YARGITAY KARARI
DAİRE : 4. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/38
KARAR NO : 2023/5409
KARAR TARİHİ : 13.04.2023

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2019/120 E., 2021/393 K.
HÜKÜM/KARAR : Davanın kabulü
Davalı Türkiye Sigorta A.Ş (eski unvanı Güneş Sigorta) vekili

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 17.Hukuk Dairesince İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı … Anonim Türk Sigorta Şirketi vekili ile davalı Türkiye Sigorta A.Ş (eski unvanı Güneş Sigorta) vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; 22.02.2012 tarihinde sürücü Kamil Kaya’nın sevk ve idaresindeki Van İl Emniyet Müdürlüğüne ait ….. plakalı aracın müvekkili yayaya çarptığını, çarpmadan sonra ters yönden gelen … plakalı aracın da müvekkilini altına alarak sürüklediğini, davalıların trafik kazasına karışan araçların kaza tarihi itibariyle zorunlu trafik sigortacıları olup aynı kaza nedeni ile Van 4.Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2013/394 E. sayılı dosyasında İçişleri Bakanlığı aleyhine açtıkları davanın halen derdest olduğunu ve birleştirme taleplerinin bulunduğunu beyanla müvekkilinin uğradığı sürekli işgücü kaybı nedeni ile fazlaya ilişkin talep hakları saklı kalmak kaydıyla 1.000,00 TL maddi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan yargılama giderleri ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiş, ıslah dilekçesi ile talebini 80.791,00 TL’ye yükseltmiştir.

II. CEVAP
Davalı … Anonim Türk Sigorta Şirketi vekili cevap dilekçesinde; davaya konu kazaya karışan … plakalı aracın zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesiyle davalı nezdinde sigortalandığını, sigortalı aracın kusurunun varlığı halinde sorumlu olacaklarını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı Türkiye Sigorta A.Ş (eski unvanı Güneş Sigorta) vekili cevap dilekçesinde; sorumluluğunun sigortalı aracın kusuru ve poliçe limitleri ile sınırlı olduğunu, maluliyetin ve kusurun belirlenmesi gerektiğini, müterafik kusurun varlığı halinde tazminattan indirim yapılması gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 15.12.2015 tarihli ve 2014/432 Esas, 2015/804 Karar sayılı kararıyla; davanın kabulü ile; (tahsilde tekerrüre sebebiyet vermemek ve davalıların sorumlulukları poliçe teminat limitleri ile sınırlı olmak kaydıyla) dava konusu 80.791,00 TL daimi iş gücü kaybı tazminatının dava tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
İlk Derece Mahkemesinin 15.12.2015 tarihli ve 2014/432 Esas, 2015/804 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davalı … Anonim Türk Sigorta Şirketi vekili ile davalı Türkiye Sigorta A.Ş (eski unvanı Güneş Sigorta) vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Yargıtay (Kapatılan) 17.Hukuk Dairesi’nin 12.12.2018 tarih ve 2016/3472 Esas, 2018/12132 Karar sayılı ilamında; “… 1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı …vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Dava, trafik kazasından kaynaklanan cismani zarar nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkindir.

Davacının gelirinin belirlenmesi tazminatın doğru tespitinde önemli bir yer tutmaktadır.

Somut olayda, davacı vekili tarafından dosyaya sunulan bordrolarda davacının asgari ücretle çalıştığı, 09.02.2015 tarihinde Van Büro isimli işyerinde işe başladığı ve 2015 yılı Eylül ayı bordrosunda gelirinin 3.000,00 TL olduğu, hükme esas alınan 12.10.2015 tarihli hesap bilirkişi raporunda da kaza tarihinden 09.02.2015 tarihine kadar asgari ücrete göre, 09.02.2015 tarihinden sonra ise 3.000,00 TL aylık gelire göre hesaplama yapıldığı görülmüştür.

Böyle bir davada gerçek zararın belirlenmesi için, davacının gelirinin net ve ispata yarar somut delillerle ortaya konulması gerekmektedir. Eksik inceleme ile hüküm kurulamaz.

Bu durumda mahkemece, SGK’dan ve çalıştığı işyerinden davacının gelir durumuna ilişkin belgelerin getirtilerek belirlenecek gelir durumuna göre hesaplama yapılması için dosyanın bilirkişiye tevdi edilerek ek rapor alınması ve ondan sonra varılacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

3-Mahkemece tarafların kusur oranıyla ilgili yapılan araştırma ve inceleme hüküm vermeye yeterli değildir. Şöyle ki; 22.02.2012 tarihli kaza tesbit tutanağında kazanın oluşumunda yaya Sevilay Değer’in KTK 84. maddesinde belirtilen yayalara ait kusurlardan yola birden bire çıkmak ve görünürlüğü artırıcı tedbirleri almamak kurallarını ihlal ettiğinin belirtildiği, mahkemece hükme esas alınan Van 4. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2013/394 esas sayılı dosyasında alınan kusur bilirkişi raporunda kazada yaralanan yaya Sevilay Değer’in %60 oranında, sürücü Adem Yıldız’ın %20 oranında, sürücü Kamil Kaya’nın %20 oranında kusuru olduğunun belirtildiği görülmüştür. Kaza tesbit tutanağı ve Van 4. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2013/394 esas sayılı dosyasında alınan kusur bilirkişi raporu arasında çelişki olduğu gibi, bahsedilen dosyada davalı … Anonim Türk Sigorta A.Ş taraf olmadığından ve dava kendisine ihbar da edilmediğinden bu dosyadaki kusur oranı davalı tarafça bağlayıcı değildir. Eksik inceleme ile karar verilemez.

O halde mahkemece; bu dosya ve ilgili Van 4. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2013/394 esas sayılı dosyasındaki tüm deliller birlikte değerlendirilip kusur durumunun tespiti için ayrı bir bilirkişi heyetinden ayrıntılı, gerekçeli, çelişki giderici ve denetime müsait kusur raporu alınarak belirlenecek kusur oranına göre karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bu nedenle de bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı …Ş. vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı …Ş. vekili ve davalı … Anonim Türk Sigorta A.Ş. vekilinin temyiz itirazlarının, (3) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı … Anonim Türk Sigorta A.Ş. vekilinin temyiz itirazlarının, kabulü ile hükmün BOZULMASINA” karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesi, yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında “…Davacı yayanın kazada %60, davalıların %20’şer oranında kusurlu olduğunun alınan uzman bilirkişi heyeti raporuyla tespit edildiği; davacının maluliyet oranının % 15 olarak tespit edildiği ve bu raporun karara esas alındığı; PMF Yaşam Tablosu ve progresif rant tekniğiyle davacının gelirinin asgari ücret olarak belirlenerek tazminatın hesaplandığı aktüer raporunun benimsendiği” gerekçesiyle, davanın ıslah beyanı gözetilerek kabulü ile; (tahsilde tekerrüre sebebiyet vermemek ve davalıların sorumlulukları poliçe teminat limitleri ile sınırlı olmak kaydıyla) dava konusu 80.791,00 TL daimi iş gücü kaybı tazminatının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı … Anonim Türk Sigorta Şirketi vekili ile davalı Türkiye Sigorta A.Ş (eski unvanı Güneş Sigorta) vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı … Anonim Türk Sigorta Şirketi vekili temyiz dilekçesinde; hükme esas alınan bilirkişi raporunda usuli kazanılmış haklar gözetilmeden yeniden hesaplandığını, önceki hesaplamada kullanılan verilerin dikkate alınması gerektiğini, kusur durumunun netleştirilmediğini, ATK’dan alınan kusur raporunda kusursuz olduğunun tespit edildiğini belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.
Davalı Türkiye Sigorta A.Ş (eski unvanı Güneş Sigorta) vekili temyiz dilekçesinde; usuli kazanılmış haklar gözetilmeden güncel verilere göre hesaplama yapılmasının hatalı olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık; davalı … şirketleri tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (…) Poliçesi ile teminat altına alınan araçların, davacı yayaya çarpması sonucu davacının yaralanması nedeniyle sürekli iş göremezlik ve geçici iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun geçici 3 üncü maddesinin atfıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun’la yapılan değişiklikten önceki 428 ilâ 439 uncu maddeleri, 818 sayılı Borçlar Kanunu’nun 46 ncı maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85, 90, 91 inci maddeleri, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme
1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalılar vekillerinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Bozma ilamından önce hükme esas alınan 12.10.2015 tarihli hesap raporunda, davacının geliri 2015 yılına kadar asgari ücretten hesap edilmiş, 2015 yılından sonra ise 3.000,00 TL olarak hesaplama yapılarak 80.791,00 TL geçici ve sürekli iş göremezlik zararlarının olduğu belirlenmiş, mahkeme bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kabulüne karar vermiştir. Karara karşı davalılar tarafından temyiz başvurusu yapılmış, Yargıtay( Kapatılan) 17. Hukuk Dairesi davalılar lehine mahkemece, SGK ve çalıştığı işyerinden davacının gelir durumuna ilişkin belgelerin getirtilerek belirlenecek gelir durumuna göre hesaplama yapılmak üzere dosyanın bilirkişiye tevdi edilerek ek rapor alınması nedeniyle bozulmuştur. Mahkemece bozmadan sonra yapılan yargılamada hükme esas kabul edilen 02.06.2021 havale tarihli aktüer raporunda, yeni verilere göre davacının geliri asgari ücret olarak belirlenerek hesap edilmesi neticesinde 112.913,31 TL sürekli ve geçici iş göremezlik zararının olduğu görülmektedir. Davacı tarafından ilk karar temyiz edilmediği, davalılar lehine hükmün bozulduğu anlaşıldığından bozmadan önce hükme esas alınan 12.10.2015 tarihli bilirkişi raporundaki veriler esas alınarak (usuli kazanılmış haklar gözetilmek suretiyle) tazminatın belirlenmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR
1- Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı … Anonim Türk Sigorta Şirketi vekili ile davalı Türkiye Sigorta A.Ş (eski unvanı Güneş Sigorta) vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE;

2- Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı … Anonim Türk Sigorta Şirketi vekili ile davalı Türkiye Sigorta A.Ş (eski unvanı Güneş Sigorta) vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan mahkeme kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde davalılara iadesine,

Dosyanın mahkemesine gönderilmesine,13.04.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.