YARGITAY KARARI
DAİRE : 7. Ceza Dairesi
ESAS NO : 2021/24128
KARAR NO : 2023/6751
KARAR TARİHİ : 06.07.2023

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi
SAYISI : 2017/964 E., 2019/545 K.
SUÇ : 1632 sayılı Askerî Ceza Kanunu’na muhalefet
HÜKÜM : Mahkûmiyet
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

Sanık hakkında bozma üzerine kurulan hükmün; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 305 inci maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenlerin hükmü temyize hak ve yetkilerinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310 uncu maddesi gereği temyiz isteklerinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317 nci maddesi gereği temyiz isteklerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ
1.(Kapatılan) … 1. … Komutanlığı Askerî Mahkemesinin, 15.05.2015 tarihli ve 2013/598 Esas, 2015/150 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında 16.11.2011-26.11.2011 tarihleri arasında firar suçundan, 1632 sayılı Askerî Ceza Kanunu’nun (1632 sayılı Kanun) 66 ncı maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi, 73 üncü maddesi, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (5237 sayılı Kanun) 62 nci maddesinin birinci fıkrası ve 53 üncü maddesi uyarınca 5 … hapis cezası ile cezalandırılmasına ve hak yoksunluğuna karar verilmiştir.

2. Bu kararın sanık ve sanık müdafii tarafından temyizi üzerine (Kapatılan) Askerî Yargıtay 2. Dairesinin 16.12.2015 tarihli ve 2015/577 Esas, 2015/594 Karar sayılı ilâmı ile; sanığın eyleminin izin (Hava değişimi) tecavüzü suçunu oluşturabileceği anlaşıldığından, Askerî Mahkemece sanığın eyleminin firar suçunu oluşturduğunun kabulünün suç vasfı yönünden hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

3. (Kapatılan) … 1. … Komutanlığı Askerî Mahkemesinin, 31.05.2016 tarihli ve 2016/7 Esas, 2016/174 Karar sayılı kararı ile önceki hükümde direnilmesine karar verilmiştir.

4. (Kapatılan) Askerî Yargıtay Daireler Kurulu’nun 09.03.2017 tarihli ve 2017/4 Esas 2017/17 Karar sayılı kararı ile sanığın eyleminin izin (Hava değişimi) tecavüzü suçu olarak vasıflandırılması gerektiği sonucuna ulaşıldığından direnme kararına konu hükmün suç vasfı yönünden bozulmasına karar verilmiştir.

5. … (Anadolu) 3. Asliye Ceza Mahkemesinin, 02.04.2019 tarihli ve 2017/964 Esas, 2019/545 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında 16.11.2011-26.11.2011 tarihleri arasında izin tecavüzü suçundan, 1632 sayılı Kanun’un 66 ncı maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi, 73 üncü maddesi, 5237 sayılı Kanun’un 62 nci maddesinin birinci fıkrası ve 53 üncü maddesi uyarınca 5 … hapis cezası ile cezalandırılmasına ve hak yoksunluklarına karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ
1. Sanığın temyiz isteği; hükmü temyiz etme iradesine ilişkindir.

2. Sanık müdafiinin temyiz isteği; sanık hakkında beraat kararı verilmesi, aksi görüş halinde 5237 sayılı Kanun’un 50 nci maddesi uyarınca seçenek yaptırımların uygulanması talebine ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR
1. Sanığın, askerlik hizmetini yerine getirmekte iken 14.10.2011 tarihinde (sonunda muayene kaydıyla) bir … süreli hava değişimi aldığı, 10.11.2011 tarihinde Meram Askerlik Şubesi Başkanlığına müracaat ettiği, aynı gün … … Hastanesine sevk edildiği ve yapılan muayenesinin ardından Birliğine sevkinin uygun görüldüğü, 11.11.2011 tarihinde Cihanbeyli Askerlik Şubesi Başkanlığına müracaatı üzerine 14.11.2011 tarihinden itibaren bir gün yol süresi sonunda en geç 16.11.2011 tarihinde Birliğine katılması gerektiği tebliğ edilerek sevk edildiği, 26.11.2011 tarihinde kendiliğinden Birliğine katıldığı anlaşılmıştır.

2. Sanığın savunmasında uyuşturucu bağımlısı olması nedeniyle uyuşturucu kullandığından Birliğine geç gittiğini, sonra kendiliğinden teslim olduğunu beyan ettiği saptanmıştır.

3. GATA Haydarpaşa Eğitim Hastanesi Komutanlığı tarafından tanzim olunan 14.10.2011 tarihli ve 3989 sayılı bir … süreli hava değişimi raporu dava dosyasında mevcuttur.

4. Sanığın 13.11.2011 tarihinde hava değişiminden dönmesi gerekirken zamanında dönmediğine dair birliği komutanlığınca düzenlenen bila tarihli tutanak ile 26.11.2011 tarihinde kendiliğinden Birliğe katılış yaptığına dair düzenlenen tutanak dava dosyasında mevcuttur.

5. Sanık hakkında Meram Askerlik Şubesi Başkanlığınca düzenlenen kontrol muayenesi için … … Hastanesine sevkine dair 10.11.2011 tarihli yazı, 14.11.2011 tarihi itibarıyla 1 gün yol süresi verilerek birliğine sevkine dair Cihanbeyli Askerlik Şubesi Başkanlığının 11.11.2011 tarihli sevk yazısı ve 10.11.2011 tebliğ tarihli hava değişimi yükümlü şubeye çağrı tebligatı dava dosyasında mevcuttur.

6. … … Hastanesinin 19.04.2013 tarihli yazısında, sanığın 17.11.2011 tarihinde Acil servise müracaat ettiği, gerekli tedavinin yapılmasına müteakip Birinci Basamak Aile Sağlığı Merkezine konsülte edildiği, Birinci Basamak Aile Sağlığı Merkezinde 17.11.2011 tarihinde muayenesi yapıldıktan sonra birden fazla ilaç ve diğer psikoaktif madde kullanımına bağlı yoksunluk durumu tanısıyla Etimesgut … Hastanesi psikiyatri polikliniğine sevk edildiği belirtilerek yazı ekinde tedavi raporlarının gönderildiği, yine 22.11.2013 tarihinde … … Hastanesi Birinci Basamak Aile Sağlığı Merkezine müracaat eden sanığın burada yapılan muayenesi neticesinde 26.11.2011 tarihinde psikiyatri polikliniğince muayenesinin uygun görüldüğü saptanmıştır.

7. Etimesgut … Hastanesinin 18.04.2013 tarihli yazısında, sanığın 21.11.2011 tarihinde psikiyatri polikliniğince yapılan muayenesi neticesinde anksiyete bozukluğu tanısıyla reçete verilerek “kıta işlevsellik formu ile kontrolü uygundur” kararı ile birliğine sevk edildiği bildirilmiş, yazı ekinde muayenesine ilişkin psikiyatri polikliniği kayıt defteri fotokopisinin gönderildiği belirlenmiştir.

IV. GEREKÇE
1. İzin (Hava değişimi) tecavüzü suçunun düzenlendiği 1632 sayılı Kanun’un 66 ncı maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde; “Kıt’asından veya görevini yapmakta olduğu yerden izin, istirahat veya hava değişimi alarak ayrılanlardan, dönmeye mecbur bulundukları günden itibaren altı gün içerisinde özürsüz olarak gelmeyenler”in cezalandırılacağı hüküm altına alınmıştır. Buna göre izin tecavüzü suçunun oluşması için, … kişi olan failin kıt’asından veya görevini yapmakta olduğu yerden izin, istirahat veya hava değişimi alarak ayrılmasından sonra dönmeye mecbur bulunduğu günden itibaren altı gün içerisinde gelmemesi yanısıra iznin özürsüz olarak geçirilmiş olması da gereklidir.

Özür kavramı kanunda tanımlanmamış olup, (Kapatılan) Askerî Yargıtay’ın yerleşik kararlarında; Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Yönetmeliği’nin 57 ve 58 inci maddelerinde sayılan ve bunlara benzerlik arz eden durumlar yasal ve geçerli özür olarak kabul edilmektedir. Sanık tarafından özür olarak ileri sürülen hususların, askerlik hizmetine … tutulabilir nitelikte bulunup bulunmadığı, beklenen bir durum olup olmadığı, aniden ortaya çıkıp çıkmadığı, sanığın özür nedeniyle ne kadar süreyle birliğinden ayrı kaldığı, birliğine katılmakta geciktiği süre içinde özür hali oluşturan hali gidermeye ve bir an önce birliğine katılmaya yönelik olarak ne gibi davranışlar sergilediği dikkate alınarak, her somut olayda sanığın suç işleme kastıyla hareket edip etmediğinin tartışılıp irdelenmesi, yapılacak değerlendirmelerde de “özür” unsurunun kanun koyucunun amacını aşacak şekilde yorumlanmaması gerekmektedir.

Bu açıklamalar ışığında temyize konu olay değerlendirildiğinde; sanığın, 17.11.2011 tarihinde yüksekten düşme şikayeti ile … … Hastanesi Acil Servisine başvurduğu, yapılan muayenesinin ardından psikiyatri uzmanı tabip bulunmadığından Etimesgut … Hastanesine sevk edildiği, 21.11.2011 tarihinde Etimesgut Hastanesinde yapılan muayenesi neticesinde “Anksiyete Bozukluğu” tanısıyla reçete düzenlendiği, yine 22.11.2011 tarihinde … … Hastanesine müracaat ettiği ve hastanede yapılan muayenesinde 26.11.2011 tarihinde psikiyatri polikliniğinde muayenesinin uygun görüldüğü, sanığın

26.11.2011 tarihinde de kendiliğinden birliği komutanlığına katılış yaptığı dikkate alındığında izin tecavüzünde bulunduğu süre içerisinde çeşitli sağlık kuruluşlarına müracaat ederek muayene ve tedavi olmasını gerektirir rahatsızlıkları bulunduğu tespit edilen sanığın söz konusu rahatsızlıklarının izin (Hava değişimi) tecavüzü suçu açısından mazeret teşkil etme ihtimalinin bulunması karşısında bu hususların gerekçeli kararda tartışılmamış ve değerlendirilmemiş olması hukuka aykırı bulunmuştur.

V. KARAR
Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle … (Anadolu) 3. Asliye Ceza Mahkemesinin, 02.04.2019 tarihli ve 2017/964 Esas, 2019/545 Karar sayılı kararına yönelik sanığın ve sanık müdafiinin temyiz istekleri yerinde görüldüğünden hükmün, 1412 sayılı Kanun’un 321 inci maddesi gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

06.07.2023 tarihinde karar verildi.