YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/11382
KARAR NO : 2023/12770
KARAR TARİHİ : 13.12.2023
MAHKEMESİ : Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/130 E., 2023/982 K.
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Erzurum 3. İş Mahkemesi
SAYISI : 2021/305 E., 2022/271 K.
Taraflar arasındaki hizmet ve prime esas kazancın tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı Metesan Sağlık Hiz. Med. İnş. Gıda Tem. Ltd. Şti. vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Metesan Sağlık Hiz. Med. İnş. Gıda Tem. Ltd. Şti. vekili ve fer’i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili, müvekkilinin Metesan Limited Şirketine ait Akademi Güzellik Merkezi iş yerinde 2012 yılı Aralık ayının 1. günüden itibaren davalı iş yerinde işe başladığını, fakat SGK işe giriş bildirgesinin 22.09.2013 tarihinde verilmiş olduğunu, verilen bildirgede müvekkilinin çalışmalarının ve kazançlarının eksik bildirildiğini, müvekkili için aylık 10-11 gün çalışmalar bildirildiğini, oysa tüm çalışma dönemi boyunca müvekkilinin sabah 08.00 akşam 20.00-21.00 saatlerine kadar haftada 6 gün çalıştığını, SGK kayıtlarında aylık gün sayısının 30 gün olarak düzeltilmesi gerektiğini, müvekkilinin aylık net 1.900,00 TL maaş aldığını, müvekkilinin hem çalışmalarının ve hem de kazançlarının eksik gösterildiğini belirterek müvekkilinin çalıştırıldığı sürelerin tespiti ile bu süre boyunca prime esas kazançlarının tespitine ve SGK kayıtlarının bu tespite göre düzeltilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
1.Davalı Metesan Sağlık Hizmetleri Limited Şirketi vekili, davacının dava dilekçesinde belirttiği hiçbir hususu kabul etmediklerini, zira davacının açtığı davanın haksız ve yersiz olduğunu, davacının davalı iş yerinde 22.09.2013 tarihinde çalışmaya başladığını aynı gün SGK’ya girişinin bildirildiğini, sigorta bildirgesi verilmeden öne çalışmaya başladığı iddiasının doğru olmadığını, davacı işçinin müvekkile ait iş yerinde çalıştığı süre boyunca randevu olduğu zamanlarda genelde haftanın iki günü plates dersi vermekte olduğunu, müşteri olmadığı zaman zaten çalışmadığını, ramazan aylarında müşteri olmadığından çalışmadığını davacının fazla mesai yapmadığını ve part time olarak çalıştığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
2.Fer’i müdahil Kurum vekili, bir kimsenin sigortalı sayılabilmesi için sigortalı işe giriş bildirgesinin yanında çalışma olgunun varlığının da zorunlu olduğunu, dava dilekçesinde 1.900,00 TL net ücret aldığı ancak kazancının SGK’ya eksik bildirildiğinin ileri sürüldüğünü, bu durumun davacının iş yerinde geçen çalışmaları ile ilgili prime esas kazancının gerçek değerinin tespiti talebi olduğunu, davacının somutlaştırma yükümlülüğüne aykırı davranarak soyut olarak prime esas kazancının tespitin istediğini, davacı tarafa süre verilerek somutlaştırma yükümlülüğünü yerine getirmesinin istenmesi gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dinlenilen tanık anlatımları (Tanık … 01.12.2012-19.05.2017 çalışma tarih aralığı) neticesinde; davacının 22.09.2013-19.05.2017 tarihleri arasındaki çalışmaları için ek beyan verilmesi sebebiyle, bu dönem aralığına ilişkin davanın konusuz kalması sebebiyle karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmiş, 01.12.2012-22.09.2013 tarih aralığında ise, davacının asgari ücret ile davalılardan Metesan Sağlık Hizmetleri Medikal İnşaat Gıda Temizlik Hizmetleri Pazarlama Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti. firmasında çalıştığının kabulü ile işveren sıfatı bulunmaması sebebiyle diğer davalı … yönünden açılan davanın Pasif Husumet yokluğundan reddine karar verilerek, davacının, Metesan Sağlık Hizmetleri Medikal İnşaat Gıda Temizlik Hizmetleri Pazarlama Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti.’ye ait işyerinde, 22.09.2013-19.05.2017 tarihleri arası dönemde tam süreli hizmet aktiyle çalıştığının tespitine yönelik davanın konusuz kalması sebebiyle karar verilmesine yer olmadığına, davacının Metesan Sağlık Hizmetleri Medikal İnşaat Gıda Temizlik Hizmetleri Pazarlama Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti. firmasında 01.12.2012-22.09.2013 tarihleri arasında, asgari ücretle çalıştığının tespitine, davalı … yönünden açılan davanın pasif husumet yokluğundan reddine, karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Metesan Sağlık Hiz. Med. İnş. Gıda Tem.ltd. Şti vekili istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davalı Metesan Sağlık Hizmetleri Medikal İnşaat Gıda Temizlik Hizmetleri Pazarlama Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti. vekili; davacının SGK kaydını tam zamanlı olarak düzeltildiğini, SGK ile uzlaşma yoluna giderek davacının SGK primlerini tamamlandığını, bu bakımdan davanın konusuz kaldığını, dosya arasında bulunan resmi kayıtlar haricinde tank beyanlarına itibar edilemeyeceğini, zira dinlenen tanıkların davacı ile birebir aynı dönemlerde çalışmalarının bulunmadığını, ayrıca … isimli tanık ile müvekkil şirketin Erzurum İş Mahkemelerinde görülmekte olan derdest davaları bulunduğunu, bu nedenle aralarında husumet olduğundan tanıklığına itibar edilemeyeceğini, tanık beyanları doğrultusunda davacının 2017 yılında 1.900,00 TL maaş ile çalıştığı yönündeki kanaate de katılmalarının mümkün olmadığını, raporun eksik ve hatalı olduğunu, bu bakımdan davacının aylık 1.900,00 TL net ücret aldığına yönelik iddiasını ispatlayamadığını, Yargıtay’ın emsal kararlarında belirtilen kriterlerin gözetilmeksizin karar verildiğini, verilen karar usul ve yasaya aykırı olduğunu ve kaldırılması gerektiğini belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının 22/09/2013-19/05/2017 tarihleri arasında davalı şirkete ait 1027687 sicil numaralı işyerinden sigortalı çalışmalarının bildirildiği, 2013/9. ayda 9 gün, 2013/10-11-12. aylarda 30 gün, 2017/4. ayda 30 gün, 2017/5. ayda 19 gün, diğer aylarda 10 gün bildirimi yapıldıktan sonra dava devam ederken işveren tarafından 10 gün olarak bildirilen dönemler bakımından ek beyan verilerek aylık çalışmalarının 30 güne tamamlandığı, 30.07.2018 tarihli İnceleme Raporu ile davalı işverenin sonradan verdiği ek beyanlar ile ilgili olarak inceleme yapıldığı, verilen ek beyannamelerin işleme alınması gerektiğinin, daha fazla süre ile çalıştıklarına yönelik beyanları bakımından dava açmaları gerektiğinin bildirildiği, davalı şirkete ait 1027687 sicil numaralı işyerinin 10.08.2009 tarihinde kanun kapsamına alındığı, dosya arasında bulunan belirsiz süreli iş sözleşmesinde davacının 22.09.2013 tarihinde 1.777,50 TL ücretle çalışmaya başladığının belirtildiği ve sözleşmenin sadece işveren tarafından imzalandığı, davacının banka hesabına 29.07.2016 tarihinde 1.650,00 TL ve 02.05.2017 tarihinde 1.404,00 TL maaş ödemesi yapıldığı, 01.12.2012-22.09.2013 tarihleri arasındaki çalışmalarının tespiti bakımından dönem bordrolarını getirtip dönem bordrolarında ihtilaflı dönemin tamamında kayıtlı ve tarafsız tanıklar saptanarak bunların bilgilerine ve komşu işyeri ve müşteri tanık bilgilerine başvurulduğu, işyerinde kesintisiz tam süreli çalışma olduğunun ve ilk işe girişte birkaç ay sigorta bildiriminin olmadığının ortadan kaldırma kararı sonrası dinlenen tanık beyanlarıyla ispatlandığı, prime esas kazanç tespiti yönünden mahkemece asgari ücretle çalışmanın tespitine karar verilmiş olup davacının buna dair istinaf talebi bulunmadığı anlaşılmakla mahkemenin vakıa ve hukuki nitelendirmesinde usul ve yasaya aykırı yön bulunmadığı gerekçesi ile tarafların istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı şirket ve fer’i müdahil Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunulmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
1.Davalı şirket vekili; istinaf dilekçesi ile birebir aynı sebeplerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.
2.Fer’i müdahil Kurum vekili; kararın bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, hizmet ve prime esas kazancın tespiti istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’nun 86 ıncı maddesi.
3. Değerlendirme
1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre temyiz eden taraf vekillerinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2. Davanın, Metesan Sağlık Hizmetleri Medikal İnşaat Gıda Temizlik Hizmetleri Pazarlama Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti.’ne karşı açılmış olmasına ve bu davalı hakkında hüküm kurulmasına karşın karar başlığında davalının isminin tüzel kişiliği bulunmayan “Metesan Sağlık Hizmetleri Medikal İnşaat Gıda Tem. ” olarak gösterilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma sebebidir.
Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
1. Temyiz eden davalı şirket ve feri müdahil Kurum vekillerinin diğer temyiz itirazlarının reddine;
2. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının, karar başlığında yer alan “Metesan Sağlık Hizmetleri Medikal İnşaat Gıda Tem.” silinerek yerine “Metesan Sağlık Hizmetleri Medikal İnşaat Gıda Temizlik Hizmetleri Pazarlama Tic. ve San. Ltd. Şti.” ibaresinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde temyiz eden ilgiliye iadesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
13.12.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.