YARGITAY KARARI
DAİRE : 5. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/5093
KARAR NO : 2023/12557
KARAR TARİHİ : 14.12.2023
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2022/172 Esas, 2023/83 Karar
KARAR : Kabul
Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen 4650 … Kanun’la değişik 2942 … Kamulaştırma Kanunu’nun (2942 … Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştrma bedelinin tespiti ve kamulaştrılan taşınmazın tapudan yol olarak terkini davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararı davacı idare vekilince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yonünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafindan hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip geregi düşünüldü;
I. DAVA
Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Çorum ili, … ilçesi, Akyazı köyü, 143 ada 5 parsel … taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ile tapudan yol olarak terkinini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle idare tarafından teklif edilen bedelin çok düşük olduğunu, evinin iki katlı olmasına karşın tek katlı olarak hesaplandığını, taşınmazdaki muhdesatların hesaplanmadığını, ayrıca diğer taşınmazlara daha yüksek m² fiyatı belirlendiğini savunmuştur.
III.İLK DERECE MAHKEMESI KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 30.09.2021 tarihli ve 2021/187 Esas, 2021/203 Karar … kararı ile davanın kabulüne, tespit edilen bedelin davalı tarafa ödenmesine karar verilmiştir.
IV. İSTiNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına karşı taraf vekilleri istinaf yoluna başvurusunda bulunmuştur.
B. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin 10.12.2021 tarihli ve 2021/2859 Esas ve 2021/2944 Karar … kararı taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.
V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.
2. Dairece yapılan temyiz incelemesi sonucunda; bilirkişi raporunda münavebeye esas alınan ceviz, elma ve kirazın dekar başına ortalama verim ve hasat dönemi toptan satış fiyatları ile üretim masraflarına ait değerlendirme tarihi olan 2019 yılı İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü resmi verileri getirtilip denetlenmeden eksik inceleme ile karar verilmesi, kapama karışık meyve bahçesi olarak değer biçilen dava konusu taşınmaz üzerindeki meyveli ağaçların değeri de kapama bahçe olarak bulunan bedelin kapsamında kaldığından bedellerine hükmedilmemesi ve sınır bitkisi niteliğindeki ağaçların maktu ağaç bedeline hükmedilmesi gerektiğinin düşünülmemesi, dosya arasında bulunan ve davalı ile davacı kurum yetkilileri tarafından imzalanmış muvafakatnameye göre, dava konusu taşınmazın üzerinde bulunan ev (36 metrekare ve x2 kat) 72 metrekare olduğu halde 63,84 metrekare kabul edilerek hesaplama yapan rapora göre hüküm kurulması, İdarece düzenlenen … takdir tutanağında ve muvafakatnamede taşınmazın etrafına beton direkli kafesli tel, ayrıca … salıncak bulunduğu tespit edilmesine rağmen beton direk ve … salıncak bedeline hükmedilmemesi doğru görülmediğinden Bölge Adliye Mahkemesinin esastan ret kararı kaldırılarak İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.
B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozmaya uyularak yapılan inceleme ve işlem sonucunda davanın kabulüne karar verilmiştir.
VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaz bedelinin yüksek belirlendiğini, objektif değer artışının fazla belirlendiğini, kapitalizasyon faiz oranının yüksek alındığını ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, temel olarak davacı idare ile davalı tapu maliki arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
1. 6100 … Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 … Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.
2. 2942 … Kanun’un 10 uncu maddesinin sekizinci fıkrası ile 11 inci maddesi.
3. Değerlendirme
1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 … Kanun’un 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozma ile kesinleşen ve karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla, ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun kararın ONANMASINA,
Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,
14.12.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.