YARGITAY KARARI
DAİRE : 6. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/4303
KARAR NO : 2023/3844
KARAR TARİHİ : 14.11.2023
MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/901 E., 2022/1319 K.
DAVA TARİHİ : 13.03.2019
HÜKÜM/KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Bakırköy 3. Tüketici Mahkemesi
SAYISI : 2019/173 E., 2021/351 K.
Taraflar arasındaki tapu iptal ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı … Gayrimenkul Geliştirme A.Ş. tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı … Gayrimenkul Geliştirme A.Ş. tarafından duruşma istemli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 14.11.2023 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.
Belli edilen günde gelen davacı vekili Avukat … geldi. Karşı taraftan gelen olmadığı anlaşılmakla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatın sözlü açıklaması dinlenildikten sonra, işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen saatte Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin “Toskana Vadisi 3. Faz” projesi kapsamında, davalı … Yapı Sanayi ve Gayrimenkul Geliştirme A.Ş. ile yaptığı 06.10.2017 tarihli taşınmaz satış vaadi sözleşmesiyle bir adet villa satın aldığını ve sözleşmeden kaynaklanan tüm yükümlülüklerini yerine getirdiğini, villa fiilen teslim edilmesine rağmen tapusunun henüz devredilmediğini, söz konusu projenin davalı şirketlerin iş birliği ile yapıldığını, davalılar arasında adi ortaklık ilişkisi bulunduğunu, villanın tapuda davalı … Gayrimenkul Geliştirme A.Ş. adına kayıtlı olduğunu ileri sürerek, bağımsız bölümün tapu kaydının iptali ile müvekkili adına tescline, bu talebin kabul görmemesi halinde, denkleştirici adelet ilkesi gereğince güncellenmiş değeri tespit edilerek davalılardan müştereken ve müteselsiline tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
1.Davalı … Yapı Sanayi ve Gayrimenkul Geliştirme A.Ş. cevap dilekçesinde; davacının sözleşmeden kaynaklanan edimlerini yerine getirdiğini ve villanın kendisine teslim edildiğini, tapu devrinin diğer davalı arsa sahibi şirketten kaynaklanan nedenlerle yapılamadığını, davalı şirketlerin hasılat paylaşımı esasına dayalı olarak bu projeyi yürüttüklerini, bu kapsamda satış ve pazarlama yetkisinin müvekkili şirkete bırakıldığını, projenin tanıtımının birlikte yapıldığını, aralarında adi ortaklık ilişkisi bulunduğunu, davacıya tapusunun verilmesi gerektiğini savunarak, müvekkili şirket yönünden davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
2. Davalı … Gayrimenkul Geliştirme A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; davanın tüketici mahkemesinin görevine girmediğini, davacı ile müvekkili şirket arasında hiçbir hukuki ilişki bulunmadığını, müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini, davalı … Şirketi müvekkiline olan borcunu ödeyerek dava konusu taşınmazın mülkiyetini iktisap etmediğinden, ondan satın alan davacının da talepte bulunamayacağını, davalı şirketler arasında adi ortaklık ilişkisi bulunmadığını, müvekkili şirketin arsa sahibi olduğunu, davalı … Şirketinin villaları inşaa ederek sözleşmede kararlaştırılan bedeli müvekkiline ödemekle, bunun karşılığında müvekkilinin de villaların tapularını devretmekle yükümlü olduğunu, ayrıca davalı … Şirketinin öngörülen satış bedelinin üzerinde net bir hasılat elde etmesi durumunda bundan müvekkili şirkete de belirli bir oranda (%40) pay vereceğinin kararlaştırıldığını, bu haliyle davalı şirketler arasındaki ilişkinin taşınmaz satış vaadi ilişkisi olduğunu, davalı … Şirketi ödemesi gereken tutarı müvekkiline ödemediğinden sözleşme ilişkisinin daha sonra müvekkilince feshedildiğini, müvekkilinin … Şirketinden daire alan tüketicilere karşı bir sorumluluğu bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacı ile davalı … Şirketi arasındaki taşınmaz satış vaadi sözleşmesi resmi şekilde yapılmamış ise de YİBK’nın 1987/2 Esas ve 1988/2 Karar sayılı kararı doğrultusunda, somut olayda, satış bedelinin ödendiği, yerin davacıya teslim edildiği, bu haliyle ferağa icbar koşullarının oluştuğu anlaşılmakla sözleşmenin geçersizliğinin ileri sürülmesinin TMK’nın 2 nci maddesi hükmüne aykırı olduğu, davalı şirketler arasındaki ana sözleşme ve ek sözleşmelerin ilgili hükümlerine bakıldığında, arsa sahibi … Gayrimenkul Geliştirme A.Ş. ile yüklenici … Yapı Sanayi ve Ticaret A.Ş. arasındaki sözleşmenin bir satış vaadi sözleşmesi değil, iş görme sözleşmesi temeline dayalı, yani, yüklenicinin iş sahibinin arsasında bir inşaat meydana getirmeyi ve bu inşaatta yer alacak bağımsız bölümlerin satışını sağlamayı yükümlendiği ve tarafların satıştan elde edilecek geliri paylaşmayı amaçladıkları hasılat paylaşımı esasına dayalı bir adi ortaklık sözleşmesi olduğunun kabulü gerektiği, arsa sahibi … Gayrimenkul Geliştirme A.Ş.’nin arsasını yüklenici … Yapı Sanayi ve Ticaret A.Ş.’ye teslim ederek adi şirket ilişkisine taşınmaz sermayesi, sözleşmenin diğer tarafı olan … Yapı Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin de yapım, tanıtım ve satış işlerini üstlenerek emek ve nakdi sermayesini koyduğu, böylelikle inşa edilecek villaların satışından elde edilecek geliri paylaşmayı hedefledikleri, gelir paylaşımlı inşaat sözlemelerinde ve uyuşmazlık konusu olayda, gerçek satıcının yüklenici değil arsa sahibi olduğu, arsa sahibinin, alıcı olan üçüncü kişilere karşı devir yükümlülüğü altında bulunduğu, Yargıtay’ın pek çok emsal kararında, arsa sahibi ile yüklenici arasındaki bu şekilde yapılan sözleşmeyi adi ortaklık olarak nitelediği ve alıcı durumundaki üçüncü kişilere karşı arsa sahibinin de müteselsilen sorumlu olduğuna hükmettiği (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 24/04/2013 tarih ve 2012/13-798 Esas, 2013/568 Karar sayılı kararı) gerekçesiyle, davanın kabulü ile dava konusu bağımsız bölümün tapu kaydının iptali ile davacı adına tesciline karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı … Gayrimenkul Geliştirme A.Ş. vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davalı … Gayrimenkul Geliştirme A.Ş. vekili istinaf başvuru dilekçesinde; müvekkili şirketin, davacının dayandığı sözleşmenin tarafı olmadığını, davacı tarafça müvekkiline hiçbir ödeme yapılmadığını, davacıya taşınmazın müvekkili tarafından teslim edilmediğini, davacının müvekkiline husumet yöneltemeyeceğini, müvekili şirket ile diğer davalı … Şirketi arasında taşınmaz satış vaadi sözleşmesi ilişkisi bulunduğunu, bu sözleşme ile belirlenen bedel mukabilinde taşınmazların davalı şirkete devrinin taahhüt edildiğini, ortak amaç ve ortak çaba unsurları ile kâra ve zarara katılma iradesinin bu sözleşmede mevcut olmadığını, sözleşmede yer alan hasılat paylaşımına dair hükmün, gelir paylaşımı değil, şarta bağlı ek bir bedel hükmü olduğunu, öte yandan, sözleşmede edimini yerine getirmemesi halinde … şirketi aleyhine cezai şart hükmüne yer verildiğini ve müvekkiline fesih hakkı tanındığını, sözleşmede tarafların menfaatlerinin birbirine zıt olduğunu, bu itibarla davalı şirketler arasındaki ilişkinin adi ortaklık ilişkisi olarak kabulünün mümkün olmadığını, bir an için adi ortaklık hükümleri uygulanacak olsa dahi davacının tek muhatabının akidi olan davalı … Şirketi olduğunu, somut uyuşmazlıkta müvekkili şirketin hiçbir sıfat ve sorumluluğu bulunmadığını, bugüne kadar … Şirketinin hiçbir müşterisine taşınmaz devretmediğini; bunun yanında, tüketici mevzuatından kaynaklanan davalar harçtan muaf olduğundan müvekkili aleyhine nispi harca hükmedilemeyeceğini ileri sürerek, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın müvekkili şirket yönünden reddine karar verilmesini istemiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı şirketler arasında hasılat paylaşımı esasına dayalı konut yapımı ve satımı konusunda adi ortaklık ilişkisi bulunduğu, adi ortalıkta iştirak halinde mülkiyet hükümleri söz konusu olmakla ortakların davacıya karşı müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları, İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı … Gayrimenkul Geliştirme A.Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı … Gayrimenkul Geliştirme A.Ş. vekili temyiz başvuru dilekçesinde, davada tüketici mahkemesinin görevli olmadığını ifade etmiş ve bunun yanında istinaf başvuru dilekçesinde dile getirdiği diğer tüm hususları temyiz nedeni olarak ileri sürmüştür.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, temlik alınan taşınmaza ilişkin tapu iptali ve tescil, olmadığı takdirde alacak istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 470 inci vd, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ve ilgili mevzuat
3. Değerlendirme
1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup yasada görev ve yetki hususunun en geç Bölge Adliye Mahkemesi kararıyla çözümlenmesi sisteminin benimsendiği açıkça öngörüldüğünden görev ve yetki hususunu inceleyen bölge adliye mahkemesi kararına karşı özellikle 362/1-c madde hükmü de gözetildiğinde temyiz yoluna başvurulması mümkün olmadığı ve davalılar arasında hasılat paylaşımı esasına dayalı konut yapım ve satımı konusunda adi ortaklık kurulduğu anlaşıldığından davalı … Gayrimenkul Geliştirme A.Ş. vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci
fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Yargıtay duruşmasında vekili hazır bulunan davacı yararına takdir olunan 17.100,00 TL duruşma vekalet
ücretinin, davalı … Gayrimenkul Geliştirme A.Ş.’den tahsili ile davacıya ödenmesine,
Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davalı … Gayrimenkul Geliştirme A.Ş.’ne
yükletilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
14.11.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.