YARGITAY KARARI
DAİRE : 6. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/4633
KARAR NO : 2023/3970
KARAR TARİHİ : 28.11.2023
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 31. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/547 E., 2022/652 K.
Taraflar arasındaki asıl ve birleşen davada sözleşmenin feshi, tapu iptali ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalılar … ile … vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı … vekilince duruşmalı, davalı … vekilince duruşmasız olarak temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 28.11.2023 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.
Belli edilen günde davalı … vekili Avukat Begüm Pamuk, davalı … …vekili Avukat … ile asıl ve birleşen davada davacı … vekili Avukat … geldiler. Tebligata rağmen gelen başka gelen olmadığı anlaşılmakla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen saatte Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
1.Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin Kayseri ili, Melikgazi ilçesi, Yeni Mahalle, 2852 ada, 38 parselde kayıtlı arsa vasfındaki taşınmazı üzerinde inşaat maliki iken, yüklenici … İnş. Turizm Nakliye ve Hayvancılık San. ve Tic. Ltd. Şti ile 28 Mart 2013 tarihinde “Düzenleme Şeklinde Kat Karşılığı İnşaat Yapım Sözleşmesi” yaptığını, sözleşmenin 3. maddesi gereğince sözleşmenin hükümlerinin yüklenici tarafından yerine getirilebilmesi için şirket temsilcisi Sıtkı …’a vekalet verildiğini, inşaat sözleşmesinde müvekkilinin arsasına karşılık, brüt 160 m²’lik 3 adet daire verileceğini, en geç 30.09.2013 tarihine kadar teslim edileceğinin kararlaştırıldığını, sözleşmeye konu arsayı bir takım muvazaalı ve hileli işlemlerle takas ederek diğer davalı … üzerine tapudan geçirdiğini, yapılan inşaat sonucu davalı … adına kayıtlı olan 9. kat 17 no lu bağımsız bölüm ile zemin katta bulunan 25 no.lu bağımsız bölüm üzerine alacaklısı … tarafından bononun muvazaalı şekilde tanzim edilerek takip sonucunda haciz işlemi yapıldığını, taraflar arasında yapılan arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinde arsanın takasına dair bir hüküm bulunmadığını, yüklenicinin sözleşme ile yüklendiği ediminin hiç yerine getirilmediğini, davada inşaata hiç başlanmadığından akdin geriye etkili olarak feshedilmesi gerektiğini, vekil olunan Sıtkı …’ın vekaletteki yetkilerini kötüye kullanarak yeğeni olan diğer davalı … ile işbirliği içinde ve muvazaalı şekilde hareket ederek, dava konusu taşınmazı, daha değersiz olan bir başka taşınmaz ile “takas” yaptığını, yükleniciye devredilen tapuların avans niteliğinde olduğunu, üçüncü kişi durumunda olan …’in alacağı varsa da taşınmaza güvenerek kurulmadığını, dolayısıyla alacak ile taşınmaz arasında bir illiyet bağı bulunmadığından iyi niyetli üçüncü kişi sayılması söz konusu edilemeyeceğini ileri sürerek arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin haklı nedenlerle ve geriye etki olarak feshine, davalılardan … adına kayıtlı bulunan 17 no.lu bağımsız bölüm ile 25 no.lu dükkan üzerindeki haciz şerhinin kaldırılarak, tapusunun iptali ile müvekkili adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.
2. Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde; arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin feshi ve tapu iptal ve tescil istemli açtığı davada işbu davayı açmak üzere kendisine süre verildiğini ileri sürerek … aleyhine açılan davanın asıl dava ile birleştirilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
1.Davalı … vekili cevap dilekçesinde; müvekkili ile …. …ve … arasında Taşınmaz Alım Satımı ve Zilyetlik Devir Sözleşmesi imzalandığını, …’in taşınmaz bedelini peşin olarak aldığını, yükümlülükler yerine getirilmediğinden müvekkilinin dava açıldığını, dava devam ederken …’in taşınmazını Yusuf …’a devrettiğini, müvekkili ile Yusuf …, Sıtkı …ve … arasında sözleşme imzalandığını, sözleşme ile davalı …’e 15/12/2013 tarihinde verilecek olan dairenin verilmediğini, protokol gereğince 2014/13487 Esas ile 12/08/2014 tarihinde kira alacağı için haciz konulduğunu, davacı vekilinin işleme konulan senedin muvazaalı olduğu iddiasının gerçeği yansıtmadığını, diğer Kayseri 8. İcra Müdürlüğünün 2015/11798 E sayılı takip alacaklarının ise dava dışı 3.kişi olan …’a temlik ettiklerini savunarak, davanın reddini istemiştir.
2.Davalı … …vekili; taraf teşkilinin sağlanmadığını, dava konusu gayrimenkulün hissedarının … olduğunu, ifraz ve tevhitten sonra başka hissedarlarda olduğundan muvafakatlerinin alınması gerektiğini, taşınmaz üzerinde bina yapılmış olması sebebiyle geriye etkili fesih istenemeyeceğini, dükkan ve bağımsız bölümün adına tescilini istediğini, oysaki sözleşmede üç daire verilmesinin kararlaştırıldığını, 80.000,00 TL’nin farkı karşılamaya yetmeyeceğini savunarak, davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraflar arasında imzalanan arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi uyarınca yüklenicinin edimlerini yerine getirmediği, sözleşmeye göre davacıya teslim etmesi gereken 3 adet daireyi süresinde teslim etmediği gibi davalı … …’ın kendisine verilen vekaletnameyle davacının taşınmazdaki hissesini … adına olan Kayseri ili, Melikgazi ilçesi, Yıldırım Beyazıt Mahallesi, 3231 ada 85 parseldeki 112/587 hissesi ile takas ettiği, davacıya ait 2852 ada 38 parselin başka parsellerle tevhit ve ifraz işlemi yapılarak 8902 ada 1 ve 2 parsellerin oluştuğu, 8902 ada 1 parselde 26/12/2014 tarihinde kat irtifakı kurularak B Blok, 9.Kat, 17 nolu, B Blok, 6. Kat, 12 no.lu mesken ile B Blok, Zemin kat, 25 no.lu Depolu Asma Katlı Dükkan niteliğindeki taşınmazların davalı …’a isabet ettiği, 17 ve 25 no.lu bağımsız bölümlerin halen davalı … adına kayıtlı olduğu, bağımsız bölümler üzerinde Kayseri 5. İcra Müdürlüğünün 2014/13487 ve Kayseri 8. İcra Müdürlüğünün 2015/11798 Esas sayılı dosyaları ile …’in …, Sıtkı …ve Yusuf …’tan alacağı için haciz konulduğu, taraflar arasında yapılan arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinde yüklenicinin sözleşme konusu arsayı bir başka taşınmaz ile takas edeceği, takas alanında bu taşınmazdaki hissesine isabet edecek bağımsız bölümleri kendi üzerine alacağı ve benzeri konularda bir hüküm bulunmamasına rağmen, davalı … …’ın davacının 2852 ada 38 parseldeki hissesini diğer davalı …’ın 3231 ada 85 parseldeki değeri ve miktarı daha az olan hissesi ile takas ederek sözleşmeye aykırı davrandığı, vekalet görevinin kötüye kullandığı, davalı …’ın davalı … …’ın yiğeni olması dolayısıyla Sıktı …’ın vekalet görevini kötüye kullandığını bilebilecek durumda olduğu, davalı … …’ın (şirketin) arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinden doğan edimlerini yerine getirmediğinden sözleşmenin geriye etkili olarak feshinin şartlarının oluştuğu, sözleşme geriye etkili feshedildiğinde tarafların birbirinden aldıklarını geri vermesi gerektiği, davacı …’ya devredilen taşınmazların değerinin 860.000,00 TL, davacıya verilmesi gereken dairelerin değerinin 780.000,00 TL olduğu, dolayısıyla davacının 80.000,00 TL sebepsiz zenginleştiği anlaşıldığından bu bedelin davalı …’a ödenmek üzere mahkeme veznesine depo edilmesi gerektiği,dava konusu bağımsız bölümlere konulan hacizlerin davacıyla ilgisinin bulunmadığı, haczin davacı tarafından mahkeme veznesine yatırılan 80.000,00 TL üzerine aktarılması, haczin paraya aktarılması sonucunda 80.000,00 TL’den kalan miktar olduğu takdirde karar kesinleştiğinde davalı …’a ödenmesi gerektiği, birleşen dosya taraf eksikliğini tamamlamak için açıldığından birleşen dosya yönünden herhangi bir karar verilmesine gerek olmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl davada davalılar … ile Sıtkı …vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davalı … vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkilinin iyi niyetli haciz alacaklısı olduğunu, müvekkilinin kötü niyeti, muvazaalı senet düzenleyip düzenlemediği, hileli işlemler yapıp yapmadığı gibi hususların araştırılmadığını, mahkemece eksik inceleme ile hüküm kurulduğunu, müvekkilinin gerçekten alacaklı olup olmadığının araştırılmadığını, davacının kendi kusuruna dayanarak hak iddia edemeyeceğini belirterek, mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
Davalı … …vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkilinin Rusya’da yaşadığı için dava dilekçesi ve ilk kararın usulüne uygun tebliği edilmediğini, yurt dışı tebligatlarda izlenecek yolun yerine getirilmediğini ve ilanen tebligat yapıldığını, müvekkilinin davadan haberdar olamadığını, taraf teşkili sağlanamadığından yargılamanın hukuka uygun olmadığını, müvekkilinin yurt dışına çıkmak zorunda kalması nedeniyle, sözleşme gereğini yerine getiremediğini, yurt dışında olmasını fırsat bilenen yeğeni Kadir’in başka bir firma ile anlaşarak takas ve satışlar yaptığını, bilirkişi raporunun yeterli olmadığını, inşaatının tamamlanma oranının tespit edilmediğini, 25 numaralı dükkanın değerinin daha fazla olduğunu, 80.000,00 TL’nin bu farkı karşılamaya yeterli olmadığını belirterek, mahkeme kararının kaldırılmasını istemiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile mahkemece, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilerek yasal düzenlemelere uygun ve isabetli gerekçeyle karar verilmiş olduğu, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı ve özellikle davacının davalı … Ltd. Şti ile diğer arsa hissedarı …’in ise; davalı … …ile kat karşılığı inşaat sözleşmesi yaptığı, diğer arsa sahibi Adnan’ın kendi haklarına halel gelmemesi şartı ile davaya muvafakat ettiği, …’e karşı taahhütte bulunan yüklenicinin davacıya karşı taahhütte bulunan yüklenici ile farklı olduğu, davalı … …yönünden dosyanın incelenmesinde sonuca etkili bir hususun bulunmadığı gerekçesiyle davalıların istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl davada davalılar … ile Sıtkı …vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Asıl davada davalılar … ile Sıtkı …vekilleri temyiz dilekçelerinde, istinaf dilekçelerinde ileri sürdükleri sebepleri temyiz nedeni olarak ileri sürmüştür.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmenin geriye etkili feshi ile tapu iptal ve tescil istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,
3. Değerlendirme
1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanunun 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalılar Sıtkı …ile … vekillerince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanunun 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
17.100,00 TL duruşma vekâlet ücretinin temyiz eden davalılardan alınarak Yargıtaydaki duruşmada vekille temsil olunan davacıya verilmesine,
Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davalılara yükletilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
28.11.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.