YARGITAY KARARI
DAİRE : 4. Ceza Dairesi
ESAS NO : 2010/22675
KARAR NO : 2010/20465
KARAR TARİHİ : 08.12.2010
Silâhla tehdit, mala zarar verme suçlarından sanık … …’ın, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 106/2a, 151/1, 29/1, 62/1. maddeleri gereğince 1 yıl 1 ay 10 gün ve 2 ay 15 gün hapis cezaları ile cezalandırılmasına, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 231/5. maddesi uyarınca hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına, 231/8. maddesine göre 5 yıl süreyle denetim süresine tabi tutulmasına, denetim süresi içerisinde 5271 sayılı Kanun’un 231/8-lc maddesi uyarınca bir yıl süre ile denetimli serbestlik tedbiri olarak 50 adet fidan dikmekle ve bakımını yapmakla yükümlü tutulmasına dair … 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 05/03/2010 tarihli ve 2009/444 esas, 2010/128 sayılı kararına yönelik itirazın reddine ilişkin … Ağır Ceza Mahkemesinin 07/04/2010 tarihli ve 2010/99 değişik iş sayılı kararının Adalet Bakanlığınca 14.07.2010 gün ve 2010/46727 sayılı yazı ile yasa yararına bozulmasının istenmesi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 12.08.2010 gün ve 2010180440 sayılı tebliğnamesiyle dava dosyası Daireye gönderilmekle incelendi:
Tebliğnamede “Dosya kapsamına göre, Yargıtay 4. Ceza Dairesinin 09/06/2009 tarihli ve 2009/5644 esas, 2009/13118 sayılı ilâmında da belirtildiği üzere, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 231/8. maddesinin alt bentlerinde denetimli serbestlik tedbiri olarak sanıklara yüklenecek yükümlülükler,
a)Bir meslek veya sanat sahibi olmaması halinde, meslek veya sanat sahibi olmasını sağlamak amacıyla bir eğitim programına devam etmesine,
b)Bir meslek veya sanat sahibi olması halinde, bir kamu kurumunda veya özel olarak aynı meslek veya sanatı icra eden bir başkasının gözetimi altında ücret karşılığında çalıştırılmasına,
c)Belli yerlere gitmekten yasaklanmasına, belli yerlere devam etmek hususunda yükümlü kılınmasına ya da takdir edilecek başka yükümlülüğü yerine getirmesine,
Şeklinde belirlenmiş olup, bunların dışında “fidan dikme ve bakımını yapma” mükellefiyetinin para sarfı ile yerine getirilebilecek maddi bir edim ihtiva ettiği, hâkim ceza ve mükellefiyet tayininde takdir yetkisini haiz ise de bu takdirini kanundaki ilkeler çerçevesinde kullanmak durumunda olduğu, sanık hakkında yükümlülük belirlenirken kanun koyucunun amacına uygun, akla ve mantığa muhalif olmayan tarafları tatmin edici, denetime elverişli bir yükümlülüğe hükmedilmesi gerektiği, işlenen suçla ilgisi olmayan hükümlünün ıslahı amacına hizmet etmeyen “fidan dikme ve bakımını yapma” mükellefiyetine hükmedilemeyeceği gözetilmeden, itirazın bu yönden kabulü yerine, yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir.” denilmektedir.
Gereği görüşüldü:
CYY.nın 231. maddesinde 5560 sayılı Yasanın 23. maddesi ile yapılan değişiklik sonucunda kabul edilen hükmün açıklanmasının geri bırakılması kurumu; zarara yol açan suçlarda mağdurun zararının karşılanmasını sağlaması ve daha önce kasıtlı bir suçtan mahkumiyeti bulunmayan sanığın kişilik özellikleri ile duruşmadaki davranışlarının gelecekte tekrar suç işlemeyeceği kanısını uyandırması durumunda, belirlenecek denetim süresi sonuna kadar başka bir suç işlememesi koşuluyla, verilen hükmün sonuçlarının doğmasını önlemesi ve böylece kişiye işlediği suçun sonuçlarıyla yüzleşip pişmanlık duyarak mağdur, zarar görenler ve toplum karşısında hukuk kurullarına uygun ve barış içerisinde yaşaması için yeni bir olanak sunulması amacıyla düzenlenen hukuksal bir kurumdur.
Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı ile birlikte sanığa mahkemece, CYY.nın 231/8. maddesi uyarınca yasada belirtilen bazı yükümlülükler yüklenebilecektir. Sözü edilen 8. fıkrada üç bent halinde hangi yükümlülüklere karar verilebileceği açıklanmış ve ayrıca (c) bendinin son cümlesinde “takdir edilecek başka yükümlülüğün yerine getirilmesine karar verilebileceği” belirtilmiştir. Ancak mahkemece hükmedilecek yükümlülüğün yasada belirtilen amaca, akla ve mantığa uygun olması ve kişiye önemli bir maddi edim getirecek nitelikte bulunmaması gerektiği gibi infazı ve denetimi mümkün, ne şekilde ve nerede yerine getirileceğinin de belirli olması gerekirken, asliye ceza mahkemesince “fidan dikme ve bakımını yapma” gibi yasal olmayan bir edimin sanığa yükletilmiş olması nedeniyle merciin itirazı bu gerekçelerle kabul etmesi yerine reddetmiş bulunması yasaya aykırı görüldüğünden, 5271 sayılı CYY.’nın 309/4-a maddesi uyarınca; merci … Ağır Ceza Mahkemesinin 07.04.2010 tarihli ve 2010/99 değişik iş sayılı kararının YASA YARARINA BOZULMASINA, bozma doğrultusunda gereğinin merci mahkemesince yerine getirilmesine, 08.12.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.