YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/7214
KARAR NO : 2023/9090
KARAR TARİHİ : 03.10.2023

MAHKEMESİ: … Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/1826 E., 2023/520 K.
HÜKÜM/KARAR: Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ: … 1. İş Mahkemesi
SAYISI : 2019/1336 E., 2021/732 K.

Taraflar arasındaki iş kazası olduğunun tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince, istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I.DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının, davalı işyerinde 22.07.2015-15.05.2019 tarihleri arasında işçi olarak çalıştığını, 15.05.2019 tarihinde işyeri servis aracının davacıyı …-… çevre yolunda ters şeritte kusurlu bir şekilde indirdiğini, ters şeritte karşıdan karşıya geçmek isterken Ünal Uygun isimli şahsın idaresindeki aracın davacıya çarpması sonucu kaza geçirdiğini ileri sürerek, davacının 15.05.2019 tarihinde geçirdiği kazanın iş kazası olarak tespitine karar verilmesini istemiştir.
II.CEVAP
Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının iş kazası geçirmediğini, geçirdiği kazanın trafik kazası olduğunu, davacının olay günü servis şoförüne üst geçitte inmek istediğini beyan ettiğini, servis şoförünün de davacıyı üst geçitte indirdiğini, kazazede davacının üst geçidi kullanmayarak kendi ağır kusurlu davranışı ile kazaya sebebiyet verdiğini, kaza ile davalı şirket arasında herhangi bir illiyet bağının olmadığını belirterek, davanın reddini istemiştir.
Davalı SGK vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu kaza ile Kuruma herhangi bir başvuru yapılmadığını, Kurumun sigortalıların uğramış olduğu kazaların iş kazası olup olmadığının tespiti hususunda tek başına karar verme yetkisinin bulunduğunu, davacının Kurum tarafından reddedilmiş bir talebinin bulunmadığını, bu nedenle davanın açılmasında hukuki yarar olmadığını belirterek, davanın reddini istemiştir.
III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
Davacıya ait SGK sicil dosyası, işyeri kayıtları, tedavi evrakları, … 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 2020/196 Esas sayılı dosya suretinin getirtildiği, tanıkların dinlendiği, tarafların bildirdiği tüm deliller toplandıktan sonra dosyanın bilirkişiye tevdi edildiği, Bilirkişi …tarafından hazırlanan 18.06.2021 havale tarihli raporda özetle; kazazede işçinin servisten indirildiği yerin Yasa ve Yönetmelik çerçevesinde indirilmesi gereken yerlerden olmadığı yönünde görüş ve kanaat bildirildiği, kaza tutanaklarında kazanın gerçekleştiği saatin 19:40, davacının hastaneye başvurduğu saatin ise 19:56 olduğu, kaza olayının 15.05.2019 tarihinde davacının davalı işyerinin servisinden indikten sonra … … çevre yolunda yolun karşısına yol üzerinden yaya olarak geçtiği sırada Ünal Uygun’un sevk ve idaresindeki … plakalı aracın kazazede işçiye çarpması şeklinde meydana geldiği, kazazede işçinin servisten indirildiği yerin yaya üst geçidinden 500 metre uzakta olması, hükme esas alınan bilirkişi raporu doğrultusunda kazazede işçinin servisten indirildiği yerin Yasa ve Yönetmelik çerçevesinde indirilmesi gereken yerlerden olmadığı, davacının ikamet ettiği Sultandere Mahallesi’ne gitmesi için bu servisi kullanmak zorunda olması ve yolda karşıdan karşıya geçmek zorunda olması, sigortalıların işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere toplu olarak götürülüp getirilmeleri sırasında meydana gelen olayların iş kazası olarak nitelendirilmesi hususları birlikte değerlendirildiğinde; sıralanan gerekçelerle, davacının davasının kabulü ile dava konusu 15.05.2019 tarihinde meydana gelen ve davacı …’ın yaralandığı kazanın iş kazası olduğunun tespitine karar verilmiştir.
IV.İSTİNAF
A.İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı şirket vekili ve davalı SGK vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
B.İstinaf Sebepleri:
1.Davalı Şirket Vekilinin İstinaf Sebepleri
Davalı şirket vekili istinaf dilekçesinde; Yerel Mahkemece davanın kabulüne dair kurulan hükmün yerinde olmadığını, kazada davacının salt kusurlu olduğunu, eldeki davanın kötüniyetli açıldığını belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir.
2.Davalı SGK Vekilinin İstinaf Sebepleri
Davalı SGK vekili istinaf dilekçesinde; davanın açılmasına sebebiyet vermeyen Kurum yönünden davanın reddinin gerektiğini, Kurum aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, işverenin bildirim yükümlülüğünü yerine getirmemesi nedeniyle açılan davada Kurumun kusurunun bulunmadığını belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir.
C.Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.
V.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı şirket vekili ve davalı SGK vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır.
B. Temyiz Sebepleri
1.Davalı Şirket Vekilinin Temyiz Sebepleri
Davalı şirket vekili; istinaf sebepleri doğrultusunda hükmün temyizen bozulmasını istemiştir.
2.Davalı SGK Vekilinin İstinaf Sebepleri
Davalı SGK vekili; istinaf sebepleri doğrultusunda hükmün temyiz incelemesi sonucu bozulmasını istemiştir.
C.Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacının, 15.05.2019 tarihinde geçirdiği kazanın iş kazası olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.
2.İlgili Hukuk
1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,
2. 5510 sayılı Kanun’un 13 üncü maddesinde iş kazası;
“a) Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada,
b)İşveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle sigortalı kendi adına ve hesabına bağımsız çalışıyorsa yürütmekte olduğu iş nedeniyle,
c) Bir işverene bağlı olarak çalışan sigortalının, görevli olarak işyeri dışında başka bir yere gönderilmesi nedeniyle asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda,
d) Bu Kanun’un 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki emziren kadın sigortalının, iş mevzuatı gereğince çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda,
e) Sigortalıların, işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş gelişi sırasında, meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen engelli hâle getiren olaydır.” şeklinde tanımlanmıştır.
3.Değerlendirme
İnceleme konusu eldeki davada, davacı 15.05.2019 tarihinde geçirdiği kazanın iş kazası olduğunun tespitini istemiş, Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş ise de, hüküm eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır.
Somut olayda, 15.05.2019 tarihinde işyeri servis aracının davacıyı …-… çevre yolunda ters şeritte kusurlu bir şekilde indirdiğinin iddia edildiği, davacının iş kazası geçirdiğinin tespiti talebi ile dava açtıktan sonra Kuruma müracaat ettiği, … SGM Yunus Emre Sosyal Güvenlik Merkezinin 03.03.2020 tarihli Komisyon kararı ile olayın iş kazası sayılmamasına karar verildiği, dosya kapsamında dinlenen tanıkların bizzat kaza olayını görmediklerinin beyan edilmesi karşısında kaza olayının olduğu gün davacı ile aynı vardiyada çalışan ve aynı servisi kullanan çalışanlar ile aracı kullanan servis şoförü tespit edilerek ayrıntılı ifadelerine başvurulmalı, özellikle davacının evinin güzergahına giden servisin durak yerinin belirlenip belirlenmediği yönünden, davacının kullandığı servis aracından her zaman nerede indirildiği, kaza günü ise servis aracının davacıyı nerede bıraktığı hususları tanıklara açıklattırılarak çelişkiler giderilmeli, öte yandan davalı şirket vekili tarafından, davacının olay günü servis şoförüne üst geçitte inmek istediğinin beyan edildiği, servis şoförünün de davacıyı üst geçitte indirdiğine yönelik savunması çerçevesinde de araştırma yapılarak, elde edilecek tüm deliller bir arada değerlendirilmek suretiyle oluşacak sonuca göre karar verilmelidir.
VI. KARAR
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz harcının ilgiliye iadesine,
Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
03.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.