YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/11519
KARAR NO : 2023/13288
KARAR TARİHİ : 21.12.2023
MAHKEMESİ : … Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/1369 E., 2023/1886 K.
KARAR : Esastan red
İLK DERECE MAHKEMESİ : … 14. İş Mahkemesi
SAYISI : 2018/74 E., 2021/45 K.
Taraflar arasındaki asıl dava, davacının sigortalılığının iptaline dair Kurum işleminin iptali ile yaşlılık aylığının ödenmesine devam edilmesi istemine, birleşen dava ise Kurumun yersiz ödenen yaşlılık aylıklarının tahsili için başlattığı icra takibine itirazın iptali istemine ilişkin olup davanın yapılan yargılaması sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl davanın kabulüne birleşen davanın ise reddine karar verilmiştir.
Kararın davalı/birleşen dava davacısı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı/birleşen dava davacısı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I.DAVA
Asıl dosyada davacı vekili, müvekkilinin …sicil numaralı işyerindeki 01.01.2008 – 31.07.2008 tarihleri arasındaki çalışmalarının tespiti ile müvekkilinin sicilinin aktarılmasına, Kurumun müvekkilinin aylığını kesmesine ilişkin işleminin iptaline, müvekkilinin 58.088,42 TL borçlu olmadığının tespiti ile müvekkilinin haksız olarak yapılan kesintilerden kaynaklı alacağı için şimdilik 1.000,00 TL’nin kesinti tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalı Kurumdan alınarak müvekkiline ödenmesini talep etmiştir.
Birleşen … 1. İş Mahkemesi’nin 2018/401 Esas 2018/420 Karar sayılı dosyasında davacı SGK Başkanlığı vekili, müvekkili Kurumdan 2205436933 tahsis numarası ile gelir alan davalının sahte hizmet kazandırılmak suretiyle yardımlardan yararlandırıldığı ve davalıya gelir bağlandığının tespit edilerek 01.07.2013 – 19.01.2018 tarihleri arasında yersiz ödenen 58.088,42 TL alacağın takip tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsilini sağlamak için … 25. İcra Müdürlüğü’nde 2018/9445 sayılı dosyası ile açılan ilamsız takiplerde ödeme emrine karşı davalı …’nin itiraz ettiğini ve icra takibinin durduğunu beyanla, itirazın iptali ile takibin devamına, kusur ve miktar yönünden fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla Kurum zararının ödeme tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline ve %20’den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Asıl dosyada davalı SGK Başkanlığı vekili, davacıya ait hizmet döküm cetvelinde …sicil nolu Eylik Temizlik Hiz. Özl. Güv. Ltd. Şti. tarafından 01.01.2008 – 31.07.2008 tarihleri arasındaki bildirimlerinin Kurum tarafından yapılan denetim sonucu düzenlenen rapor doğrultusunda …nolu işyerinde geçen çalışmalarının iptalini takiben 5000 gün şartını tamamlayamadığından aylığının iptal edildiğini, 01.07.2013 – 19.01.2018 tarihleri arasında yersiz ödenen 58.088,42 TL’nin adına borç kaydedildiğini, 5510 sayılı Kanun’un 59 uncu maddesine göre Kurum denetmeni tarafından düzenlenen tutanakların aksi sabit oluncaya kadar geçerli olacağını, eylemli ve gerçek çalışmanın varlığının tespit edilmesi gerekmekte olup, aksi halde hizmet akdine dayanılarak dahi sigortalılıktan söz edilemeyeceğini, davacı tarafça, kesintilerin iadesi talep edilmekte ise de dosya kapsamında kesinti işlemine rastlanmadığını beyanla, davanın reddini talep etmiştir.
Birleşen … 1. İş Mahkemesi’nin 2018/401 Esas 2018/420 Karar sayılı dosyasında davalı … vekili, SGK aleyhine Kurum işleminin iptali, borçlu olmadığının tespiti ve haksız kesintilerin ödenmesi talebi ile … 14. İş Mahkemesi’nin 2018/74 Esas sayılı dosyasında dava açtıklarını ve davanın halen derdest olduğunu, bu dava ile … 14. İş Mahkemesinin 2018/74 Esas sayılı dosyası arasında hukuku ve fiili irtibat bulunduğundan birleştirilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararı ile toplanan deliller, bilirkişi raporu, tanık anlatımları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı … adına, dava dışı işveren Eylik Tem. Hiz. Öz. Güv. Sis. Gıda. San. Tic. Ltd. Şti.ne ait …sicil sayılı işyerinden 01.01.2008 – 31.07.2008 tarihleri arasında bildirilen 210 günlük fiili çalışmalarının 9987222 S.S. numaralı hizmet cetveline tekrar aktarılması gerektiği ve birleşen dava yönünden, … 25.İcra Dairesinin 2018/9445 sayılı dosyasından açılan icra takibinden dolayı, …’nin 58088,42. TL asıl, (31.07.2018 tarihi itibariyle) 13599,08. TL işlemiş faizi olmak üzere, toplam 71687,50. TL borçlu olmadığı kanaatine varıldığı gerekçesiyle asıl dava yönünden davanın kabulüne, birleşen dava yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı-birleşen dosya davacısı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davalı-birleşen dosya davacısı Kurum vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; dinlenen tanık beyanlarında çelişkiler bulunduğunu, bilirkişi raporlarında yetersiz tanık anlatımlarının rapora esas alındığını, yetersiz ve eksik araştırma ile hüküm kurulduğunu beyanla, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava dışı işveren Eylik Tem. …Limited Şirketi ünvanlı işveren hakkında 15.11.2017 tarih 2017/ELA/092 sicil sayılı Denetmen Raporu düzenlenerek, işyerinden 2008’den itibaren yapılan bildirimlerin iptali gerektiği sonucuna varılması üzerine davacının 01.01.2008 – 31.07.2008 tarihleri arasındaki bildirimleri iptal edilmiş ise de, denetmen tarafından davacı …’nin ifadesine başvurulmadığı gibi, dava dilekçesi ekinde sunulan banka hesap hareketleri ile Şekerbank A.Ş.’nin 22.01.2019 tarihli yazısı ekinde sunduğu banka hesap hareketlerinde; davacı adına 01.01.2008 – 31.07.2008 dönemi içerisinde Eylik Temizlik Hizmetleri firmasından yapılan maaş ödemeleri, Şekerbank Karabağlar Şubesi ile Eylik Temizlik Hizmetleri firması arasında düzenlenen sözleşme ve “Hizmet Alım Sözleşmesi”ne istinaden, Eylik Tem. Hiz. Öz. Güv. Sis. Gıda. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından Şekerbank T.A.Ş. Karabağlar Şubesine “Aylık Genel Temizlik” olarak kesilen faturalar ve sözleşmenin gereği olarak Şekerbank’a fatura ekinde gönderilen davacının çalışmaları ile ilgili sigorta prim bildirgeleri ile SGK tahakkuk fişleri ile birlikte, tanık olarak dinlenen gişe görevlisi ve banka müdürü olarak görev yapan tanıkların objektif ve somut beyanları göz önünde tutulduğunda; davacının, uyuşmazlık konusu Eylik Tem. Hiz. Öz. Güv. Sis. Gıda. San. Tic. Ltd. Şti.’ye ait …sicil sayılı işyerinden 01.01.2008 – 31.07.2008 tarihleri arasında bildirilen 210 günlük çalışmasının gerçek ve fiili çalışmaya dayalı olduğunu tespit ederek asıl davayı kabul eden, birleşen davayı ise reddeden mahkeme kararının yerinde olduğu anlaşıldığından; davalı-birleşen dosya davacısı Kurum vekilinin dilekçesinde yer verdiği itirazların, sıralanan gerekçeler ışığında yerinde olmadığı; ayrıca, kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından; davalı-birleşen dava davacısı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl dava davalısı ve birleşen dava davacısı Kurum vekili, temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı-birleşen dosya davacısı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; dinlenen tanık beyanlarında çelişkiler bulunduğunu, bilirkişi raporlarında yetersiz tanık anlatımlarının rapora esas alındığını, yetersiz ve eksik araştırma ile hüküm kurulduğunu beyanla kararın bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, asıl davada Kurumca iptal edilen çalışmaların gerçek ve fiili olduğunun tespiti ile aksine kurum işleminin iptali, yaşlılık aylığının yeniden bağlanması, birleşen dava ise Kurumun yersiz ödenen yaşlılık aylıklarının tahsili için başlattığı icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Kanun’un 86 ncı maddesidir.
3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup asıl dava davalısı ve birleşen dava davacısı Kurum vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,21.12.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.