YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/11102
KARAR NO : 2023/11362
KARAR TARİHİ : 16.11.2023
MAHKEMESİ : … Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/2548 E., 2023/2191 K.
HÜKÜM/KARAR : Kısmen kabulüne
İLK DERECE MAHKEMESİ : … 47. İş Mahkemesi
SAYISI : 2022/28 E., 2022/55 K.
Taraflar arasındaki ödeme emrinin iptali ve menfi tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince Davalı Kurum vekilinin istinaf isteminin reddine, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili, … sicil numaralı işyerinin 2009-2013 yıllarına ilişkin prim, işsizlik sigorta primi, idari para cezası ve damga vergisi borcu, gecikme cezası ve gecikme zamları için ödeme emirlerinin 31.12.2021 tarihinde elden tebliğ edildiğini, süresinde itiraz ederek ödeme emirlerinin iptali ve müvekkilin borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı Kurum vekili; davanın süresinde açılmamasından dolayı yasal dayanaktan yoksun olan davanın öncelikle usulden reddine, usulden uygun bulunması halinde; Kurum işleminin usul ve Kanuna, yönetmelik hükümlerine uygun olduğundan davanın esastan reddine, tedbir talebinin reddine, yüzde yirmiden aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile “davanın kısmen kabulü ile davalı Kurumca düzenlenen 14.12.2021 gün, 00017512 takip kartı numaralı ve 2009/060156, 2010/031265, 2010/045695, 2012/022957 takip nolu ödeme emirlerinin iptaline, davalı Kurumca düzenlenen 14.12.2021 gün, 00017512 takip kartı numaralı ve 2013/097932 takip nolu ödeme emrindeki 2010/06 dönemine ait damga vergisi borcu bakımından ödeme emrinin iptaline, 2013/03-05, 2012/03-12, 2013/01-02 dönemlerine ait damga vergisi borçları yönünden talebin reddine, davalı Kurumca düzenlenen 14.12.2021 gün, 00017512 takip kartı numaralı ve 2011/017693, 2011/017694, 2011/017695, 2012/022954, 2012/022955, 2012/022956 takip nolu ödeme emirleri yönünden talebin reddine, 6183 sayılı Kanun’un 58 inci maddesine göre reddine karar verilen miktarın % 10’u oranındaki haksız çıkma tazminatının davacıdan alınıp davalı Kuruma verilmesine,” karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı Kurum vekillere istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili, ödeme emirleri usulsüz bir şekilde düzenlenmiş olup usulsüz ödeme emirlerinin iptali gerektiğini,
5510 Sayılı Kanunda düzenlenen usulü prosedürlere uyulmadan ödeme emri gönderildiğini, işveren olan … Koli firması iflas etmiş olup davalı Kurumun ödeme emrine konu alacakları amme alacağı olduğundan imtiyazlı alacak olup bu özelliği nedeniyle iflas masasından tahsil edilmesi gerekirken tahsil etmeyip müvekkilden tahsil etmeye çalışmasının usule ve yasaya aykırı olduğunu, davalı Kurumun müvekkilden tahsilini talep ettiği borçların, … Koli Oluklu Mukavva Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi’nin Prim, İşsizlik Sigorta Primi, İdari Para Cezası ve Damga Vergisi borcuna ilişkin olup davacı müvekkilin, söz konusu şirketin yönetim kurulu üyesi olduğu iddiasıyla müvekkilden tahsili talep edildiğini ancak 27.02.2014 tarihinde saat 17.10 itibariyle … Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesi 2013/459 Esas sayılı dosyasından bahsi geçen … Koli şirketinin iflasına karar verilmiş ve müflisin borçları iflas hükümlerine göre ödendiğini, işveren … Koli firması iflas ettiğinden müvekkilin takibe konu kurum borçlarını ödememesi haklı nedene dayanmakta olup ödeme emrinin iptali gerektiğini, davalı kurumun, prim ve diğer alacaklarını müvekkilden talep etmesi haksız ve hukuka aykırı olduğunu, ayrıca 6183 sayılı kanun madde 58/5 inci fıkrasıAnayasa Mahkemesinin 21.04.2022 tarihli ve E.: 2021/119, K.: 2022/48 sayılı Kararı ile iptal edildiği halde kararda bu hükme istinaden %10 tazminata hükmedilmesi usule ve yasaya aykırı olduğunu beyanla istinaf kanun yoluna başvurmuştur.
Davalı Kurum vekili, 6183 Sayılı yasanın 35 inci maddesinde takibin başlatılması için “… tahsil edilemeyen veya tahsil edilemeyeceği anlaşılan…” denilmek suretiyle tahsil edilemeyeceği anlaşılan alacaklar içinde yasal takibin başlatılacağı açıkça anlaşıldığını, ayrıca aynı düzenlemede hissenin deviri halinde de ortakların sorumlu olacakları ve sorumluluklarının devam edeceği belirtildiğini, Tüzel Kişilerin tasfiye haline girmiş veya tasfiye edilmiş olmaları, kanuni temsilcilerin tasfiyeye giriş tarihinden önceki zamanlara ait sorumluluklarını kaldırmadığını, davacının borcu yöneticilik yaptığı döneme ait borç olup, sorumluluğu da devam ettiğinden gönderilen ödeme emri hukuka ve yasaya uygun olup Yerel mahkemenin ödeme emrinin kısmen iptaline ilişkin hükmü hatalı olması, davacının dava konusu tüm borçlardan sorumlu olması nedenleriyle mezkur kararın aleyhe olan kısmı nedeniyle kaldırılması ve davanın tümü yönünden reddine karar verilmesi gerektiğini belirterek istinaf kanun yoluna başvurmuştur.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında,”… Anayasa Mahkemesinin 21.04.2022 tarih ve 20217119E, 2022/48 K sayılı kararı ile 6183 sayılı AATUHK 58/5 fıkrası anayasaya aykırı bulunarak iptal edildiğinden, Mahkemece, 6183 sayılı Kanun’un 58/5 inci maddesi gereğince kısmen reddedilen takibe konu alacağın %10 zamla tahsiline karar verilmesi isabetli olmamıştır.
Ne var ki bu yanlışlığın düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, HMK’nun 355 maddesi ile sınırlı olmak üzere yapılan incelemede ve davalı Kurum vekilinin istinaf isteminin reddine, davacı vekilinin istinaf isteminin kabulü ile 6100 sayılı HMK’nın 353/1-b-2 maddesi gereğince İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kısmen kabulü ile, davalı Kurumca düzenlenen 14.12.2021 gün, 00017512 takip kartı numaralı ve 2009/060156, 2010/031265, 2010/045695, 2012/022957 takip nolu ödeme emirlerinin iptaline, davalı Kurumca düzenlenen 14.12.2021 gün, 00017512 takip kartı numaralı ve 2013/097932 takip nolu ödeme emrindeki 2010/06 dönemine ait damga vergisi borcu bakımından ödeme emrinin iptaline, 2013/03-05, 2012/03-12, 2013/01-02 dönemlerine ait damga vergisi borçları yönünden talebin reddine, davalı Kurumca düzenlenen 14.12.2021 gün, 00017512 takip kartı numaralı ve 2011/017693, 2011/017694, 2011/017695, 2012/022954, 2012/022955, 2012/022956 takip nolu ödeme emirleri yönünden talebin reddine, davalı Kurum tarafından takibe konu alacağın %10 zamla tahsili talep edilmişse de 6183 sayılı AATUHK 58/5 fıkrası anayasaya aykırı bulunarak iptal edildiğinden davalı lehine %10 zamla tahsile karar verilmesine yer olmadığına, karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varıldığı gerekçesiyle;
“A) Davalı Kurum vekilinin istinaf isteminin reddine,
Davacı vekilinin istinaf isteminin kabulü ile … 47. İş Mahkemesi’nin 11.05.2022 tarihli, 2022/28 Esas – 2022/55 Karar sayılı kararının HMK’nın 353/1-b-2 maddesi gereğince kaldırılmasına,
Davanın kısmen kabulü ile davalı Kurumca düzenlenen 14.12.2021 gün, 00017512 takip kartı numaralı ve 2009/060156, 2010/031265, 2010/045695, 2012/022957 takip nolu ödeme emirlerinin iptaline,
Davalı Kurumca düzenlenen 14.12.2021 gün, 00017512 takip kartı numaralı ve 2013/097932 takip nolu ödeme emrindeki 2010/06 dönemine ait damga vergisi borcu bakımından ödeme emrinin iptaline, 2013/03-05, 2012/03-12, 2013/01-02 dönemlerine ait damga vergisi borçları yönünden talebin reddine,
Davalı Kurumca düzenlenen 14.12.2021 gün, 00017512 takip kartı numaralı ve 2011/017693, 2011/017694, 2011/017695, 2012/022954, 2012/022955, 2012/022956 takip nolu ödeme emirleri yönünden talebin reddine,
Anayasa Mahkemesinin 21.04.2022 tarihli ve E.: 2021/119, K.: 2022/48 sayılı iptal kararı gereğince reddedilen bölüm bakımından Kurum yararına %10 zamla tahsile karar verilmesine yer olmadığına,” karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili, istinaf dilekçesinde öne sürdüğü gerekçelerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, ödeme emrinin iptali ve menfi tespit istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370, 371 inci ve 6183 sayılı Kanun’un 35, 58, mükerrer 35, mülga 506 sayılı Kanun’un 80 ve 5510 sayılı Kanun’un 88’inci maddeleri.
3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla davalı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
16.11.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.