YARGITAY KARARI
DAİRE : 14. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2013/11068
KARAR NO : 2013/11798
KARAR TARİHİ : 19.09.2013
MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi
Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 02.04.2012 gününde verilen dilekçe ile ortaklığın giderilmesi istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 15.02.2013 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalılar vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:
K A R A R
Dava, ortaklığın giderilmesi isteğine ilişkindir.
Mahkemece, dava konusu 112 ada 10, 106 ada 24 ve 25 parsel sayılı taşınmazların satışı suretiyle ortaklığının giderilmesine, satışın %3,43’lük bedelinin paydaş …’ya, kalanın diğer paydaşlara payları oranında verilmesine, 110 ada 6, 12, 113 ada 11 , 115 ada 5 ve 126 ada 25 parsel sayılı taşınmazların satışı suretiyle ortaklığının giderilmesine, satış bedelinin payları oranında dağıtılmasına karar verilmiştir.
Hükmü, davalılar … ve … vekili temyiz etmiştir.
Paydaşlığın (ortaklığın) giderilmesi davaları paylı veya elbirliği mülkiyetine konu taşınır veya taşınmaz mallarda paydaşlar (ortaklar) arasında mevcut birlikte mülkiyet ilişkisini sona erdirip ferdi mülkiyete geçmeyi sağlayan iki taraflı taraflar için benzer sonuçlar doğuran davalardır.
Paydaşlığın (ortaklığın) satış yoluyla giderilmesi halinde dava konusu taşınmaz üzerinde bina, ağaç vs. gibi bütünleyici parça (muhdesat) varsa bunların arzla birlikte satılması gerekir. Ancak muhdesatın bir kısım paydaşlara (ortaklara) ait olduğu konusunda tapuda şerh varsa veya bu hususta bütün paydaşlar (ortaklar) ittifak ediyorlarsa ve muhdesat arzın değerinde bir artış meydana getiriyorsa bu artışın belirlenmesi için dava tarihi itibariyle arzın ve muhdesatın değerleri ayrı ayrı tespit edilir. Belirlenen bu değerler toplanarak taşınmazın tüm değeri bulunur. Bulunan bu değerin ne kadarının arza ne kadarının muhdesata isabet ettiği oran kurulmak suretiyle belirlenir. Satış
sonunda elde edilecek bedelin bölüştürülmesinde bu oranlar esas alınarak yapılır. Muhdesata isabet eden kısım muhdesat sahibi paydaşa, geri kalan bedel ise payları oranında paydaşlara (ortaklara) dağıtılır.
Bütünleyici parçanın (muhdesat) arzın paydaşlarına (ortaklarına) değil de üçüncü şahsa ait olduğunun anlaşılması halinde bu kimseyi muhdesat sahibi olarak davaya dahil etme ve ona satış bedelinden pay vermek mümkün değildir.
Öte yandan,paydaşlığın (ortaklığın) giderilmesi davaları iki taraflı, taraflar için benzer sonuçlar doğuran davalar olup, sonuçta kazanan ve kaybeden taraftan söz edilemeyeceğinden yargılama giderleri ve vekalet ücretinin taraflara payları oranında yükletilmesi gerekir.
Somut olayda; dava konusu edilen ve satışına karar verilen 112 ada 10, 106 ada 24 ve 25 parsel sayılı taşınmaz üzerinde davalılardan … tarafından dikilen ağaçlar bulunduğu gerekçesiyle oran kurularak ortaklığın satış suretiyle giderilmesine karar verilmiş ise de hükümde belirtilen %3,43 oranının hangi taşınmaza ilişkin olarak ve nasıl belirlendiği anlaşılamamaktadır. Bilirkişi raporunda da bu konuda bir açıklık bulunmamaktadır.
Mahkemece, her taşınmaz ayrı ayrı değerlendirilmek ve varsa üzerindeki muhdesata ilişkin oran kurulmak suretiyle satış bedelinin dağıtılmasına karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde denetime elverişli olmayan hesaplama ile karar verilmesi, binde 9,9 oranında karar ve ilam harcı alınması gerekirken %0,009 oranında harç alınması, yargılamada kendisini vekille temsil ettiren davalılar … ve … lehine vekalet ücretine hükmedilmemesi doğru görülmemiş bu nedenlerle hükmün bozulması gerekmiştir.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan harcın istek halinde yatırana iadesine, 19.09.2013 tarihinde oybirliği ile karar verildi.