YARGITAY KARARI
DAİRE : 8. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2017/13565
KARAR NO : 2020/3423
KARAR TARİHİ : 15.06.2020
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
DAVA TÜRÜ : Muhdesat Aidiyetinin Tespiti İle Bedelinin Ödenmesi
Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olup hükmün davacılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.
KARAR
Davacılar vekili, müvekkilleri ile davalıların ortak miras bırakanlarından kalan 2277, 2374, 2439, 2714, 3383, 3609 ve 5193 parsel sayılı taşınmazlarla ilgili … Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 2011/690 Esas ve 2011/1193 Karar sayılı ilamı ile satış yoluyla ortaklığın giderildiğini, bu taşınmazlardan 5193 parsel sayılı taşınmaz üzerinde müvekkillerinin murisi … tarafından yapılan 80 m2 alanlı mesken olarak kullanılan bir bina ve 22 m2’lik kömürlük olarak kullanılan bina bulunduğunu, bu bina ile davalıların hiç bir ilgisi olmadığını, … Satış Memurluğunun 2012/6 satış numaralı dosyasında ise bu binaların tapuda üzerlerinde şerh bulunmadığından dolayı ayrılamadığını, Satış Memurluğu tarafından bu binalara 45.000,00 TL değer takdir edildiğini ve satışının yapıldığını, bu değerin 9.000,00 TL’sinin müvekkillerine ait olduğunu, 36.000,00 TL’nin davalılara kaldığını ancak davalıların bu para üzerinde hakları bulunmadığını, ödenmesi halinde sebepsiz zenginleşeceklerini belirterek, dava konusu 5193 parsel üzerindeki bina ve kömürlüğün müvekkillerine aidiyetinin tespitine, … İzale-i Şûyu Satış Memurluğunun 2012/6 satış numaralı dosyasında satışta alınan bedelin rüçhanlı alacaklılar olarak davacılara ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalılar …, …, … ve … davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece, dava konusu … İlçesi, … Köyü 5193 parsel sayılı taşınmazın 14.05.2013 tarihinde imar uygulaması yapılarak ifraz gördüğü ve 5504, 5505, 5506 numaralı parsellere ayrıldığı, dava konusu bina ve kömürlüğün ifraz sonucu 5505 numaralı parselin içerisinde kaldığı, taşınmazın davacıların miras bırakanı … tarafından tapuda paydaş olduğu tarihten sonra yaptırıldığının davalıların da ikrarından sabit bulunduğu gerekçesiyle muhdesatın tespiti isteminin kabulüne, dava konusu Edirne İli, … İlçesi, … Köyü (imar uygulaması sonucu ifrazen oluşan) 5505 parsel sayılı taşınmazda bulunan ve fen bilirkişisinin 03.06.2014 tarihli krokili raporunda (A) harfi ile işaretli tek katlı betonarme bina ile (B) harfiyle işaretli kömürlük ve ona bitişik tuvaletten oluşan muhdesatların davacı tarafın miras bırakanı … tarafından meydana getirildiğinin tespitine, ortaklığın giderilmesinde satış bedelinin rüçhanlı alacak olarak ödenmesi isteminin ise Satış Memurluğu (ve itiraz halinde Sulh Hukuk Mahkemesi) tarafından gözetilecek bir olgu olması nedeniyle bu istem hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş, hüküm süresi içinde davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Dava; elbirliği mülkiyetine tabi taşınmazdaki muhdesat bedelinin, sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca davalı paydaşlardan tahsili istemine ilişkindir.
22.02.1991 tarihli ve 1990/1 Esas 1991/1 Karar sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca; paylı/elbirliği mülkiyette, paydaşlardan birinin taşınmaz üzerinde yaptığı muhdesat nedeni ile diğer paydaşın mamelekindeki artış, bu muhdesatın yapıldığı tarihte değil, ortaklığın giderilmesi yoluyla satışın yapıldığı ve muhdesat dahil satış bedelinden payını aldığı tarihte gerçekleşir. Eş söyleyişle; muhdesat bedelinin paydaşlara ödendiği tarihte, muhdesatı yapan paydaş fakirleşmekte, muhdesat bedelini alan diğer paydaşlar ise zenginleşmektedir.
Somut olayda ise; tarafların paydaşı bulunduğu taşınmaza ilişkin olarak açılan ortaklığın giderilmesi davasında, ortaklığın satış yolu ile giderilmesine karar verildiği ve kararın kesinleştiği, dosya içinde yer alan … Satış Memurluğunun 2012/6 satış numaralı dosyasına göre, davaya konu 5193 parselin 151.000 TL bedelle 15.11.2012 tarihinde davacılara satışının yapıldığı, 17.12.2012 tarihinde davacılar tarafından satış bedelinin Ziraat Bankasının ilgili şubesine yatırıldığı anlaşılmaktadır.
Hal böyle olunca, Mahkemece yapılması gereken iş; dava konusu taşınmazın satışına ilişkin olarak … Sulh Hukuk Mahkemesinin 2012/6 numaralı satış dosyası ayrıntılı incelenmek suretiyle taşınmazın, davacıların murisi tarafından yapıldığı bildirilen muhdesatlarla birlikte ihale tarihindeki gerçek değeri ile muhdesatlar dikkate alınmaksızın çıplak gerçek sürüm değerinin, uzman bilirkişi kurulu aracılığı ile belirlenmesi, bu şekilde elde edilecek değerler arasında bir fark meydana geldiğinde bunların birbirine oranlanması, bu oranın ihale ile yapılan satış bedeline uygulanarak, davacıların yaptığı belirtilen muhdesatın ihale bedeline yansıma miktarının belirlenmesi, bulunacak bu miktardan, davacıların dava konusu taşınmazda hissedar olduğu da gözetilerek, davalıların payına isabet eden miktara hükmedilmesidir.
Açıklanan hususlar Mahkemece araştırılmadığından, eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulmasında isabet görülmemiştir.
SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan sebeplerle 6100 sayılı HMK’nin Geçici 3.maddesi yollamasıyla 1086 Sayılı HUMK’un 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, taraflarca HUMK’nun 440/I maddesi gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine, peşin harcın istek halinde temyiz edene iadesine 15.06.2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.