YARGITAY KARARI
DAİRE : 11. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/3723
KARAR NO : 2023/7663
KARAR TARİHİ : 25.12.2023
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2020/840 Esas, 2022/169 Karar
DAVALILAR : 1…. Holding A.Ş. vekili Avukat …
2.Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) vekili Avukat …
DAVA TARİHİ :
HÜKÜM : Yeniden hüküm kurulmak suretiyle kısmen kabul
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 4. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2018/304 E., 2019/478 K.
Taraflar arasındaki TÜRKPATENT Yeniden İnceleme Değerlendirme Kurulu (YİDK) kararının iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalılar vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili ve davalı TÜRKPATENT vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 2017/14969 sayılı “Superstep+şekil” ibareli marka başvurusunda bulunduğunu, marka kapsamında 9. sınıf malların yer aldığını, davalı şirketin “SuperStep” ibareli markalarına dayalı olarak bu başvuruya yaptığı itirazı kabul edilerek müvekkili başvurusunun reddine karar verildiğini, müvekkilinin optik cam ve gözlük çerçevesi ithalat, ihracat ve satışı işiyle iştigal ettiğini, davalı şirketin ise ayakkabı satışı yaptığını, gözlük sektöründe faaliyet göstermediğini, dolayısıyla taraf şirketlerin iştigal sahalarının farklı olduğunu, dava konusu YİDK kararında kabul edildiği üzere davalının redde mesnet markalarının tanınmış marka olmadıklarını, davalının fiilen kullanmadığı markası ile müvekkili markası arasında iltibas tehlikesinden söz edilemeyeceğini, davalının “superstep” adlı ayakkabı mağazalarında çeşitli markalara ait ayakkabıları sattığını, 5193 sayılı Optisyenlik Hakkında Kanun uyarınca gözlük ve ayakkabının aynı mağazada satılamayacağını, … ruhsat almayan bir mağazanın gözlük ve çerçevelerini hukuken satamayacağını, gözlük üzerinde kullanılan bu markanın anlamından uzak olduğundan yüksek ayırt ediciliğinin bulunduğunu, dava konusu başvurunun 2016/09174 sayılı müvekkili markasının devamı olduğunu ve müvekkilinin kazanılmış hakkının bulunduğunu ileri sürerek, YİDK’in 2018-M-4282 sayılı kararının iptaline ve müvekkili markasının tesciline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı TÜRKPATENT vekili cevap dilekçesinde, dava konusu başvuru ile redde mesnet markalar arasında iltibasa yol açacak düzeyde benzerlik bulunduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde; müvekkilin 1990 yılından beri faaliyette olduğunu, Lacoste, Burbery, Nautica, Swatch gibi dünyaca … markaların distribütörlüğünü yaptığını, “Superstep” ibareli tescilli markalarının bulunduğunu, dava konusu başvuru ile müvekkili markaları arasında karıştırılma tehlikesi olduğunu, gözlük ve ayakkabının aynı mağazada satılabileceğini, davacının kötü niyetli olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının “şekil+Superstep” ibareli marka başvurusu ile davalının “SuperStep+şekil” ibare içeren tescilli markaları arasında biçim, düzenleme ve tertip tarzı itibariyle görsel, sesçil ve anlamsal olarak bir benzerlik bulunsa da taraf markalarında aynı/aynı tür/benzer mal ve hizmet bulunmadığından, aralarında 6769 sayılı Sınaî Mülkiyet Kanunu’nun (6769 sayılı Kanun) 6 ncı maddesinin birinci fıkrası anlamında karıştırılma olasılığı bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
1.Davalı TÜRKPATENT vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu başvuru ile redde mesnet markalar arasında iltibasa yol açacak düzeyde benzerlik bulunduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.
2.Davalı şirket vekili istinaf dilekçesinde özetle; “superstep” markasını yaratan müvekkilinin markanın tanıtımı için harcadığı emek ve para sonucunda tüketiciler tarafından … duyulan, bilinir ve garanti fonksiyonu yüksek markalarını tescil ettirdiğini, hükme esas alınan bilirkişi raporunda eksik ve hatalı değerlendirme yapıldığını, mahkemece markaların görsel, işitsel ve anlamsal olarak benzer olduğunun tespit edildiğini ancak marka kapsamları benzemediğinden karıştırılma ihtimalinin olmadığına karar verildiğini, ancak müvekkili markası gözlük satışı alanında tescilli olduğundan markalar arasında karıştırılma ihtimalinin olacağını belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile gerek dava konusu başvurunun, gerekse redde mesnet markaların asli unsurlarını “superstep” ibaresi oluşturduğundan ve dava konusu başvuruda yer verilen şekil unsuru, ayırt edicilikte geri planda kaldığından marka işaretleri arasında yüksek düzeyli bir benzerlik bulunduğu, markaların kapsamlarındaki mal ve hizmetlerin karşılaştırılmasına gelince; dava konusu başvurunun kapsamında 9. sınıfta yer … “….Koruyucu giysiler, koruma ve … kurtarma amaçlı donanımlar. Gözlükler, … gözlükleri, lensler ve bunların kutuları, kılıfları, parçaları ve aksesuarları. Elektrik enerjisini iletim, dönüştürme, depolama kontrol cihazları ve araçları….” malları yer alırken redde mesnet markaların kapsamlarında 2, 3, 5, 25 ve 35. sınıfta yer … mal ve hizmetler bulunduğu, redde mesnet markaların kapsamlarında yer … 2, 3, 5 ve 25. sınıf malların, dava konusu başvurunun kapsamındaki mallarla benzemediği, bununla birlikte, redde mesnet 2015/40271 sayılı markanın kapsamında yer … 35. sınıftaki mağazacılık hizmetleri, 9. sınıfta yer … bir kısım mallara özgülendiğinden, bu hizmetlerle dava konusu markanın kapsamındaki malların benzer olup olmadıklarının değerlendirilmesi gerektiği, somut olayda, taraf marka işaretlerinin asli unsurlarının aynı olduğu, buna bağlı olarak işaretler arasında çok yüksek derecede benzerlik bulunduğu gözetildiğinde, redde mesnet 2015/40271 sayılı markanın kapsamında yer … “Koruyucu giysiler, koruma ve … kurtarma amaçlı donanımlar. Gözlükler, … gözlükleri, lensler ve bunların kutuları, kılıfları, parçaları ve aksesuarları.” mallarının satışına özgü 35. sınıf mağazacılık hizmetleri ile dava konusu başvurunun kapsamında yer … “Koruyucu giysiler, koruma ve … kurtarma amaçlı donanımlar. Gözlükler, … gözlükleri, lensler ve bunların kutuları, kılıfları, parçaları ve aksesuarları.” malları arasında 6769 sayılı Kanun’un 6 ncı maddesinin birinci fıkrası anlamında benzerlik bulunduğunun kabulü gerektiği, bunun dışında başvuru kapsamında kalan mallar yönünden ise emtia benzerliğine ilişkin şartın gerçekleşmediği, İlk Derece Mahkemesince davanın tümden kabulünün hatalı olduğu gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden hüküm kurulmasına, buna göre, davanın kısmen kabulü ile TÜRKPATENT YİDK’in 2018-M-4282 sayılı kararının, 9. sınıfta yer … -kararda sayılı- malları yönünden kısmen iptaline, fazlaya ilişkin istemin reddine, markanın tesciline ilişkin talebin, söz konusu işlemler idarî nitelikte bulunduğundan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı TÜRKPATENT vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; 35. sınıfta marka tescilinin diğer tüm sınıflarda hak sahipliği sağlamadığını, mağazasında ayakkabı satan davalı şirketin ilgili mevzuat gereği müvekkilinin ürünlerini satmasının hukuken mümkün olmadığını, davalı markasının tanınmış olmadığını, istinaf mahkemesi kararının marka tescili ile korunmak istenen amaca matuf olmadığını, müvekkilinin eski marka tescilinin gözetilmediğini belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.
2. Davalı TÜRKPATENT vekili temyiz dilekçesinde özetle, markalar arasındaki yüksek benzerliğe rağmen davanın kısmen kabulü yönündeki kararın hatalı olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, davacı marka başvurusuna, davalının markalarına dayanarak yapılan itirazın kabulüne dair YİDK kararının iptali talebine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 … maddeleri.
2. 6769 sayılı Kanun’un 6 ncı maddesinin birinci fıkrası.
3. Dairemizin 04.09.2023 tarihli, 2022/1362 E. ve 2023/4589 K. sayılı ilâmı.
3. Değerlendirme
Dava, davacının 9. sınıfta tescil ettirmek üzere TÜRKPATENT nezdinde yaptığı 2017/14969 sayılı “Super Step” ibareli marka başvurusuna, davalı şirketin, kendi markalarına dayanarak davalı Kurum nezdinde yaptığı itirazın kabulü kararının iptali talebine ilişkin olup davalının “SuperStep” ibareli 02, 03, 05 ve 25. sınıf mallar ile 35. hizmet sınıfı için tescilli markaları bulunmaktadır. Davacının “superstep” ibareli 2017/14969 sayılı marka başvurusu kapsamında ise 9. sınıf mallar yer almaktadır. Davalı şirketin ise 9. sınıfta mal markası bulunmamaktadır. Davalı şirketin hizmet markası sadece kendi adına tescilli mallarla ilgili hizmet sınıfı açısından koruma sağlamaktadır. Tescilli olmayan mallar açısından 35. hizmet sınıfı davalı açısından herhangi bir korumaya mazhar değildir. Daha açık bir anlatımla, davalının 35. sınıfta hizmet markasının bulunması, 35. sınıfta sayılan tüm hizmetler açısından davacının mal markasının engellenebileceği anlamına gelmez. Aksinin kabulü halinde, bir marka ile ilgili olarak salt 35. sınıfta tescilin bulunması ilgisiz mal emtiaları bakımından koruma sağlanması anlamına gelir. Bu durumda, 6769 sayılı Kanun’un 6 ncı maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında yapılacak değerlendirmeye göre, bir arada sağlanması gereken şartlardan aynı/benzer sınıf mal benzerliği sağlanmadığı, İlk Derece Mahkemesince verilen karar yerinde olduğu halde, davalı markaları kapsamında yer almayan 9. sınıf mallar açısından, davalının 2015/40271 sayılı markasının kapsamında yer … “Koruyucu giysiler, koruma ve … kurtarma amaçlı donanımlar. Gözlükler, … gözlükleri, lensler ve bunların kutuları, kılıfları, parçaları ve aksesuarları.” mallarının satışına özgü 35. sınıf mağazacılık hizmetleri ile dava konusu başvurunun kapsamında yer … “Koruyucu giysiler, koruma ve … kurtarma amaçlı donanımlar. Gözlükler, … gözlükleri, lensler ve bunların kutuları, kılıfları, parçaları ve aksesuarları.” malları arasında 6769 sayılı Kanun’un 6 ncı maddesinin birinci fıkrası anlamında benzerlik bulunduğundan bahisle ayrıştırma yapmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmesi doğru olmamış Bölge Adliye Mahkemesi kararının davacı yararına bozulması gerekmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Bozma sebebine göre taraf vekillerinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,
Peşin alınan temyiz karar harçlarının istek hâlinde ilgililere iadesine,
Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
25.12.2023 tarihinde oy çokluğuyla karar verildi.
(Karşı Oy)
KARŞI OY
Çoğunlukla ortaya çıkan uyuşmazlık, mağazacılık hizmet sınıfı olan 35 … sınıfta tescilli bir markanın aynısının veya benzerinin 9 uncu sınıfta tesciline engel olup olamayacağı noktasında toplanmaktadır.
Marka tescilinde nispi ret nedenlerini düzenleyen Sınai Mülkiyet Kanunu (SMK)’nın 6/1 … maddesine göre, tescil başvurusu yapılan bir markanın, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile aynılığı ya da benzerliği ve mal veya hizmetlerin aynılığı ya da benzerliği nedeniyle, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile halk tarafından ilişkilendirme ihtimali de dahil karıştırma ihtimali varsa itiraz üzerine başvuru reddedilir. Hükümde yer verilen “mal veya hizmetlerin aynılığı ya da benzerliği” ibaresi ile anlatılmak istenen; önceki tarihli mal markasının hizmet sınıflarında, hizmet markasının da mal sınıflarında tescile engel olabileceği hususudur. Diğer taraftan SMK’nın 11/4 üncü maddesinde ise, “mal veya hizmetlerin aynı sınıflarda yer almaları benzer olduklarına, farklı sınıflarda yer almaları da benzer olmadıklarına karine teşkil etmeyeceği” hükmü bulunmaktadır. Bu hüküm ile belirtilmek istenende; aynı ve/veya benzer mal veya hizmetler farklı sınıflarda yer alsalar bile markalar aynı veya benzerse önceki marka sonraki markanın tesciline engel olabileceği hususudur.
Müşterilerin malları görebilmesi ve satın alabilmeleri için malların bir araya getirilmesine ilişkin hizmet (mağazacılık hizmeti) sınıfı olan 35 … sınıf yönünden Kanun herhangi bir istisna getirmemiştir. O nedenle, anılan hükümler gözetilerek çözüme ulaşılması gerekmektedir. Bu bağlamda belirtmek gerekirse; mağazacılık hizmetine ilişkin 35 … sınıfta tescil edilen bir markanın kapsamı sayma yoluyla belirtilmişse, satışa sunum hizmeti kapsamında sayılan mallar, aynı ve/veya benzer olması şartıyla başka sınıfların kapsamında ki mal veya hizmetler bakımından da tescil engeli oluşturacağı açıktır. Şayet, marka kapsamında satışa sunulacak mallar sayılmadan 35 … sınıfta genel bir tescil söz konusu ise, bu durumda, markada belirlilik ilkesi gereği fiili olarak satışa sunulan malların, başka mal veya hizmet sınıfları yönünden tescile engel olabileceği düşünülmelidir. Zira, sınıflandırma sadece tescil amacına hizmet etmekte olup koruma sınırlarıyla bir ilgisi bulunmamaktadır. Diğer bir ifade ile sınıf sisteminde korumanın kapsamının belirlenmesinde sadece tescil belgesinde yazılı sınıflarla bağlı kalınmaksızın, farklı sınıflarda mal ve/veya hizmet söz konusu olsa bile, eğer bu mal ve/veya hizmetler benzer ise karıştırma ihtimalinin ve koruma kapsamının belirlenmesinde benzer mal ve/veya hizmetlerin varlığı kabul edilmelidir (ayrıntılı bilgi için bkz. YASAMAN/YASAMAN, SMK Şerhi, Cilt: II, …, Ankara 2021, s. 955 ilâ 962.; … …, Türk Marka Hukuku, 5. Bası, onikilevha, İstanbul 2023, s. 281 ve s. 283 vd.,). Tekraren belirtmek gerekirse, bir kısım mal ve/veya hizmetler aynı sınıfta yer alsalar bile farklı sınıf olarak görülebilirler ya da farklı sınıflarda olmalarına karşın benzer sınıf olarak değerlendirilebilirler. Nitekim Yargıtayın istikrarlı görüşü de bu yöndedir (bkz. Yargıtay HGK, T. 07.06.2006, S. 11-338/338; Yargıtay 11. HD, T. 19.02.2013, S. 2012/2782 E. 2013/2949 K.; T. 10.01.2018, S. 2016/5774 E., 2018/169 K.; T. 28. 10. 1015, S. 4463/11255; T. 17.05.2010, S. 2008/13980 E. 2010/5470 K.). Avrupa Birliği Adalet Divanı da mal veya hizmetlerin benzerliğinin araştırılmasında NICE sınıflandırılmasını bağlayıcı kabul etmemekte ve dolayısıyla mal ve/veya hizmet ayniyeti veya benzerliğinin araştırılmasında tüm faktörlerin dikkate alınması gerektiğini belirtmektedir (bkz. …, s. 284; YASAMAN/YASAMAN, s. 956).
Hal böyle olunca, usule, yasaya ve dosya kapsamına uygun olduğu anlaşılan kararın ONANMASI gerektiği görüşünde olduğumdan … çoğunluğun BOZMA yönündeki görüşüne katılmamaktayım.