YARGITAY KARARI
DAİRE : 11. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/4626
KARAR NO : 2024/612
KARAR TARİHİ : 25.01.2024

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2020/1145 Esas, 2022/585 Karar
DAVALILAR : 1-Turkcell İletişim Hizmetleri A.Ş. vekili Avukat …
2-Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) vekili Avukat Rauf Beyhan
DAVA TARİHİ :
HÜKÜM : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 2. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2018/259 E., 2019/448 K.

Taraflar arasındaki Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu (YİDK) kararının iptali ve marka hükümsüzlüğü davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, davacı vekilinin temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı şirketin, müvekkili ile dava dışı şirket tarafından tasarlanan ve “Emocanlar” olarak adlandırılan …, Pamuk, …, Tıstıs, Organik ve Racon karakter tiplemeleri ile ilgili olarak 2016/77747 numaralı marka tescil başvurusu yaptığını, söz konusu başvuruya müvekkili tarafından yapılan itirazın önce Markalar Dairesi Başkanlığı, sonrasında ise YİDK tarafından reddedildiğini, oysa marka tescil başvurusuna konu “Emocanlar” olarak adlandırılan reklam figürlerinin … sahipliğinin müvekkiline ait olduğunu, yasal koruma altında bulunan ve … sanat eseri niteliğindeki bu figürlerin antenlerinin … seviyesinden kesilerek dava konusu başvurunun oluşturulduğunu, müvekkili şirketin … sahibi olduğu sinyal bebeğin, davalı tarafından yasal veya yasal olmayan yollardan 1997 yılından beri bilfiil kurumsal kimlik ve tüketici markası olarak kullanıldığını, 2011 yılında Turkcell’in, Sinyal Bebek’in orijinal antenlerini diplerinden kesip bir yuvarlak içerisine yerleştirmek suretiyle, San Grafik’ten habersiz … bir kurumsal kimlik ve tüketici markası şekline dönüştürdüğünü, bu marka şeklinin imalat biçimini üstlenen Saffron Brand Consultant CO. isimli yabancı firmanın uluslararası planda bilhassa Londra Olimpiyat Oyunları’nın tartışmalı logosu ile temayüz etmiş bir şirket olduğunu, Saffron Brand Consultant CO.’nın, San Grafik eseri Sinyal Bebek’i kullanarak Turkcell için … bir kurumsal kimlik ve tüketici markası oluşturduğunu, Sinyal Bebek’in bir … sanat eseri olduğunu ve San Grafik’in … sahipliğinin Kurumca bilindiğini, müvekkilinin eseri olan Sinyal Bebek sembolünün başı üzerindeki antenlerin, Turkcell’in 2011 yılından beri kurumsal kimlik ve tüketici logosu olarak kullanıldığını, yuvarlak içerisine yerleştirilmiş olan antenlerin, Turkcell’in lanse ettiği Emocan reklam figürlerinin başları üzerine iliştirilen antenlerin her üçünün de tıpatıp aynı … işlev ve formasyonda olduklarını, San Grafik’in iletişimini temsil eden … sanat eserinden tıpkı alıntı yapılarak iktibasen ve intihalen kullanıldığını, “Emocanlar” olarak adlandırılan, müvekkili şirketin … sahibi olduğu sinyal bebekten iktibas ve intihal suretiyle oluşturulan dava konusu başvuruya yaptıkları itirazın kabulünün gerektiğini iddia ederek YİDK’nın 2018-M-1397 sayılı kararının iptaline, dava konusu markanın tescili hâlinde hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
1.Davalı TÜRKPATENT vekili cevap dilekçesinde; başvuruya konu marka işareti içerisinde yer … unsurların, davacıya ait ad, fotoğraf içermediği gibi bir telif hakkı ya da herhangi bir fikri mülkiyet hakkını da ihtiva etmediğini, bu itibarla 556 sayılı Markaların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin (556 sayılı KHK) 8 … maddesinin beşinci fıkrası hükmünün uygulama ihtimalinin bulunmadığını, Kurum kararının yerinde olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde; “Emocan” ibareli seri markaların son dönemde yoğun bir şekilde reklam ve tanıtımı yapılan, büyük tüketici kitleleri tarafından bilinir hâle gelen markalar arasında bulunduğunu, “Emocanlar” olarak adlandırılan karakterlerin/tiplemelerin … bir şekilde tasarlanmış, …, ayırt edici ve piyasaya sunulduğu ilk andan itibaren her yaştan tüketicinin bildiği karakterler olduğunu, karakterlerin her birinin stilize tasarlanmış göz, ağız, diş, … gibi vücut-yüz unsurlarına, ismi ile çağrışım yapan yüz mimiklerine ve karakterlere … aksesuarlara (gözlük, gitar, dondurma) sahip bulunduğunu, davacının, itiraz ve dava gerekçesi yaptığı “Turkcell Sinyal Bebek Logosu” üzerinde herhangi bir surette fikri mülkiyet hakkının bulunmadığını, ayrıca davacı ile müvekkili şirket arasında 20.05.2004 tarihinde ve oldukça yüksek bir bedel karşılığında akdedilen sulh sözleşmesi ile “Turkcell Sinyal Bebek” logo ve karakterine ait tüm manevi ve mali hakların, süresiz ve her mecrada sınırsız ve münhasıran müvekkiline devredildiğini, marka başvurusuna ve davaya konu Emocan karakterleriyle davacının gerekçe gösterdiği “Sinyal Bebek” görseli bir arada değerlendirildiğinde, şekli unsurları arasında herhangi bir benzerliğin de bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 556 sayılı KHK’nın 8 … maddesinin beşinci fıkrası ve 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’nun (6769 sayılı Kanun) 6 ncı maddesinin altıncı fıkrası uyarınca, dava konusu başvuruyu oluşturan “emocanlar” karakterleri ile davacı … sahibinin meydana getirdiği “Sinyal Bebek” logosu arasında, altı ayrı karakterin ilk Turkcell logosuyla aralarında iletişimi sembolize eden kulak çizimlerinin ortak olduğu gözlemlenmişse de, söz konusu altı çizimden oluşan logonun ayrı ayrı çeşitli karakteristik özelliklere sahip bulundukları, farklı şekillerde figürize edilerek tasarlandıkları, bir bütün olarak incelendiğinde davalının seri markalarının devamı niteliğinde ve artık …, farklı bir şekilde piyasaya sunulmuş oldukları, dava konusu logonun, asıl eserden intihal yoluyla değil, taraflar arasındaki sulh sözleşmesinde davalıya tanınan haklar kapsamında asıl eserden esinlenmek suretiyle asıl eserden bağımsız, müstakil bir … olarak meydana getirildiği, dolayısıyla 556 sayılı KHK’nın 8 … maddesinin beşinci fıkrası ve 6769 sayılı Kanun’un 6 ncı maddesinin altıncı fıkrasında hüküm bulan telif hakkına ilişkin itiraz koşullarının somut davada vücut bulmadığı, dava konusu başvurunun kötü niyetli de olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; … sanatlar fakültelerinden, bilhassa resim, grafik branşlarından ve … sahibi hukukçu akademisyenlerden bilirkişi kurulu teşkil edilmesi gerekirken bir endüstriyel tasarım hocasının ve marka patent vekilinin bilirkişi sıfatıyla tayininin, yargılamanın seyrini müvekkili aleyhine değiştirdiğini, müvekkilinin, sinyal bebek isimli … sanat eseri üzerinde hiçbir şekilde devri mümkün olmayan manevi hakların asli sahibi olduğunu, mali haklarının kullanımını devrettiğinde dahi istediği anda eserin kullanım şeklinde bir olumsuzluk, bir uyumsuzluk tespit ettiği anda hiçbir ihbara gerek kalmadan duruma müdahale etmek hakkına sahip bulunduğunu, … sahibinin kullanımını devrettiği manevi haklarını sözleşmeden dönüp sebepsiz ve ihbarsız geri alması hâlinde dahi caymaya itiraz davası açılamayacağını, dava konusu emocan figürlerinin, müvekkili eserinden intihalen oluşturulmuş, üç boyutlu kılınmış, “kitsch” çirkin çizimlerden ibaret olduğunu, somut olayda soyut bir “esinlenme” keyfiyeti mevcut olmayıp müvekkilinin eseri üzerinden açık bir intihal vakası ve izinsiz işlenme fiilinin söz konusu bulunduğunu, bir eserden koruma sınırları içerisinde kalan … bazı kısımların alınmasının dahi bu yararlanmayı bağımlı bir … olan işlenme hâline sokacağını, emocan figürleri ile sinyal bebeğin kulak çizimlerinin ortak yani tıpkı olduklarını belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının … sahibi olduğunu ileri sürdüğü sinyal bebek logosu ile dava konusu başvuruyu oluşturan “emocan+şekil” ibareli marka arasında benzerlik olmadığı, sırf iletişimi sembolize eden kulak çizimlerinin ortak olmasının, işaretler arasında benzerlik kurmaya yetmeyeceği, işaretler arasında benzerlik olmadığının ilk bakışta anlaşılması karşısında davacı vekilinin bilirkişi heyetinin teşekkülüne ilişkin istinaf itirazlarının da yerinde bulunmadığı, bu nedenle dava konusu uyuşmazlığa uygulanması gereken 556 sayılı KHK’nın 8 … maddesinin beşinci fıkrası anlamında bir tescil engelinden söz edilemeyeceği, taraflar arasındaki davalar gözetildiğinde dava konusu başvurunun kötü niyetli olduğunun da ispat edilemediği gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; Bölge Adliye Mahkemesinin kendisinin bilirkişilik görevini üstlenmesinin doğru olmadığını, fikir ve sanat eserleri hukuku uzmanlığının, Emocan figürlerinin başları üzerinde müvekkilinin orijinal eseri olan Sinyal Bebek’e ait anten uzantılarının isim vermeden kullanılması eylemini aşırma, orijin Sinyal Bebek’ten aşırma yoluyla meydana getirilen Emocan figürlerini ise izinsiz elde edilen işlenmeler olarak tarif ettiğini, Turkcell’in San Grafik’in … sahipliğini, kurumsal kimliğine dair bir iftihar vesilesi olarak başka bir davada ifade ettiğini, 2015 yılında, … sahibi müvekkili tarafından Sinyal Bebek isimli … sanat eserinin Turkcell nezdinde kullanımı men edildiğine göre 2016 yılı sonlarında Sinyal Bebek’ten intihalen işlenme olarak meydana getirilen “mocan” ortak ismi yakıştırılan reklam figürlerinin sulh sözleşmesi ile izahının eşyanın tabiatına, akıl ve mantığa aykırı, geçerliliği olmayan boş bir iddiadan ibaret olduğunu belirterek ve istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri kısmen tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, YİDK kararının iptali ve marka hükümsüzlüğü istemlerine ilişkin olup uyuşmazlık, davacının itirazları karşısında, davalının “2016/77747” sayılı marka tescil başvurusunun kabulünün hukuka uygun olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 … maddeleri.

3. Değerlendirme
1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 … maddesinde yer … sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 … maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

25.01.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.