YARGITAY KARARI
DAİRE : 3. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2012/3251
KARAR NO : 2012/8524
KARAR TARİHİ : 29.03.2012
MAHKEMESİ:SULH HUKUK MAHKEMESİ
Dava dilekçesinde kira parasının 01/02/2011 gününden başlayarak aylık 29.000,00 TL olarak tesbiti istenilmiştir. Mahkemece davanın 24.000,00 TL olarak kısmen kabulü cihetine gidilmiş, hüküm davacı ve davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Y A R G I T A Y K A R A R I
Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü.Davacı; Davalının, … Mah. … cad…. – … adresinde bulunan mecurda 02/01/2002 başlangıç tarihli yazılı kira kontratına binaen aylık 2.730,00 TL kira bedeli karşılığında oturmakta olduğunu, ödenen miktar emsal ve rayicin çok altında kalmakla 1.2.2011 gününden başlayarak aylık kira bedelinin 29.000,00 TL olarak tespitini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili, davayı kabul etmediklerini belirterek reddini savunmuştur.Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile aylık kiranın 24.000,00 TL olarak tespitine karar verilmiş, hüküm taraflarca temyiz edilmiştir.Dosya içeriğine göre tespiti istenen dönem hak ve nesafete göre kira parasının tespiti gereken dönem olup, mahkemece de bu yönde araştırma yapılarak sonucuna göre hüküm kurulmuştur. 18.11.1964 gün ve 2/4 sayılı Y.İ.B.K. ve yerleşik Yargıtay uygulamalarına göre “hak ve nesafet” ilkesi uyarınca hakim bu sınırlamayı yaparken, öncelikle tarafların tüm delilleri varsa emsal kira sözleşmeleri aslı veya onaylı örnekleri dosyaya alınmalı, bilirkişi marifetiyle kiralanan taşınmaz ve taraf emsalleri tek tek görülüp incelenmeli, böylece elde edilen veriler somutlaştırılarak, dava konusu yer ile ayrı ayrı (konumu, çevresi, niteliği, kullanım şekli, kira başlangıç tarihi, kira süreleri vb.) kira parasına etki eden tüm nitelikleri karşılaştırılmalı, emsal kira bedellerinin niçin uygun emsal olup olmadığı somut gerekçelerle açıklanmalı, dava konusu taşınmazın yeniden kiraya verilmesi halinde getirebileceği kira parası belirlenmeli, hakimce bu kira parası dikkate alınmak suretiyle hak ve nesafete; özellikle tarafların kira sözleşmesinden bekledikleri amaçlarına uygun makul bir kira parasına hükmedilmelidir.Hükme esas alınan birinci bilirkişi raporunda, tesbite dayanak olarak emsal kira sözleşmeleri değerlendirilmediği bu yönde re’sen emsal araştırması yapılmadığı, sonradan iki kez daha keşfe gidilerek emsal incelenmiş ise de o raporlar arasındaki açık çelişki nedeniyle hükme dayanak yapılamadığı anlaşılmaktadır.
Mahkemece yukarıda açıklanan yönleri içermeyen genel ifadeli ilk bilirkişi raporuna itibar edilerek, eksik incelemeyle hüküm kurulması usul ve yasaya Y.İ.B.K’ne ve yerleşik Yargıtay uygulamalarına aykırı olup bozma nedenidir. Ayrıca, hükme esas alınan bilirkişi raporunda dava konusu kiralananın boş olarak yeniden kiraya verilmesi halinde aylık “24.000,00 TL” kira getirebileceği açıklanmış olmasına göre; kiralanan taşınmazın boş olmadığı, davalının eski kiracı olduğu hususları gözetilmeksizin 18.11.1964 gün ve 2/4 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında vurgulanan hak ve nesafet ilkesine aykırı olacak şekilde “24.000,00 TL” kira parasına hükmedilmesi de doğru görülmemiştir.Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 29.03.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.