YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/10658
KARAR NO : 2023/12376
KARAR TARİHİ : 05.12.2023
MAHKEMESİ : … Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/3193 E., 2023/1292 K.
KARAR : Esastan red
İLK DERECE MAHKEMESİ : … 13. İş Mahkemesi
SAYISI : 2016/540 E., 2021/555 K.
Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı ve fer’i müdahil Kurum vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ve fer’i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne ve duruşmanın düzenlendiği 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinde sayılı ve sınırlı olarak gösterilen hâllerden hiçbirine uymadığından, temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasına ilişkin isteğin reddine karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 01.01.1994 tarihi itibariyle …’nin …’da bulunan …’nda temizlik işleri için hizmetli sıfatı ile işe başladığını, müvekkilinin işten çıkarılmış olduğu 28.12.2015 tarihine kadar aralıksız olarak aynı işyerinde ve aynı İşi yapmış olmasına rağmen 2003 yılına kadar sadece 1994 yılının ilk döneminde 60 günlük bir süre sigortalı olarak gösterildiğini, 2003 ve 2013 yılları arasında ise taşeron firmalar üzerinden asgari ücret üzerinden sigortalı olarak gösterildiğini, 2711211994 tarihli …’nda çalışması karşılığı olarak bir yıllık 4.680 Dolar ücret aldığına dair yazı, Büyükelçi … İmzası açılmış, 01 Ocak 2001 ile 30 Haziran 2001 tarihleri arasında 3480 USD karşılığı çalışma yapmasına ilişkin sözleşme, Büyükelçi … imzası açılmış, 01 Ocak 2001 ile 31 Aralık 2002 tarihleri arasında 6960 USD karşılığı çalışma yapmasına ilişkin sözleşme, İtalyan Büyükelçiliği tarafından ilgili makama sunulmak üzere verilen 27 Mayıs 1999 tarihli müvekkilinin 530 USD karşılığı … İtalyan Büyükelçiliği’nde çalıştığına dair yazısı, Müvekkili tarafından İtalyan Büyükelçiliği’ne hitaben yazılmış ve Büyükelçilik tarafından kayda alınmış 01 Ocak 2000 ile 31 Aralık 2000 tarihleri arasında toplam 6960 USD karşılığı çalışmayı kabul ettiğine dair taahhütnamesi, İtalyan Büyükelçiliği müsteşarı … tarafından imza edilen … Bankasına hitaben müvekkiline Büyükelçilik hesabından 980 USD tutarında meblağın ödenmesine ilişkin talimat yazısı Ekli belgelerden açıkça görüleceği üzere müvekkilinin 01.01.1994 – 28.12.2015 tarihleri arasında aralıksız olarak İtalyan Büyükelçiliği’nde hizmetli sıfatı ile çalıştığını belirterek müvekkilinin hizmet süresinin tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
SGK vekili cevap dilekçesinde; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İtalyan Büyükelçiliği vekili; davacının iş ilişkisinin Büyükelçilik ile değil bir şirket ve onun kurucusu ile olduğunu, davacının … Güvenlik ve Temizlik Org ile … isimli şirketler aracılığı ile ev hizmeti verdiği Büyükelçilerin görevlerini tamamlayıp Türkiye’den ayrılmış bulunduklarını, Büyükelçilere kısa aralıklarla verilen ev hizmetlerinin İş Hukuku kapsamında değerlendirilmesinin mümkün olmadığını, elçilikte davacının özlük dosyasının bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tanık H.İ.A. adına … tarafından 01.05.1998 – 31.03.2021 tarihleri arasında hizmet bildirilmiş olup tanık 01.05.1998 yılından beri İtalyan Büyükelçiliği’nde büyükelçilik şoförü olarak çalıştığını, …’daki …’nda İlk işe girdiği tarihten itibaren büyükelçilerinin yılın 6 ayı …’da durmasından dolayı 17 yıl boyunca yılın yarısını …’da geçirdiğini, davacıyı kendisi işe başladıktan sonra …’na gittiğinde temizlik işlerinde çalışırken gördüğünü, davacının 4-5 yıl önce ayrıldığını duyduğunu, davacının taşeron firmada çalışıp çalışmadığını bilmediğini, …’nda taşeron firma olduğunu duyduğunu beyan etmiş olması, davacının 01.01.1994 tarihinde işe başladığına ilişkin verilen işe giriş bildirgesi, tanık …’ın 01.05.1998 yılından beri İtalyan Büyükelçiliği’nde büyükelçilik şoförü olarak çalıştığını, …’daki …’nda ilk işe girdiği tarihten itibaren büyükelçilerinin yılın 6 ayı …’da durmasından dolayı 17 yıl boyunca yılın yarısını …’da geçirdiğini, davacıyı kendisi işe başladıktan sonra …’na gittiğinde temizlik işlerinde çalışırken gördüğünü, davacının 4-5 yıl önce ayrıldığını duyduğunu, davacının taşeron firmada çalışıp çalışmadığını bilmediğini, …’nda taşeron firma olduğunu duyduğunu beyan etmiş olması, davacı vekili tarafından dava dilekçesi ekinde ibraz edilen sözleşme örnekleri, davacı adına 1994/1. dönemde bildirilen 60 günlük hizmet dikkate alınarak davacının 01.01.1994 – 23.12.2014 tarihleri arasında davalı işverenliğe ait işyerinde tüm sigorta kollarına tabi olarak, 01.01.2015 – 28 12.2015 tarihleri arasında sosyal güvenlik destek primine tabi olarak çalıştığı hususları birlikte değerlendirildiğinde davacının bilirkişi raporundaki tabloda belirtilen dönemlerde belirtilen gün sayıları kadar olmak üzere toplam 3348 günlük Çalışmasının Sosyal Güvenlik Kurumuna eksik bildirildiği, dava dilekçesinde davacının eksik bildirilen sigorta sürelerinin tespiti talep edildiğinden bilirkişi raporundaki tabloda belirtilen dönemlerde belirtilen gün Sayıları kadar Olmak üzere toplam 3348 günlük Çalışmasının Sosyal Güvenlik Kurumuna eksik bildirildiği anlaşıldığından davacının davasının kabul edilmesi gerektiğine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve fer’i müdahil Kurum vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Fer’i müdahil SGK vekili istinaf başvurusunda; davacının zaman zaman büyükelçilere …’daki yazlık ikametgahında ev hizmeti verdiğini, iş akdinin davalı ile değil … Güvenlik ve … ile kurulduğunu, davacının büyükelçiliğe değil, büyükelçinin şahsına hizmet verdiğini, ev hizmetlerinde çalışanların İş Kanununa tabi olmadıklarını ileri sürmüş ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili istinaf başvurusunda; kıdam ve ihbar tazminatı istemli davada aynı zamanda … ve … Güvenlik firmalarına da hisimet yöneltilmiş iken eldeki davada sadece büyükelçiliğe karşı dava açıldığını, davacının büyülelçiliğe hizmet etmediğini, böyükelçilerin şahsına hizmet verdiğini, büyükelçiliğin asıl işveren sıfatı bulunduğunu, tanıkların beyanlarının çelişkili olduğunu ileri sürmüş ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının 01.01.1994 tarihinde büyükelçi Luigi Fontana Gıusti’ye ait 187618 sicil numaralı işyerinde işe girdiğine dair işe giriş bildirgesinin Kuruma verildiği, 1994/1. dönemde 60 gün süreyle bu işyerinden bildirim yapıldığı, 187618 sicil numaralı işyerinin davalıya ait bir işyeri olup olmadığının belirlenmediği, 20.02.2003 ile 25.03.2009 tarihleri arasında … Güvenlik ve Tem Org ünvanlı 1073328 sicil numaralı işyerinden, 01.04.2009 ile 23.12.2014 tarihleri arasında 1077357 sicil numaralı …’e ait işyerinden bildirim yapılmış olduğu, davalı büyükelçiliğin asıl işveren sıfatını taşıdığı, hizmet akdinin sigorta bildirimini yapan firmalar ile kurulduğu savunmasında bulunmakla birlikte dinlenilen bordro tanıklarının davacının davalıya ait …’daki Venedik sarayında sürekli ve kesintisiz çalıştığını beyan ettikleri, dava dilekçesine ekli 1995, 2000, 2002 ve 2002 tarihli ücret ve sözleşme örnekleri de birlikte değerlendirildiğinde mahkemenin maddi vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla davalı ve feri müdahil vekillerinin istinaf başvurularının 6100 sayılı HMK 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve fer’i müdahil Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili temyiz dilekçesinde istinaf dilekçesindeki beyanlarını tekrarla kararın bozulmasını istemiştir.
3.Fer’i müdahil Kurum vekili temyiz dilekçesinde istinaf dilekçesindeki beyanlarını tekrarla kararın bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, hizmet tespitine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 506 sayılı Kanun’un 79/10 ve 5510 sayılı Kanun’un 86/9 uncu madde hükümleridir.
3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı ve fer’i müdahil Kurum vekillerinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler ve dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
05.12.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi