YARGITAY KARARI
DAİRE : 7. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/1716
KARAR NO : 2023/4987
KARAR TARİHİ : 24.10.2023
MAHKEMESİ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/3015 E., 2022/2776 K.
KARAR : Davanın kabulüne
İLK DERECE MAHKEMESİ : Manavgat 3. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2015/772 E., 2018/44 K.
Taraflar arasındaki İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen ön alım hakkına dayalı tapu iptali ve tescil davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı tarafından duruşma istemli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 24.10.2023 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.
Belli edilen günde temyiz eden davalı vekili Avukat … ile karşı taraftan davacı vekili Avukat … geldiler. Açık duruşmaya başlandı. Gelenlerin sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra açık duruşmanın bittiği bildirildi. İşin incelenerek karara bağlanması için Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili, müvekkilinin 743 ada 12 parsel … taşınmazın paydaşı olduğunu, davalının 12.10.2015 tarihinde dava konusu taşınmazdan pay satın aldığını, Manavgat 6. Noterliğinin 15.10.2015 tarihli, 012647 yevmiye numaralı ihtarnamenin tebliğiyle durumu öğrendiğini belirterek, davalı adına olan payın iptali ile davacı adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde, 12.10.2015 tarihli resmi senette taşınmazın satış değerinin yanlışlıkla 350.000,00 TL olarak gösterildiğini, gerçekte 800.000,00 TL olduğunu, aradaki bedel farkına ait harcın ödenmesi amacıyla 14.10.2015’te vergi dairesine başvurulduğunu, davacıya 15.10.2015’te gönderilen ihtarnamenin 20.10.2015’te tebliğ edildiğini, davacıya gerçek satış bedeli olan 800.000,00 TL üzerinden önalım hakkını kullanıp kullanmayacağı sorularak sonucuna göre işlem yapılması gerektiğini beyan etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 22.02.2018 tarihli ve 2015/772 Esas, 2018/44 Karar … kararıyla; gerçek satış bedeli olan 800.000,00 TL üzerinden depo kararı verilmesine rağmen, davacı tarafın süresi içinde bedeli depo etmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin 22.02.2018 tarihli kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin 26.02.2019 tarihli ve 2018/677 Esas, 2019/189 Karar … kararıyla; davacı vekilinin istinaf taleplerinin kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kabulü ile; 743 ada 12 parsel … taşınmazda davalı adına kayıtlı 1/2 hissenin tapu kaydının iptali ile davacı … … oğlu … adına tapuya kayıt ve tesciline, davacı tarafından depo edilen 357.000,00 TL şufâ bedelinin karar kesinleştiğinde davalıya ödenmesine karar verilmiştir.
V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Bölge Adliye Mahkemesinin 26.02.2019 tarihli kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
2. Yargıtay 14. Hukuk Dairesinin 22.12.2020 tarih ve 2019/2432 Esas, 2020/8718 Karar … ilamıyla ön alım davasına konu satış sözleşmesine ve buradaki bilgilere dayanarak talepte bulunan davacının, dava açılmadan önce bu sözleşmedeki bir hatanın düzeltilmesine yönelik davalı işlemini kabul etmemesi 4721 … Kanun’un 2 nci maddesinde yer alan dürüstlük kuralı ile bağdaşmayacağı davanın 800.000,00 TL satış bedeli üzerinden kabulü gerekirken, 350.000,00 TL üzerinden kabulünün hukuka uygun olmadığı gerekçesiyle bozulmasına karar verilmiştir.
B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Bölge Adliye Mahkemesinin 01.06.2021 tarih ve 2021/333 Esas, 2021/649 Karar tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı vekilinin istinaf talebinin kabulüne İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dairece yeniden hüküm tesisine, davanın kabulü ile; 743 ada 12 parsel … taşınmazda davalı adına kayıtlı 1/2 hissenin tapu kaydının iptali ile davacı … … oğlu … adına tapuya kayıt ve tesciline, davacı tarafından depo edilen 816.000,00 TL şufâ bedelinin dairece belirlenecek kamu bankasında açılan 3’er aylık mevduat hesabına aktarılmasına, bu hususla ilgili olarak belirlenecek banka şubesine müzekkere yazılmasına, karar kesinleştikten sonra ön alım bedelinin nemalarıyla birlikte davalıya ödenmesine karar verilmiştir.
VI. 2. BOZMA VE 2. BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Bölge Adliye Mahkemesinin 01.06.2021 tarihli kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
2. Dairemizin 23.06.2022 tarihli ve 2021/6324 Esas, 2022/4545 Karar … ilamıyla ön alım bedeli olan 816.000 TL’nin ön inceleme tarihi olan 19.07.2016 tarihinden bilirkişi incelemesi yapılan tarihe kadar nemalandırılması halinde ulaşacağı değer belirlenerek, belirlenen bu miktardan depo edilen miktar ile nemalandırılmış ise nema miktarı çıkarıldıktan sonra aradaki farkın da depo edilen ön alım bedeline ilavesi suretiyle karar verilmesi gerektiği belirtilerek bozulmasına karar verilmiştir.
B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulü ile; 743 ada 12 parsel … taşınmazda davalı adına kayıtlı 1/2 hissenin tapu kaydının iptali ile davacı … … oğlu … adına tapuya kayıt ve tesciline, davacı tarafından depo edilen 1.037.490,00 TL ön alım bedelinin karar kesinleştikten sonra nemalarıyla birlikte davalıya ödenmesine karar verilmiştir.
VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili, temyiz dilekçesinde aradan 7 yıl gibi uzun bir süre geçtiğinden ön alım bedelinin yeniden belirlenmesi gerektiğini, mahkemece bilirkişi raporuna yapılan itirazlarının gerekçesiz olarak reddedilğini, dosyaya taraflarınca sunulan uzman mütalası doğrultusunda karar verilmesi gerektiğini belirterek hükmü temyiz etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, ön alım hakkına dayalı tapu iptal tescil istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 … Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 … Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,
3. Değerlendirme
1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 … Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,
Yargıtay duruşma vekalet ücreti 17.100,00 TL’nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine
Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
24.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.