YARGITAY KARARI
DAİRE : 8. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2021/15951
KARAR NO : 2023/5890
KARAR TARİHİ : 06.11.2023

MAHKEMESİ: … Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/70 E., 2021/787 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ: … Kadastro Mahkemesi
SAYISI : 2013/670 E., 2020/41 K.

Taraflar arasındaki kadastro tespitine itiraz davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Kararın asıl dosya davacısı birleşen dosya davalısı … vekili, birleşen dosyalar davacısı, asıl ve birleşen dosya davalısı Hazine vekili, birleşen dosya davacıları … ve arkadaşları vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı asıl dosya davacısı, birleşen dosya davalısı … vekili, birleşen dosyalar davacısı, asıl ve birleşen dosya davalısı Hazine vekili, birleşen dosya davacıları … ve arkadaşları vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
1. 3402 … Kadastro Kanunu’nun (3402 … Kanun) Geçici 8 inci maddesine göre yapılan kadastro çalışmalarında, … ili … ilçesi … Mahallesi, 1177 ada 310 parsel … taşınmaz, 18.653,96 m² yüzölçümlü olarak ham toprak vasfıyla, beyanlar hanesinde üzerindeki ağaçların …’a ait olduğu şerhi ile, 1177 ada 294 parsel … taşınmaz, 6597,70 m² yüzölçümlü olarak ham toprak vasfıyla, beyanlar hanesinde üzerindeki ağaçların …’a ait olduğu şerhi ile, 1177 ada 293 parsel … taşınmaz, 6345,43 m² yüzölçümlü olarak ham toprak vasfıyla, beyanlar hanesinde üzerindeki ağaçların …’a ait olduğu şerhi ile, 1177 ada 337 parsel … taşınmaz, 6.597,70 m² yüzölçümlü olarak tarla vasfıyla, beyanlar hanesinde üzerindeki ağaçların …’a ait olduğu şerhi ile, 1177 ada 312 parsel … taşınmaz, 7.212,90 m² yüzölçümlü olarak tarla vasfıyla, beyanlar hanesinde kullanıcının … olduğu şerhi ile, kadastro komisyon kararı ile davalı Hazine adına tespit edilmiştir.
2. Asıl dosya davacısı, birleşen dosya davalısı … vekili dava dilekçesinde; olağanüstü kazandırıcı zamanaşımına dayanarak, müvekkilinin çekişmeli taşınmazlara, yabani zeytinleri aşıladığı, mandalina bahçesi yaptığı, zeytin ağaçları dikerek, imar ihya ettiği, müvekkilinin zilyetliğinin 35-40 yıldan beri devam ettiğini ileri sürerek, çekişmeli 1177 ada 337, 293, 294, 310 ve 3112 parsel … taşınmazların kadastro tespitlerinin iptali ile müvekkili adına tapuya kayıt ve tescilini istemiştir.
3. Birleşen dosya davacısı, asıl dosya davalısı Hazine vekili ayrı ayrı sunmuş olduğu dava dilekçelerinde; 1177 ada 337, 293, 294 ve 310 parsel … taşınmazların kadastro tutanaklarında yer alan kullanıcı beyanlarının şartlarının oluşmadığını ileri sürerek davalı lehine olan zilyetlik şerhlerinin terkinini istemiştir.
4. Birleşen dosya davacıları … ve arkadaşları vekili dava dilekçesinde; 1177 ada 312 parsel … taşınmazın, balarından kendilerine kaldığı, 30 yılı aşkın nizasızı fasılasız kullanıldığını ileri sürerek taşınmazın kendi adlarına tescilini istemiştir.
II. CEVAP
Asıl ve birleşen davalarda davalılar davanın reddini savunmuştur.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; “Birleşen davacı Hazine’nin tüm parsellere yönelik talebinin reddine, Davacı …’ın 293 nolu parsele yönelik talebinin 293 parsel … taşınmazın imar ve ihyasının 1993 yılına kadar tamamlandığı ve 1993 yılından tespit tarihine kadar davacı … tarafından nizasız fasılasız zilyetlikle ve malik sıfatıyla kullanıldığı anlaşılmakla kabulüne, davacı … tarafından kullanılan dava konusu 310 parsel … taşınmazın imar ve ihyasının 1998 yılında tamamlandığı, dava konusu 294 ve 337 parsel … taşınmazlarda imar ihyanın tespit tarihi itibariyle tamamlanmamış olduğu ve davacı … lehine tescil koşullarının oluşmadığı anlaşılmakla davacı …’ın bu parseller yönünden tescil taleplerinin ayrı ayrı reddine, birleşen davada davacılar … mirasçıları lehine 1177 ada 312 parsel numaralı taşınmazda kullanımlarının olması sebebi ile tescil koşullarının oluşmadığı gerekçesi ile davalarının reddine” karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, asıl dosya davacısı-birleşen dosya davalısı … vekili, birleşen dosyalar davacısı-asıl ve birleşen dosya davalısı Hazine vekili, birleşen dosya davacıları … ve arkadaşları vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
1. Asıl dosya davacısı birleşen dosya davalısı … vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkilinin çekişmeli taşınmazlarda 30 yıldan fazla süre boyunca malik sıfatıyla kullandığının açık bir şekilde tespit edildiği, müvekkili lehine 4721 … Türk Medeni Kanunu’nun (4721 … Kanun) 713 üncü maddesi gereğince taşınmaz kazanma koşullarının oluştuğunu açıklayarak, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.
2. Birleşen dosyalar davacısı, asıl ve birleşen dosya davalısı Hazine vekili istinaf dilekçesinde özetle; beyanlar hanesindeki şerhler korunarak karar verilmesinin usul ve kanuna aykırı olduğunu, çekişmeli taşınmazların Devletin hüküm ve tasarrufu altında olan yerlerden olup, zilyetlikle kazanılmasının mümkün olmadığını açıklayarak, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.
3. Birleşen dosya davacıları … ve arkadaşları vekili istinaf dilekçesinde özetle; çekişmeli 1177 ada 312 parsel yönünden verilen kararın usul ve kanuna aykırı olduğunu, müvekkillerinin mirasbırakanı …’ın, 1980’li yıllardan ölene çekişmeli taşınmazda zilyet olduğunu açıklayarak, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile “İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle asıl dosya davacısı birleşen dosya davalısı … vekilinin birleşen dosya davacıları … ve arkadaşları vekilinin istinaf başvurularının 6100 … Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 … Kanun) 353/(1)-b.1 maddesi gereğince esastan reddine,
Birleşen dosyalar davacısı, asıl ve birleşen dosya davalısı Hazine vekilinin istinafın başvurusu yönünden yapılan değerlendirmede: incelenen dosya kapsamı, kararın dayandığı gerekçeye göre ve çekişmeli 1177 ada 294, 310, 312 ve 337 parsel … taşınmazlardaki ağaçların gerçek kişilere ait olduğu belirlenerek, Hazine’nin beyanlar hanesindeki muhdesat şerhinin silinmesine ilişkin davasının reddine karar verilmesinde usul ve yasaya bir aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, Hazine’nin davacı sıfatıyla ileri sürdüğü istinaf nedenlerinin reddine;
Hazinenin davalı olarak, çekişmeli 1177 ada 293 parsel … taşınmaza yönelik istinafı yönünden ise; Hazine’nin çekişmeli taşınmazın orman olduğu ve/veya kadastro tutanağında tespit edilen vasfına yönelik bir iddia ve değişiklik talebinin bulunmadığı ancak, uzman orman bilirkişi tarafından, eski tarihli hava fotoğrafları ve memleket haritasına dayalı olarak yöntemine uygun biçimde yapılan inceleme ve araştırmada; çekişmeli 1177 ada 293 parsel … taşınmazın 1953 ve 1972 yılı hava fotoğraflarında makilik ve çalılık ve eğim oranının %20 olduğu, buna göre 6831 … Kanun’un 1/j maddesi gereğince, eğimi %12’den yüksek makilik ve çalılık çekişmeli taşınmazın orman sayılan yerlerden olduğu, Anayasa’nın 169. maddesi ve özel yasaları gereğince ormanların özel mülkiyete konu edilemeyeceği, dolayısıyla, çekişmeli taşınmazın imar ihya ve olağanüstü kazandırıcı zamanaşımına dayanılarak kazanılmasının mümkün olmadığından, davacı …’ın davasının kabulüne karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu anlaşıldığından, mahkeme kararının kaldırılarak bu çekişmeli taşınmaz yönünden, davacının davasının reddine ve Kadastro Kanunu’nun 19. maddesi gereğince çekişmeli taşınmaz üzerindeki ağaçların kadastro tutanağının beyanlar hanesinde gösterilmesine” şeklinde, 6100 … Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 … Kanun) 353/(1)-b.2-3 üncü maddesi gereğince düzelterek yeniden esas hakkında karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, asıl dosya davacısı birleşen dosya davalısı … vekili, birleşen dosyalar davacısı, asıl ve birleşen dosya davalısı Hazine vekili, birleşen dosya davacıları … ve arkadaşları vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
1. Asıl dosya davacısı birleşen dosya davalısı … vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürülen gerekçeleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.
2. Birleşen dosyalar davacısı, asıl ve birleşen dosya davalısı Hazine vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürülen gerekçeleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.
3. Birleşen dosya davacıları … ve arkadaşları vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürülen gerekçeleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, zilyetlikle kazanım koşullarının davacılar lehine oluşup oluşmadığı hususuna ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 … Kanun’un 369/1, 370 ve 371 inci maddeleri, 3402 … Kanun’un 14, 17 ve Geçici 8 inci maddeleri.
3. Değerlendirme
1.Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile İlk Derece Mahkemesi ve Bölge Adliye Mahkemesi kararlarındaki gerekçelere, 6100 … Kanun’un 369/1 inci maddesi de gözetilerek yapılan incelemede aynı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden biri de bulunmadığına göre, temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup asıl dosya davacısı birleşen dosya davalısı … vekili, birleşen dosyalar davacısı, asıl ve birleşen dosya davalısı Hazine vekili, birleşen dosya davacıları … ve arkadaşları vekilinin 177 ada 294, 312 ve 337 parsellere yönelik temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
2. Asıl dosya davacısı, birleşen dosya davalısı … vekilinin, 1177 ada 293 ve 310 nolu parsellere yönelik temyiz itirazlarının incelenmesine gelince; her ne kadar İlk Derece Mahkemesince dava konusu 310 parsel … taşınmazın imar ve ihyasının 1998 yılında tamamlandığı, Bölge Adliye Mahkemesince de, 1177 ada 293 parsel … taşınmazın 1953 ve 1972 yılı hava fotoğraflarında makilik ve çalılık ve eğim oranının %20 olduğu, buna göre 6831 … Orman Kanunu’nun (6831 … Kanun) 1/j maddesi gereğince, eğimi %12’den yüksek makilik ve çalılık niteliğindeki çekişmeli taşınmazın orman sayılan yerlerden olduğu, Anayasa’nın 169 uncu maddesi ve özel yasaları gereğince ormanların özel mülkiyete konu edilemeyeceği, dolayısıyla, çekişmeli taşınmazın imar ihya ve olağanüstü kazandırıcı zamanaşımına dayanılarak kazanılmasının mümkün olmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş ise bu sonuca varmak için yeterli inceleme ve araştırma yapılmamıştır. Şöyle ki 20.11.2014 tarihli bilirkişi raporunda 310 nolu parselde 1993 tarihli hava fotoğrafında tarımsal faaliyetin olduğu, 05.02.2016 tarihli bilirkişi raporunda taşınmazın 1993 yılında çalılıklardan temizlendiği, 26.06.2018 tarihli bilirkişi raporunda ise taşınmazın 1953-1972 ve 1977 hava fotoğrafında çalılık makilik olduğu, 1977 yılında kısmen batı sınırlarında çalılardan temizlenmeye başladığı, 1995 ve 1998 yılları arasında imar ihyanın tamamlandığı bildirilmiş ise de bilirkişi raporları arasında çelişki giderilmemiş, taşınmazın hangi kısmında zilyetliğin ne şekilde sürdürüldüğü açıklığa kavuşturulmamış, bundan ayrı olarak da çekişmeli 1177 ada 293 ve 310 nolu parsellerin imar planı kapsamında kalıp kalmadığı belirlenmemiştir.
Hal böyle olunca Bölge Adliye Mahkemesince tespit tarihinden 15-20-25 yıl öncesine ait farklı dönemlerde çekilmiş en az üç adet stereoskopik hava fotoğrafı tarihleri açıkça yazılmak suretiyle Harita Genel Müdürlüğünden getirtilerek dosya arasına konulmalı, aynı tarihler arasında düzenlenen fotoplan, fotometrik ve fotogrametrik paftalar, uydu fotoğrafları ile memleket haritaları temin edilmeli, bundan sonra mahallinde, yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen ve davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişilerle, taraf tanıkları, 3 kişilik ziraat mühendisi bilirkişi kurulu, jeodezi ve fotogrametri mühendisi, orman mühendisi ve fen bilirkişinin katılımıyla yeniden keşif icra edilmeli, bu keşif sırasında dinlenecek yerel bilirkişi ve taraf tanıklarından, taşınmazın geçmişteki niteliğinin ne olduğu, evveliyatı itibariyle imar-ihya gerektiren yerlerden olup olmadığı, böyle yerlerden ise imar-ihyasının hangi tarihte tamamlandığı, kime ait olduğu, kimden nasıl intikal ettiği, hangi tarihten beri ne suretle tasarruf edildiği ve tamamı üzerinde zilyetliğin bulunup bulunmadığı hususları etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, yerel bilirkişi ve tanık beyanları arasında çelişki oluştuğu takdirde yöntemine uygun şekilde çelişkinin giderilmesine çalışılmalı; ziraat mühendisi ve orman mühendisi bilirkişiden, çekişmeli taşınmazın tarımsal niteliğini ve üzerindeki ağaçların adetlerini, yaşlarını, cinslerini ve konumlarını, toprak muhafaza karakteri gösterip göstermediğini, üzerinde sürdürülen zilyetliğin şeklini ve süresini, taşınmazın imar-ihya gerektiren yerlerden olması halinde imar-ihyaya konu olmaya başladığı ve imar-ihyanın tamamlandığı tarihi bildirir, dosyada mevcut önceki raporların da irdelenerek çelişkilerin giderildiği, komşu parsellerle karşılaştırmalı değerlendirmeyi içerir, somut verilere ve bilimsel esaslara dayanan, ayrıntılı ve gerekçeli rapor düzenlettirilmeli; jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişi kurulundan, gerek dosyada mevcut olan gerekse de yukarıda değinilen tarihlere ait hava ve uydu fotoğrafları üzerinde stereoskopik inceleme yaptırılmak suretiyle, dava konusu taşınmazın sınırlarını ve niteliğini, imar-ihyası tamamlanmış ise tamamlandığı tarihi ve üzerinde sürdürülen zilyetliğin başlangıcını, şeklini ve süresini belirtir şekilde, rapor düzenlemeleri ve istenilmeli; fen bilirkişisinden ise, keşfi izlemeye ve denetlemeye elverişli harita ve rapor alınmalı ve bundan sonra toplanmış ve toplanacak tüm deliller,birlikte değerlendirilerek eğer taşınmazlar imar planı kapsamında kalmış ise imar planının kapsamında kaldığı tarihe, eğer imar planı kapsamında değil ise tespit tarihine kadar 20 yıllık zilyetlikten kazanım süresinin davacı lehine oluşup oluşmadığı değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.
Eksik incelemeye dayalı hüküm kurulması doğru görülmemiş açıklanan sebeplerle hükmün bozulması gerekmiştir.
VI. KARAR
1. Yukarıda (V.C.3.1) no.lu bentte açıklanan sebeplerle, asıl dosya davacısı, birleşen dosya davalısı … vekili, birleşen dosyalar davacısı, asıl ve birleşen dosya davalısı Hazine vekili, birleşen dosya davacıları … ve arkadaşları vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 1177 ada 294, 312 ve 337 nolu parseller yönünden 6100 … Kanun’un 370 inci maddesi uyarınca ONANMASINA,
2. Yukarıda (V.C.3.2) no.lu bentte açıklanan nedenlerle, asıl dosya davacısı-birleşen dosya davalısı … vekilinin temyiz itirazları yerinde görüldüğünden temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 1177 ada 293 ve 310 nolu parseller yönünden BOZULMASINA,
Peşin harcın istek halinde temyiz eden …’a iadesine,
Harçtan muaf olduğundan Hazineden harç alınmasına yer olmadığına,
59,30 TL peşin harcın onama harcına mahsubu ile kalan 210,55 TL’nin temyiz eden … ve arkadaşlarından alınmasına,
Dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine, kararın bir örneğinin İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,06.11.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.