YARGITAY KARARI
DAİRE : 9. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2020/5676
KARAR NO : 2020/16297
KARAR TARİHİ : 23.11.2020

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
DAVA TÜRÜ : İŞE İADE

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalılar vekillerince istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:
Davacı vekili Mahkememize açmış olduğu davanın dilekçesinde; davacının, … Büyükşehir Belediyesi’ne bağlı … Genel Müdürlüğü’nde İçme Suyu Arıtma Tesisi Terfi Merkezi’nde 09.08.2012 tarihinde işe başladığını, işe başladığı günden itibaren çok çeşitli alt işverenlerin altında çalıştığını, en son … İnş. Taah. Turz. Taş. San. ve Dış Tic. A. Ş.’ye bağlı olarak asıl işverenin altında çalıştığını, davacının 09.08.2012 tarihinde alt işveren işçisi olarak asıl işveren olan … Büyükşehir Belediyesi Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü’nde işe başladığını, yaklaşık 8 alt işverenin değişmiş olmasına rağmen kendisinin sürekli olarak aynı işyerinde aynı işi yaptığını, dolayısıyla alt işverenlik sözleşmeleri tamamen işçi teminine yönelik olarak hukuku dolanmak adına yapıldığını, ayrıca davacıya ödenen maaş ödemesinin … … tarafından yapılmış olması, davacının davalı asıl işverenin kadrolu işçisi olduğunu gösterdiğini, konuyla ilgili … 1. İş Mahkemesi’nin 2015/126 esas sayılı dosyasının halen derdest olup davanın devam ettiğini, davacının 09.08.2012 tarihinden bugüne kadar asıl işverenin yanında çalışmış olduğunu, davalı … Genel Müdürlüğü’ne karşı işçi alacakları yönünden alacak davası açıldıktan sonra davalının hiç bir sebep göstermeksizin 11.05.2015 tarihinde davacıyı işten çıkardığını, hiç bir yazılı bildirimde bulunmadan doğrudan davalı …’nin kadrolu çalışanları tarafından davacının işine son verildiğini, taşeron firmanın bu konuda hiç bir etkisinin olmadığını, davalı …, işçi alımlarına ve işten çıkarmaya doğrudan kendisinin karar verdiğini, alt işverenin bu karara uyarak sadece evrak işlemlerini yaptığını belirterek davacının iş aktinin feshedildiğini, geçerli bir neden gösterilmeksizin yapılan fesih işleminin iptaline, davacının işe iadesine, karar kesinleşinceye kadar çalışmadığı süre için doğacak ücret ve diğer haklarının davacıya ödenmesine, davacının işe başlatılmaması halinde fesih işleminin nedeni ve davacının kıdemi de nazara alınarak en az 4, en fazla 8 aylık brüt ücretin işe başlatmama tazminatı olarak hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı … Büyükşehir Belediyesi Su Ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Cevabının Özeti:
Davalı … vekili cevap dilekçesinde özetle, haksız ve mesnetsiz davanın husumet ve zamanaşımı yönünden reddine karar verilmesini istemiştir.
Davalı … İnş. Taah. Tur Taş. San. Ve Diş Tic. A. Ş. Cevabının Özeti:
Davalı vekili; davanın kendilerine yöneltilemeyeceğini, husumet nedeniyle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkeme Kararının Özeti:
Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Temyiz:
Kararı davalı … Büyükşehir Belediyesi Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü vekili ile davalı … İnş. Taah. Tur Taş. San. ve Diş Tic. A. Ş. vekili temyiz etmiştir.
Gerekçe:
1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalıların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.
Mahkemeler tarafından verilen kararlarda tarafların gösterilmesi, iddia ve savunmaların özetlenmesi, ihtilaflı konular hakkındaki delillerin tartışılması ret ve üstün tutma sebeplerinin açıklanması zorunludur. Kararın, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun hükmün kapsamını düzenleyen 297. ve 298. maddelerinde tanımlanan unsurları taşıması gerekir.
Keza 6100 sayılı Kanunun 294/3. maddesine hükmün tefhimi, her hâlde hüküm sonucunun duruşma tutanağına geçirilerek okunması suretiyle olur. Bu biçim yargıda açıklık ve netlik prensibinin gereğidir. Aksi hal, yeni tereddüt ve ihtilaflar yaratır. Hatta giderek denebilir ki, dava içinden davalar doğar, hükmün hedefine ulaşılmasını engeller, Kamu düzeni ve barışı oluşturulamaz.(Hukuk Genel Kurulu – 2007/14-778 E, 2007/611 K, )
Davacı … tarafından … Büyükşehir Belediyesi Su Ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü’ne karşı açılan … 1.İş Mahkemesi’nin 2015/ 126 Esas 2017/44 Karar sayılı dosyasında davacı, tüm çalışma süresince davalının işçisi olduğunun kabulü ile hesaplanacak bir kısım işçilik alacaklarının davalıdan tahsilini talep etmiş, Mahkemece davacı işçinin çalıştığı taşeron firma olan … İnş. Taah. Tur Taş. San. Ve Diş Tic. A. Ş. ile davalı … Büyükşehir Belediyesi Su Ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü arasında asıl işveren alt iş veren ilişkisi bulunduğu, davalı … Büyükşehir Belediyesi Su Ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü ile davacıyı çalıştıran şirketler arasında muvazaa bulunmadığı,davacının baştan itibaren asıl işverenin işçisi olduğundan söz edilemeyeceği,bu nedenle davacı işçinin davalı kurumun kadrolu işçilerine sağlanan ücret ve sair haklardan yararlanma olanağı bulunmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.Verilen karara yönelik yapılan istinaf başvurusu üzerine İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi 2017/1107 Esas,2017/1348 Karar sayılı dosyası ile yapılan incelemede , davalı ile hizmet alımı yapılan şirketler arasındaki hizmet alım sözleşmesinin mahiyetinin İçmesuyu ve Kanalizasyon ile İçme suyu arıtma Tesisi işletmesinde personel çalıştırılması hizmet alımına yönelik olduğu, dosya kapsamı, kayıtlar ve tanık beyanlarına göre davacının fiilen İçme suyu aratma tesisinde terfi istasyonunda çalıştığı, davacının davalı Belediye ile hizmet alımı yapılan şirketler arasında imzalanan hizmet alım sözleşmesi kapsamında çalıştığı sabit olmakla, davacının ihale kapsamında çalıştırıltırıldığı, davalı belediyenin 5393 sayılı Kanun’un 67. maddesi uyarınca verilen yetkiye istinaden İçme suyu arıtma tesisi ile ilgili hizmeti alt işverenlik ilişkisi kapsamında temin ettiği ve davacı işçinin de bu ilişkinin dayanağı olan ihale şartnamesi kapsamında alt işveren işçisi olarak istihdam edildiği belirlenmekle alt işverenlik ilişkisinin muvazaalı olmadığı sonucuna varılmakla, ilk derece Mahkemesince ücret farkı ve ilave tediye alacağı taleplerinin reddine karar verilmesinde hatalı yön bulunmadığı gerekçesi ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş ve verilen karar Yargıtay (kapatılan) 22.HD 2017/44194,2020/7955 sayılı ilamı ile onanmıştır.Bu hali ile davalı … Büyükşehir Belediyesi Su Ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü ile davalı … İnş. Taah. Tur Taş. San. Ve Diş Tic. A. Ş. Arasındaki ilişkinin muvazaalı olmadığı ve davalılar arasında asıl işveren alt işveren ilişkisi olduğu sabittir.Açıklanan nedenlerle işverence yapılan feshin geçersizliğine ve davacının … İnş. Taah. Tur Taş. San. Ve Diş Tic. A. Ş.’ye ait işyerindeki işine iadesine karar verilmesi gerekmektedir.
Ancak Mahkemece hüküm fıkrasında “İşverence yapılan feshin geçersizliğine” ifadesi kullanılarak davanın kabulüne dair hüküm kurulmuştur. Hüküm fıkrasında davacının işe iadesinin hangi işveren yanına yapıldığı duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmeden ve hüküm altına alınan “işe başlatmama tazminatı” ile “çalışılmayan günler karşılığı süre ücreti alacağı”ndan davalıların ne şekilde sorumlu olacakları açıklanmadan hüküm kurulması hatalıdır.
Belirtilen nedenlerle, 4857 sayılı İş Kanunun 20. maddesinin 3. fıkrası uyarınca, hükmün bozulmak suretiyle ortadan kaldırılması ve aşağıdaki gibi karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda belirtilen nedenlerle;
1-Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararının BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA,
2-İşverence yapılan FESHİN GEÇERSİZLİĞİNE ve davacının … İnş. Taah. Tur Taş. San. ve Dış Tıc. A. Ş.’ye ait işyerindeki İŞİNE İADESİNE,
3-Davacının yasal sürede işe başvurmasına rağmen, işverenin süresi içinde işe başlatmaması halinde davalılar tarafından müştereken ve müteselsilen ödenmesi gereken tazminat miktarının fesih nedeni ve kıdemi dikkate alınarak 4 aylık ücreti olarak belirlenmesine,
4-Davacının işe iade için işverene süresi içinde başvurması halinde hak kazanılacak olan ve kararın kesinleşmesine kadar doğmuş bulunan en çok dört aylık ücret ve diğer haklarının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesi gerektiğinin belirlenmesine,
5-Alınması gerekli 54,40 TL harçtan peşin alınan 27,70 TL harcın mahsubu ile 26,70 TL harcın davalı şirketten alınarak hazineye irat kaydına,
6-Yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir olunan maktu 3.400,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafça yapılan toplam 272,00 TL yargılama giderinin davalılardan müşterkeen ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
8-Yatırılan gider avanslarından varsa kullanılmayan bakiyelerinin ilgili tarafa iadesine, peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 23.11.2020 tarihinde oybirliği ile kesin olarak karar verildi.