YARGITAY KARARI
DAİRE : 9. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2017/4539
KARAR NO : 2017/6645
KARAR TARİHİ : 17.04.2017

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA : Davacı-birleşen dosya davalısı, asıl davada cezai şart tazminatı ile ücret alacağının, birleşen davada ise; ücret alacağının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir. Yerel mahkemece, asıl davanın kısmen, birleşen davanın ise; kabulüne karar verilmiştir. Hüküm süresi içinde davalı-birleşen dosya davalısı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:
Davacı vekili; davalı ile davacının 12/04/2012 tarihinde görüşme yaparak 2012 – 2013 öğretim yılında beraber çalışmak için davacıya aylık net 1.750,00 TL. ödeneceği taahhüt edilerek buna uyulmaması halinde uymayan tarafın 50.000,00 TL. ceza ödeyeceği konusunda anlaşarak özel sözleşme imzaladıklarını, davalının fen ve teknoloji öğretmeni olan müvekkili ile henüz öğretim yılı başlamadan 5 ay önce sözleşme yapılması nedeni ile başa bir okulda görev almamasının davalı tarafından garantiye alındığını, bu sözleşmeye istinaden davacının 5 ay boşta bekleyerek 2012 yılı Eylül ayında işe başladığını, T.C. Milli Eğitim Bakanlığı tarafından davalıya gönderilen 11/09/2012 tarihli yazıda, davalı okula sadece ana sınıfı ve ilköğretimin izin verildiğinin belirtildiğini, davacının ortaokul öğretmeni olduğu için izin alınamamasına rağmen davacı ile 14/09/2012 tarihinde 1 yıl süreli belirli süreli iş sözleşmesi imzalandığını, 2013 yılı Şubat ayında davacı ile şirket ortaklarının görüşmesi sonucunda 2013 yılı Mart, Nisan, Mayıs aylarında ücretlerin 1.000,00 TL.’ye düşürüleceği ve Haziran, Temmuz, Ağustos aylarında ise davacıya maaş ödenmeyeceğini ve bu durumu kabul etmez ise sözleşmenin tek taraflı olarak davalı tarafından feshedileceğinin belirtildiğini, davacının bu şartları kabul etmediği için süresinden önce 01/03/2013 tarihinde haklı bir neden olmaksızın tek taraflı olarak iş akdinin feshedildiğini, davacı ile davalı arasındaki sözleşmenin 14/09/2012 – 14/09/2013 tarihleri arasını kapsadığını, haklı bir neden olmaksızın davalı işveren tarafından süresinden önce iş akdi feshedildiğinden mahrum kalınan ücret ve eklerinin davacıya ödenmesi gerektiğini, 12/04/2012 tarihli özel sözleşmeye göre her iki tarafın da bu sözleşme hükümlerine ve süresine uymalarının kaçınılmaz olduğunu, bu hükme uymayan tarafın 50.000,00 TL. cezai yaptırım ile karşılaşacağının hüküm altına alındığını, davalının sözleşme hükümlerine aykırı davranışı nedeni ile cezai şart ödemesi gerektiğini ileri sürerek, cezai şart ve bakiye süre ücreti alacakları ile birleşen dosya üzerinden son ay ücret alacağını talep etmiştir.
B) Davalı Cevabının Özeti:
Davalı vekili; davacının iddialarının gerçek dışı olduğunu, davalı şirketin 03/04/2013 tarihinde kurulduğunu, davalının T.C. Milli Eğitim Bakanlığı’na ana okulu, ilkokul ve ortaokul öğretimi için başvuru yaptığını, T.C. Milli Eğitim Bakanlığı tarafından 11/09/2012 tarihli yazı ile kurum açma izni ve ruhsatı olarak anaokulu ve ilkokula ruhsat verildiğini, ortaokul eğitim sistemine yapılan köklü değişiklikler nedeni ile izin verilmediğini, bu durumda davalının herhangi bir kusuru bulunmadığını, davalının isteği ve beklentisi dışında gelişen bu durum neticesinde zor günler geçirdiğini, 12/04/2012 tarihli sözleşmenin ön sözleşme olduğunu, esas sözleşme olmadığını, 14/09/2012 tarihli belirli süreli iş sözleşmesinin imzalanması ile özel sözleşme hükümlerinin geçerliliğini kaybedeceğinin kabul edilmesi gerektiğini, taraflar arasında yapılan ön sözleşmede davalı şirketin açılış çalışmalarının sürdürüldüğünün vurgulandığı ve davalıya verilecek ücretin 1.750,00 TL. olarak belirtildiğini, davalı işverenin özel okul olması nedeni ile bir yıldan daha az süreli sözleşme yapılamadığı, davacının 16/08/2012 tarihinde Güneş dershanesinden ayrıldığını, bu nedenle 5 ay boşta geçtiği iddiasının gerçeği yansıtmadığını, davalı tarafından davacının 6 ay süresince çalışmadan ücretinin ve sosyal haklarının tamamen ödendiğini, davalı şirketin davacının sözleşmesini haklı nedenlerle ve tek taraflı olarak sona erdirdiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:
Mahkemece asıl davanın kısmen kabulü ve birleşen davanın kabulü ile cezai şart ve bakiye süre ücreti ile ücret alacaklarının davalıdan tahsiline hükmedilmiştir.
D) Temyiz:
Kararı davalı birleşen dosya davalısı vekili temyiz etmiştir.
E) Gerekçe:
1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalı birleşen dosya davalısının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.
2-Taraflar arasında önsözleşmede kararlaştırılan cezai şartın koşullarının oluşup oluşmadığı hususunda uyuşmazlık bulunmaktadır.
Dosyadaki bilgi ve belgelere göre; davacı henüz okulda çalışmaya başlamadan önce taraflar arasında 12/04/2012 tarihinde 2012 – 2013 öğretim yılına ilişkin sözleşme yapılmasını amaçlayan ve cayan tarafa cezai şart yükümlülüğünün kararlaştırıldığı önsözleşme yapıldığı, davacının davalıya ait özel okulda 14/09/2012 tarihinden itibaren asgari süreli hizmet sözleşmesi ile öğretmen olarak çalışmaya başladığı,14/09/2012 tarihinde imzalanan asgari süreli hizmet sözleşmesinde sözleşmenin süresinden önce feshi halinde herhangi bir cezai şart hükmüne yer verilmediği görülmektedir.
Önsözleşme, tarafların ileride asıl sözleşme yapılması hususunda akdettikleri bir sözleşme olup hukuka aykırı olmadığı takdirde tarafların sözleşmeyle üstlendikleri borçları yerine getirmeleri gerekir.
Somut uyuşmazlıkta, davalı işveren önsözleşme uyarınca üzerine düşen yükümlülüğü yerine getirmiş, T.C. Milli Eğitim Bakanlığı’nın ortaokul öğretimi açılmasına yönelik izni bulunmamasına rağmen davacı ile 2012 – 2013 öğretim yılına ilişkin sözleşme imzalayarak davacıyı önsözleşmede kararlaştırılan ücretin üzerinde bir ücret ile 5 ay 16 gün çalıştırmıştır. Esas sözleşmesinin imzalanması ile önsözleşme yürürlükten kalkmış olup, önsözleşmede yer alan dava konusu cezai şartın talep edilemeyeceği gözetilmeden bu talebin reddi yerine yazılı şekilde istemin kabulüne karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.
F) SONUÇ:
Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgilisine iadesine, 17/04/2017 gününde oybirliği ile karar verildi.