YARGITAY KARARI
DAİRE : 17. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2013/3101
KARAR NO : 2013/4187
KARAR TARİHİ : 26.03.2013
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasındaki tasarrufun iptali davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine dair verilen hükmün süresi içinde davacı ve davalı … Elektrik Mekanik İnş. Taah. San. ve Tic. AŞ vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:
-K A R A R-
Davacı vekili, davalı borçlu … Elektrik Mekanik İnş.Taah.San.ve Tic.AŞ.’nin alacaklılarından mal kaçırmak amacıyla adlarına kayıtlı iki taşınmazı 17.8.2012 tarihinde davalı … Tekstil Turizm İnşaat Enerji San ve Tic.AŞ.Ne sattığını belirterek davalılar arasındaki tasarrufların İİK’nun 277 ve devamı maddeleri ile BK’nun 19.maddesi gereğince iptaline, dava konusu taşınmazların tapu kaydına İİK 281/2 madde gereğince ihtiyati haciz kararı konulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İstanbul 50.Asliye Ticaret Mahkemesince davalılara tebligat çıkarılmadan dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, davanın TTK 4 ve 5.maddesinde sayılan ticari davalardan olmadığı, muvazaa temeline dayalı borçlunun 3.kişilerle danışıklı yaptığı işlemlerin İİK’nun 277 ve devamı maddeleri gereğince iptali istemine ilişkin olup, uyuşmazlığın davacı banka alacağına konu devir ve tasarrufunun iptalinin gerekip gerekmediği noktasında toplandığı, genel hükümlere tabi olarak davadaki uyuşmazlığın çözümlenmesinin gerektiği, muvazaa temeline dayalı davaların ticaret mahkemesinin görev alanına girdiğine ilişkin yasal bir düzenleme bulunmadığından iş bu davaya bakmakla mahkeme görevli olmadığı, ihtiyati tedbir talebinin görevli mahkemece değerlendirilmesi gerektiğinden mahkemenin görevsizliğine,
dava dilekçesinin görev yönünden reddine, karar kesinleştiğinde ve talep halinde dosyanın görevli İstanbul Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiş, hükmün 19.11.2012 tarihinde kesinleşmesi üzerine dosya İstanbul 16.Asliye Hukuk Mahkemesine tevzi edilmiştir. Anılan mahkemece de taraflara tebligat çıkarılmadan dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda; tarafların tümünün ticari şirket olduğu,davalı borçlunun taşınmazını diğer davalı şirkete devretmesinin ticari işletmeyle ilgili bir tasarruf olup bu işlemlerin muvazaalı olduğunun iddia edilmesinin tasarrufun ticari işletme ile ilgili olmadığını göstermediği,davanın TTK’nun 4/1 maddesinde belirtilen nispi ticari dava niteliğinde olması nedeniyle görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu gerekçesiyle dava dilekçesinin görev yönünden reddine, mahkemenin görevsizliğine kararın Yargıtaydan geçmek suretiyle kesinleşmesi durumunda dosyanın talep halinde görevli İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine, kararın temyiz edilmeksizin kesinleşmesi halinde talep halinde merci tayini açısından Yargıtay 17.Hukuk Dairesine gönderilmesine karar verilmiş; hüküm, davalı … Elektrik Mekanik İnş.Taah.San.ve Tic.AŞ. vekili tarafından temyiz edilmiştir. Davacı vekili 12.12.2012 tarihli dilekçesi ile asliye hukuk mahkemesince verilen kararı temyiz etmediklerini, kararın kesinleşmesi halinde mercii tayini için gönderilmesini talep etmiş; 21.12.2012 tarihli dilekçesiyle de ihtiyati tedbir niteliğindeki ihtiyati haciz kararı yönünden karar verilmediğini, mahkemece görevsizlik kararı verilmiş olmasının İİK 281/2 madde gereğince ihtiyati haciz kararı verilmesine engel teşkil etmediğini belirterek dava dilekçesindeki talep doğrultusunda ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir. Mahkemece 21.12.2012 tarihli ek kararla mahkemece görevsizlik kararı verilmiş olmakla, talep yönünden bir değerlendirme yapma imkanı bulunmadığı gerekçesiyle ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiş ek karar davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Dava İİK 277 ve devamı maddeleri gereğince açılmış tasarrufun iptali istemine ilişkindir.
Bu davalarda amaç; borçlunun haciz ya da iflasından önce yaptığı bazı tasarrufların geçersiz yada iyiniyet kurallarına aykırılık nedeniyle alacaklıya karşı sonuçsuz kalması ve dolayısıyla o mal üzerinde cebri icraya devamla alacağın tahsilini sağlamaktır. Ayni nitelikte değil şahsi
nitelikte dava olduğu gibi bu tür davalar sonuçları itibarıyla daha çok lehine tasarrufta bulunulan 3.kişilerin hukukunu ilgilendirmekte, her somut olay özelliğine göre temelinde muvazaa veya haksız fiil gibi kabul edilebilecek tasarruflar nedeniyle alacaklı zarara uğramaktadır. Bu niteliği itibarıyla ticaret mahkemesinin görevi içinde sayılan ticari davalardan olmadığı, 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanununda bu konuda yeni bir düzenleme de bulunmamaktadır. Açıklanan bu maddi ve hukuksal gerekçelerle eldeki davada Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olması nedeniyle davanın esasına girilerek incelenmesi ve toplanacak delillere göre karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçeyle hüküm tesisi isabetli görülmemiştir.(Dairemizin 9.5.2012 tarih 2012/166 E-2012/5920 K sayılı ilamı da aynı doğrultudadır.)Diğer yandan İİK 281.madde uyarınca verilecek ihtiyati haciz kararı dava konusu şey ile ilgili olduğundan görevli mahkemece değerlendirilmesi gerekir. Zira hangi tasarrufların iptale tabi olduğu ve bu yöndeki deliller bu mahkemece gözönüne alınacaktır.
SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı … Elektrik Mekanik İnş.Taah.San.ve Tic.AŞ.vekilinin temyiz itirazların kabulü ile hükmün BOZULMASINA, bozma sebebine göre davacı vekilinin ek kararla ilgili temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, davacı vekilinin merci tayini yönündeki talebinin şartları bulunmadığından reddine, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davacı ve davalı … Elektrik Mekanik İnş. Taah. San. ve Tic. AŞ’ye geri verilmesine 26.3.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.