YARGITAY KARARI
DAİRE : 4. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2021/24017
KARAR NO : 2023/1117
KARAR TARİHİ : 26.01.2023
MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi
SAYISI : 2021/617 E., 2021/617 K.
SAYISI : 2021/İHK-25960
HÜKÜM/KARAR : Tarafların İtirazlarının Reddi
SAYISI : K-2021/65805
Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda, Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Karara taraf vekilleri tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince itirazların reddine karar verilmiştir.
… kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacılar vekili dava dilekçesinde; 19.11.2018 tarihinde davalının trafik sigortacısı olduğu araç ile davacıların desteği …’ın sevk ve idaresindeki aracın karıştığı trafik kazası neticesinde …’ın vefat ettiğini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik desteğin eşi … için 4.500,00 TL, desteğin oğlu … için 100,00 TL, desteğin kızı … için 100,00 TL, desteğin kızı … için 100,00 TL, desteğin annesi… için 100,00 TL, desteğin babası… için 100,00 TL olmak üzere toplam 5.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, bedel artırım dilekçesi ile talebini desteğin eşi için 141.917,00 TL, desteğin annesi için 22.045,00 TL’ye, desteğin babası için 18.920,00 TL’ye, desteğin oğlu … için 13.770,00 TL’ye, desteğin kızı … için 17.806,00 TL, desteğin kızı … için 23.654,00 TL’ye yükseltilmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; sigortalı araç sürücüsünün kusursuz olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
III. … KARARI
Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile “davalıya sigortalı araç sürücüsünün kazada %25 oranında kusurlu olduğunun alınan uzman bilirkişi raporuyla tespit edildiği; TRH Yaşam Tablosu ve %1.8 faiz tekniği ile destek tazminatının hesaplandığı aktüer raporunun benimsendiği” gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile davacı … için 80.504,68 TL, davacı… için 18.920,00 TL, davacı… için 22.045,00 TL, davacı … için 11.430,95 TL, davacı … için 14.273,59 TL, davacı Zilal için 17.992,98 TL tazminatın 15.12.2020 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
IV. …
A. İtiraz Yoluna Başvuranlar
Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri itiraz başvurusunda bulunmuştur.
B. İtiraz Sebepleri
1.Davacılar vekili itiraz dilekçesinde; tazminat hesabının TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant tekniğine göre yeni bir aktüer rapor ile yapılması gerektiğini belirterek … kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
2. Davalı vekili itiraz dilekçesinde; sigortalı araç sürücüsünün kusurunun olmadığını, sorumluluklarının poliçe teminat limiti ve kusur oranıyla sınırlı olduğunu, davacı lehine takdir edilen vekalet ücretinin nispi vekalet ücretinin 1/5’i oranında olması gerektiğini belirterek … kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile “hükme esas alınan kusur bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli olduğu; sigorta şirketinin teminat limiti dikkate alınarak tazminatın belirlendiği; davacı lehine tam vekalet ücretine hükmedilmesinide bir usulsüzlük görülmediği; aktüer bilirkişi raporunda TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faize göre yapılan tazminat hesaplanmasının isabetli olduğu” gerekçesiyle taraf vekillerinin itirazlarının reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
1. Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; … kararına karşı yaptığı itiraz başvurusunda bildirdiği sebepler ile … kararının bozulmasını istemiştir.
2. Davalı vekili temyiz dilekçesinde; … kararına karşı yaptığı itiraz başvurusunda bildirdiği sebepler ile … kararının bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davalı … tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (…) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle ölenin desteğinden yoksun kalanların destekten yoksun kalma tazminatı talebine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 53 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85, 89, 90, 91 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu’nun 30 uncu maddesi, Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmeliği’nin 16 ncı maddesi, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi’nin 17 nci maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.
3. Değerlendirme
1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2. Trafik kazası sonucu bedensel zarara uğrayan ve buna dayalı olarak iş gücü kaybı tazminatı isteminde bulunan hak sahiplerinin bakiye ömürlerinin belirlenmesi gerekmektedir. Gerçek zarar hesabı, özü itibariyle varsayımlara dayalı bir tespit olduğundan gerçeğe en yakın verilerin kullanılması esastır. Bu nedenle yapılan bilimsel çalışmalar sonucu “TRH 2010” adı verilen “Ulusal Mortalite Tablosu” hazırlanmış olup bu tablonun ülkemize özgü ve güncel verileri içermesi ve yargı mercileri arasında tazminat hesabında birliğin sağlanması açısından Dairemizce de tazminata esas bakiye ömür sürelerinin belirlenmesinde TRH 2010 Yaşam Tablosu’nun kullanılmasının uygun olacağına karar verilmiştir.
Öte yandan Anayasa Mahkemesinin 17.07.2020 tarihli ve 2019/40 Esas, 2020/40 Karar sayılı kararıyla 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 90 ıncı maddesindeki Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası (…) Genel Şartlar’a yapılan atıf hükmü iptal edilmiştir. Söz konusu iptal kararı sonrası, … Genel Şartlar ve ekindeki cetvellerle getirilen ve iş gücü kaybı tazminatının hesaplanmasında uygulama alanı bulan %1,8 teknik faiz ile devre başı ödemeli belirli süreli rant formülünün uygulanması artık mümkün değildir. Tazminatın, %1,8 teknik faiz uygulanmadan, Yargıtayın yerleşik uygulamaları ile kabul edilen progresif rant formülü kullanılarak hesaplanması gerekir.
Somut olayda; davacıların destekten yoksun kalma tazminatının hesaplanması için alınan ve … tarafından karara esas kabul edilen aktüer raporunda; TRH 2010 Yaşam Tablosuna göre ve %1,8 teknik faiz uygulanarak tazminat hesabı yapıldığı ve aktüer bilirkişi raporunun hükme esas alınarak karar verildiği anlaşılmaktadır. Dairemizin yerleşik uygulamaları gereği, hesaplamada TRH 2010 Yaşam Tablosu’nun kullanılması yerinde olmakla birlikte %1,8 teknik faiz yöntemi kullanılması doğru olmamıştır.
Açıklanan nedenlerle; TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant tekniği ile davacıların destekten yoksun kalma tazminatlarının hesaplanması için, rapor düzenleyen bilirkişiden ek rapor alınıp oluşacak sonuca göre (davacı lehine kazanılmış haklar gözetilmek kaydıyla) karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeyle, yazılı biçimde hüküm tesisi bozmayı gerektirmiştir.
3. Sigorta tahkim yargılamasında hükmedilecek vekalet ücreti ile ilgili olarak;
5684 sayılı Sigortacılık Kanunu’nun 30 uncu maddesinin (17) numaralı fıkrasında “Talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine hükmolunacak vekalet ücreti, Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde belirlenen vekalet ücretinin beşte biridir.” hükmü yer almaktadır.
Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik’in 16 ncı maddesine 19.01.2016 tarihli ve 29598 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik’in 6 ncı maddesi ile eklenen (13) numaralı fıkrasında, “Tarafların avukat ile temsil edildiği hallerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücreti, her iki taraf için de Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biridir.” düzenlemesi mevcuttur.
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin (AAÜT) 17 nci maddesinin (2) numaralı fıkrası ise “Sigorta Tahkim Komisyonları, vekalet ücretine hükmederken, bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde asliye mahkemeleri için öngörülen ücretin altında kalmamak kaydıyla bu Tarifenin üçüncü kısmına göre avukatlık ücretine hükmeder. Ancak talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine bu Tarifeye göre hesaplanan ücretin beşte birine hükmedilir…” şeklinde düzenlenmiştir.
Bu durumda İtiraz Hakem Heyetince davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretine ilişkin olarak Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik’in 16/13 üncü maddesinin uygulanması gerektiği gözönüne alınarak AAÜT’nin 13 ve 17 nci maddeleri gereğince, maktu vekalet ücretinin altında kalmamak kaydıyla, hesaplanan vekalet ücretinin 1/5’i oranında vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, fazla vekalet ücretine karar verilmesi bozmayı gerektirir.
VI. KARAR
1- Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,
2- Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bentlerde açıklanan sebeplerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan … kararının BOZULMASINA,
3- Değerlendirme bölümünün (3) numaralı bentlerde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan … kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde davacılar ve davalıya iadesine,
Dosyanın İtiraz Hakem Heyetine iletilmek üzere mahkemeye gönderilmesine,
26.01.2023 tarihinde Başkan …’ın karşı oyu oy çokluğuyla karar verildi.
KARŞI OY
5684 sayılı Sigortacılık Yasasının 30/12. maddesi gereği sigorta tahkim komisyonlarının 40.000,00 TL’yi geçmeyen kararları kesindir.
Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 362 nci maddesi uyarınca temyiz edilemez.
Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması halinde anılan Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.
Hakem Heyetince alınan hükme esas alınan bilirkişi raporunda … için 80.504,68 TL, davacı… için 22.534,22 TL, davacı… için 25.300,91 TL, davacı … için 11.430,95 TL, davacı … için 17.992,98 TL, davacı … için 14.273,59 TL hesaplanmış; davacı vekili, bedel artırım dilekçesi ile talebini … için 141.917 TL, davacı… için 18.920 TL, davacı… için 22.045 TL, davacı … için 13.770 TL, davacı … için 23.654 TL, davacı … için 17.806 TL’ye yükseltmiştir.
Uyuşmazlık Hakem Heyetince başvurunun kısmen kabulü ile davacılardan … için 80.504,68 TL, davacı… için 18.920,00 TL, davacı… için 22.045,00 TL, davacı … için 11.430,95 TL, davacı … için 17.992,98 TL, davacı … için 14.273,59 TL tazminata hükmedilmiş; karara karşı davacılar vekili ve davalı vekili tarafından itirazda bulunulması üzerine İtiraz Hakem Heyetince itirazların reddine karar verilmiştir.
Dosya içeriğine göre destekten yoksun kalma tazminatı talebiyle açılan davada davacılar ihtiyari dava arkadaşı olmakla İtiraz Hakem Heyetince itirazın reddine dair verilen bu karara karşı davacılar vekili ve davalı vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuş olup, davacılar …, …, …, … ve … bakımından reddedilen ve davalı bakımından kabul edilen miktarlar ayrı ayrı İtiraz Hakem Heyetinin kesinlik sınırı olan 40.000,00 TL’nin altında kaldığından adı geçen davacılara yönelik davacılar vekili ve davalı vekilinin temyiz dilekçesinin reddine karar verilmesi gerekirken, işin esasına girerek tüm davacılar yönünden bozma kararı veren sayın çoğunluğun görüşüne katılmıyorum.