YARGITAY KARARI
DAİRE : 4. Ceza Dairesi
ESAS NO : 2010/24963
KARAR NO : 2010/20494
KARAR TARİHİ : 08.12.2010
Basın yoluyla hakaret suçundan sanık … hakkında yapılan yargılama sonunda mahkemenin görevsizliğine, dosyanın görevli ve yetkili … 2. Asliye Ceza Mahkemesine gönderilmesine dair, … 16. Asliye Ceza Mahkemesinin 28/04/2009 tarihli ve 2009/54-309 sayılı kararını müteakip, asliye ceza mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev değil, iş bölümü olduğundan bahisle mahkemenin görevsizliğine ilişkin … 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 18/08/2009 tarihli ve 2009/782-710 sayılı kararı sebebiyle çıkan görev uyuşmazlığı üzerine, … 16. Asliye Ceza Mahkemesinin görevsizlik kararının kaldırılmasına dair, … 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 03/09/2009 tarihli ve 2009/229 değişik iş sayılı kararının Adalet Bakanlığınca 27.08.2010 gün ve 53426 sayılı yazı ile yasa yararına bozulmasının istenmesi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 22.09.2010 gün ve 211867 sayılı tebliğnamesiyle dava dosyası Daireye gönderilmekle incelendi:
Tebliğnamede “Dosya kapsamına göre, Yargıtay 4. Ceza Dairesinin 16/07/2008 tarihli ve 2008/7210-16565 sayılı ilâmında da belirtildiği üzere;
T.C. Anayasası’nm 37. maddesinde “Hiç kimse kanunen tâbi olduğu mahkemeden başka bir merci önüne çıkarılamaz.”, 142. maddesinde “Mahkemelerin kuruluşu, görev ve yetkileri, işleyişi ve yargılama usulleri kanunla düzenlenir.”, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 3/1. maddesinde “Mahkemelerin görevleri kanunla belirlenir.”, 4/1. maddesinde “Davaya bakan mahkeme, görevli olup olmadığına kovuşturma evresinin her aşamasında re’sen karar verebilir. 6. madde hükmü saklıdır.”, 5/1. maddesinde “iddianamenin kabulünden sonra, işin davayı gören mahkemenin görevini aştığı veya dışında kaldığı anlaşılırsa, mahkeme bir kararla işi görevli mahkemeye gönderir.”, 5187 sayılı Basın Kanunu’nun 27.maddesinin 1. fıkrasında “Basılmış eserler yoluyla işlenen veya bu Kanunda öngörülen diğer suçlardan dolayı açılan davalardan, ağır ceza işlerinden olanlar ağır ecza mahkemelerinde, diğerleri asliye ceza mahkemelerinde görülür.”, 2. fıkrasında ise “Bir yerde ağır ceza veya asliye ceza mahkemesinin birden fazla dairesi bulunması halinde bu davalar iki numaralı mahkemede görülür.”, 5320 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun’un 8. maddesi uyarınca yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun 307/1. maddesinde “Temyiz ancak hükmün kanuna muhalif olması sebebine müstenit olur.”, anılan Kanun’un 308. maddesinde “Aşağıda yazılı hallerde kanuna mutlaka muhalefet edilmiş sayılır… 4) Mahkemenin kanuna muhalif olarak davaya bakmaya kendini görevli veya yetkili görmesi. ….” hükümlerinin yer aldığı,
Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca, 12/07/2007 tarihli, 302 ve 16/07/2007 tarihli, 309 sayı ile, … Adliyesinin … Adliyesiyle birleştirilmek üzere kapatılmasına ve … 2. Asliye Ceza Mahkemesi’nden devren gelen işlerin … 16. Asliye Ceza Mahkemesinin esasına kaydı ile bu mahkemede görülmesine karar verildiği, Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun anılan kararlarının göreve ilişkin kanun hükümlerini yürürlükten kaldırma niteliği taşımadığı, birleştirilen iki adliyenin mahkeme ve iş sayısı ile dosya dağılımını düzenlemeye yönelik olduğu ve mahkemelerin görevlerinin kanunla belirlenmesine ilişkin anayasal ve yasal kuralların idari nitelikte bir işlemle değiştirilemeyeceği gözetilmeden … 2. Asliye Ceza Mahkemesi tarafından verilen görevsizlik kararının kaldırılması yerine, yazılı şekilde karar verilmiş olmasında isabet görülmemiştir.” denilmektedir.
Gereği görüşüldü:
T.C.Anayasasının 37. maddesinde “Hiç kimse kanunen tabi olduğu mahkemeden başka bir merci önüne çıkarılamaz.” 142. maddesinde ” Mahkemelerin kuruluşu, görev ve yetkileri, işleyişi ve yargılama usulleri kanunla düzenlenir.” 5271 sayılı CYY.nın 3/1 maddesinde “Mahkemelerin görevleri kanunla belirlenir.” 4/1 maddesinde “Davaya bakan mahkeme, görevli olup olmadığına kovuşturma evresinin her aşamasında re’sen karar verebilir. 6. madde hükmü saklıdır.” 5/1. maddesinde “İddianamenin kabulünden sonra; işin, davayı gören mahkemenin görevini aştığı veya dışında kaldığı anlaşılırsa, mahkeme bir kararla işi görevli mahkemeye gönderir” 5187 sayılı Basın Yasasının 27. maddesinin 1. fıkrasında “Basılmış eserler yoluyla işlenen veya bu Kanunda öngörülen diğer suçlardan dolayı açılan davalardan, ağır ceza işlerinden olanlar ağır ceza mahkemelerinde, diğerleri asliye ceza mahkemelerinde görülür.” 2. fıkrasında ise “Bir yerde ağır ceza veya asliye ceza mahkemesinin birden fazla dairesi bulunması halinde bu davalar iki numaralı mahkemede görülür.” 5320 sayılı CYY.nın Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Yasanın 8.maddesi uyarınca yürürlükte bulunan 1412 sayılı CYY.nın 307/1 maddesinde “Temyiz ancak hükmün kanuna muhalif olması sebebine müstenit olur.” Anılan Yasanın 308. maddesinde “Aşağıda yazılı hallerde kanuna mutlaka muhalefet edilmiş sayılır. …… 4) Mahkemenin kanuna muhalif olarak davaya bakmaya kendini görevli veya yetkili görmesi ……” hükümleri yer almaktadır.
İncelenen dosyada, sanık … hakkında basın yoluyla hakaret suçundan açılan kamu davasına bakan … 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 6.6.2006 tarihli mahkumiyet hükmü kurduğu anılan kararın temyizi üzerine, Yargıtay 4. Ceza Dairesince CYY.nın 231. maddesinin uygulama olanağının tartışılması zorunluluğu nedeniyle başkaca yönleri incelenmeksizin hükmün bozulmasına 27.10.2008 tarihinde karar verildiği, temyiz aşamasında Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun 12.7.2007 ve 16.7.2007 tarihli toplantılarında alınan … Adliyesinin … Adliyesiyle birleştirilmek üzere kapatılması ve … 2. Asliye Ceza Mahkemesinden devren gelen işlerin … 16. Asliye Ceza Mahkemesinin esasına kaydı ile bu mahkemede görülmesi yolundaki kararlar uyarınca dosyanın gönderildiği … 16. Asliye Ceza Mahkemesinin anılan davaya bakma görevinin 5187 sayılı Basın Yasasının 27/1-2 maddesi gereğince aynı yer 2. Asliye Ceza Mahkemesine ait olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verdiği, … 2. Asliye Ceza Mahkemesinin de belirli aşamaya gelmiş derdest davaların açıldığı mahkemece görülmesi gerektiğine ilişkin Yargıtay kararları bulunduğu ve bu tür davaların görevsizlik kararı verilerek gönderilmesinin, Anayasanın davaların en seri ve ekonomik şekilde sonuçlandırılması hükümlerine aykırılık oluşturduğu gerekçesine dayanarak görevsizlik kararı verip dosyayı nöbetçi ağır ceza mahkemesine gönderdiği görülmektedir. Ortak yüksek görevli … 1. Ağır Ceza Mahkemesinin ise, H….K.’nun kararları ve dosyaların bulunduğu aşama itibariyle delillerle yüzyüze gelmiş hakim ve mahkemenin yargılamayı sonuçlandırması yönündeki uygulamalara göre … 2. Asliye Ceza Mahkemesinin görevsizlik kararının gerekçesinin yerinde görüldüğünü belirterek, … 16. Asliye Ceza Mahkemesinin görevsizlik kararının kaldırılmasına ve yargılamanın anılan mahkemede sürdürülmesine karar verdiği anlaşılmaktadır. H….K.’nun anılan kararlarının göreve ilişkin yasa hükümlerini yürürlükten kaldırma niteliği taşımadığı, birleştirilen iki adliyenin mahkeme ve iş sayısı ile dosya dağılımını düzenlemeye yönelik olduğu ve mahkemelerin görevlerinin kanunla belirlenmesine ilişkin anayasal ve yasal kuralların idari nitelikte bir işlemle değiştirilemeyeceği açıktır. Yapılan açıklamalara göre merci kararının hukuka uygun olmadığı sonucuna varılmaktadır.
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının düzenlediği tebliğnamedeki düşünce yerinde görüldüğünden, basın yoluyla hakaret suçundan sanık … hakkında yapılan yargılama sırasında, … 16. ve 2. Asliye Ceza Mahkemeleri arasında çıkan görev uyuşmazlığı üzerine … 1. Ağır Ceza Mahkemesince verilip kesinleşen 3.9.2009 gün ve 2009/229 D.İş sayılı kararın, 5271 sayılı Ceza Yargılama Yasasının 309. maddesi uyarınca BOZULMASINA, sonraki işlemlerin anılan yasa maddesinin 4/a fıkrası gereğince, ortak yüksek görevli … 1. Ağır Ceza Mahkemesi tarafından yerinde tamamlanmasına, 08.12.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.