YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2010/12580
KARAR NO : 2012/7714
KARAR TARİHİ : 09.05.2012

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde askerlik dönemi hariç 01/05/1992-26/04/2004 tarihleri arasında geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
KARAR
Davacı, davalılara ait işyerinde 01.05.1992-26.04.2004 tarihleri arasında hizmet akdiyle çalıştığının tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkemece, davacının 01.12.1999-30.03.2000 ve 01.04.2000-26.04.2000 tarihleri arasında çalıştığının tespitine karar verilmiş ise de bu sonuç eksik incelemeye dayalı olup usul ve yasaya aykırıdır.
Gerçekten; 506 sayılı Sosyal Sigortalar Yasasının 2 ve 6. maddelerinde açıkça belirlendiği üzere, sigortalılığın oluşumu yönünden çalışma olgusunun varlığı zorunludur. Eylemli veya gerçek biçimde çalışmanın varlığı saptanmadıkça, hizmet akdine dayanılarak dahi sigortalılıktan söz edilemez. Fiili veya gerçek çalışmayı ortaya koyacak belgeler, işe giriş bildirgesiyle birlikte 506 sayılı Yasanın 79. maddesinde belirtilen sigortalının gün sayısını, kazanç durumunu, çalışma tarihleriyle birlikte ortaya koyan aylık sigorta gün bilgileri ile Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinin 17. maddesinde belirtilen 4 aylık prim bordroları gibi Kuruma verilmesi zorunlu belgelerdir. Yöntemince Sigortalılıktan söz edebilmek için, çalışmanın varlığı, Yargıtay uygulamasında 506 sayılı Yasının 79/10. maddesine dayalı sigortalılığın tespiti davaları yönünden kabul edilen ilkelere uygun biçimde belirlenmelidir. Bu tür hizmet tespitine yönelik davaların kamu düzeninin ilgilendirdiği için özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi Yargıtay’ın yerleşmiş içtihadı gereğidir. Bu nedenle bu tür davalırada çalışma orgusunun ortaya koyabilecek inandırıcı ve yeterli kanıtlar aranmalı, kamu düzenine dayalı bu tür davalarda hakim, görevi gereği doğrudan soruşturmayı genişleterek fiili çalışmaya dayalı sigortalılık koşullarının oluşup oluşmadığını belirlenmelidir.
Somut olaya gelince; Alacak dava dosyasında verilen karar güçlü delil olmakla birlikte SGK bu dosyada taraf olmadığından kurulan hüküm tarafları bağlamayacağından yukarıda açıklanan şekilde araştırma yapılıp hüküm kurulması gerekirken mahkemece açıklanan şekilde fiili çalışmanın varlığı yöntemince araştırılmadan sonuca gidildiği ortadadır. Mahkemece istek tanık beyanlarına dayanılarak hüküm altına alınmıştır. İfadeleri hükme esas alınan tanıklar davacıyla birlikte çalışan kişiler olmadığı gibi aynı çevrede benzer işi yapan başka işverenlerin çalıştırdığı kimseler de değildi. Bu bakımdan tanık sözleri çalışma olgusu yönünden somut olgulara dayanmayıp soyut düzeyde kalmaktadır.
O halde yapılacak iş; Davacı ile ihtilaflı dönemde çalıştığı belirlenen bordro tanıklarını dinlemek, gerek görülürse hizmet tespiti istenen yerin niteliği dikkate alınarak zabıta marifetiyle belirlenecek bu işyerine komşu bina sakinleri veya yakın işyerlerinde tespiti istenen döneme ilişkin bu yeri bilen ve tanıyanları dinlemek ve fiili çalışma olgusunun olup olmadığını hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak şekilde belirlenmekten ibarettir.
Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ; Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde … Pamukkale Taşımacılık ve Tur. Tic. ve San. AŞ.’ye iadesine, 09/05/2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.