenen 26.12.2011 tarihli Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Genel Müdürlüğü Erzurum Bölge Müdürlüğü ile Bağlı Yurt Müdürlüklerinin 2012-2013-2014 Yılları Temizlik ve Çamaşırcı Hizmet Alımına İlişkin Sözleşmeden kaynaklanan borç ve yükümlülüklerin müvekkilince yerine getirildiğini, müfettiş raporuna istinaden eksik teslim edildiği iddia edilen temizlik malzemesi ve iş önlüğü bedeli için davalının talebi üzerine 133.149,98 TL’nin müvekkilince ihtirazi kayıt ile davalının banka hesabına yatırıldığını, bazı dönemler eksik ya da zamanında teslim edilmeyen malzemeler ile ilgili olarak kesilen idari para cezalarının ilgili ayın hakediş tutarından düşülerek ödeme yapıldığını, davalının herhangi bir şekilde zarara uğratılmadığını belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile haksız tahsil edilen 133.149,98 TL’ye karşılık olmak üzere şimdilik 15.000 TL’nin ödeme tarihi olan 17.02.2016 tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Davalı iş sahibi cevap dilekçesinde; davanın zaman aşımı süresi içinde açılmadığını, alacağın miktarı belli olduğundan belirsiz alacak davası açılmasının ve tespit isteminde bulunulmasının mümkün olmadığını, teftiş soruşturma raporuna göre davacının 133.149,98 TL bedelli bir kısım malzeme ve ekipmanları eksik teslim ettiğini, müvekkili tarafından yapılan işlemlerde Kanuna, sözleşmeye, ihale şartnamesine ve teknik şartnameye herhangi bir aykırılık bulunmadığını, avans faizi talep edilemeyeceğini savunarak davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
A. İlk Derece Mahkemesinin 26/10/2017 tarih, 2016/161 esas ve 2017/476 karar sayılı kararı ile her ne kadar davacı tarafça eksik teslim edildiği belirtilen malzeme ve ekipman bedelinin aylık hak edişlerinden kesildiği belirtilmişse de, bu hususun resmi kayıt ve belgelerle doğrulanamadığı, olumsuz hava koşulları nedeniyle geç teslimlerden kaynaklı ceza-i işlemlerle, eksik malzeme ve ekipman tesliminin farklı müesseseler olduğu, davalı tarafça yapılan işlemlerin Kanuna, sözleşmeye, ihale şartnamesine ve teknik şartnameye uygun olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
B. Kararın davacı tarafça istinaf edilmesi üzerine, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesinin 12.12.2019 tarih, 2018/871 esas ve 2019/2143 karar sayılı kararı ile mahkemece, dava konusu tüm ihale kayıt dosyasının ve hak ediş belgesi ödemelerinin, her bir yurtta çalışan işçi sayıları ile ihtiyaç duyulan ve teslim edilen malzeme ve ekipmana ilişkin tutanak ve belgelerin dosyaya kazandırılmasından sonra yeni bir bilirkişi heyetinden taraf ve yargı denetimine uygun bir bilirkişi raporu alınarak hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi gerektiği belirtilerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, yargılamanın yeniden yapılması için dosyanın mahalline gönderilmesine karar verilmiştir.
C. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile sözleşme ve eklerinde her yurt müdürlüğü için kullanılacak temizlik malzemesi ”ekipman, işçi önlüğü, iş çizmesinin” belirlendiği, mevzuata göre idarenin yıl içinde belli dönemlerde ihtiyaç listesi hazırlayarak yükleniciye bildirmesi, yüklenicinin de bunları temin ederek idareye teslim etmesi, idarenin teslim aldığı malzemelerin uygun olup olmadığını tespit ederek tutanağa bağlaması gerektiği, davalının bu işlemleri yerine getirdiğine ilişkin herhangi bir kayıt ve belge sunulmadığı, davalı tarafça dosyaya gönderilen kayıt ve belgeler ile müfettiş tarafından düzenlenen rapor ve eklerindeki belgelerin çelişkili olduğu, davalı tarafça yapılan kesintilerin hukuki dayanağı usulen ispat edilemediğinden davanın kabulü ile 15.000 TL nin dava tarihi olan 17.03.2016 tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalı taraftan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
1. Davacı yüklenici vekili istinaf dilekçesinde, ihtirazi kayıtla yatırılan tarihte aktifinde azalma meydana geldiğini, ödeme tarihi yerine dava tarihinden itibaren faiz yürütülmesinin hatalı olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
2. Davalı iş sahibi vekili istinaf dilekçesinde, sözleşmeden kaynaklanan tüm yükümlülüklerin yerine getirildiğini, uygulanan müeyyideye ilişkin işlemin usul ve yasaya uygun olduğunu, ticari avans faizi istenemeyeceğini, alınan raporlara göre davacının alacağının ispatlanamadığını ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı şirket tacir olu Türk Ticaret Kanunu’nun 19/2 maddesi gereğince taraflardan yalnız biri için ticari iş niteliğinde olan sözleşmeler, Kanun’da aksine hüküm bulunmadıkça diğer taraf için de ticari iş sayıldığından alacağına avans faizi uygulanmasını talep edebileceği ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından tarafların istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı iş sahibi vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı iş sahibi vekili temyiz dilekçesinde, sözleşmeden kaynaklanan tüm yükümlülüklerin yerine getirildiğini, uygulanan müeyyideye ilişkin işlemin usul ve yasaya uygun olduğunu, ticari avans faizi istenemeyeceğini, alınan raporlara göre davacının alacağının ispatlanamadığını ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, taraflar arasında akdedilen hizmet sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 369 ncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 nci maddeleri.
3. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanunun 371 nci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı iş sahibi vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeple ;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanunun 370 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Davalı taraf harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
01/11/2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.