YARGITAY KARARI
DAİRE : 12. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2021/5854
KARAR NO : 2021/11255
KARAR TARİHİ : 09.12.2021
MAHKEMESİ : … Bölge Adliye Mahkemesi
Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki alacaklı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hâkimi … tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :
Alacaklı tarafından başlatılan genel haciz yoluyla ilamsız icra takibinde borçlunun, haczedilen taşınmazına ilişkin olarak İİK’nun 82/1-12. maddesi gereğince haczin kaldırılması istemiyle icra mahkemesine başvurduğu, ilk derece mahkemesince; şikayetin kısmen kabulü ile taşınmazın 110.0000 TL’den aşağı olmamak üzere satılmasına, bu tutarın borçluya ayrılarak fazlası için takibin devamına karar verildiği, kararın taraflarca istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince tarafların istinaf başvurularının esastan reddine hükmedildiği görülmektedir.
Borçlunun daha önce ipotek ettiği taşınmazı hakkında sonradan haczedilmezlik şikayetinde bulunabilmesi için ipoteğin mesken kredisi, esnaf kredisi, zirai kredi gibi zorunlu olarak kurulmuş ipoteklerden olması gerekir. Zira zorunlu olarak kurulan ipoteğin meskeniyet şikayetine engel teşkil etmeyeceği ilkesi, bu ipoteğin sosyal amaçlı olarak verilen kredinin teminatını oluşturmasından kaynaklanmaktadır. Bunun dışında, borçlunun serbest iradesi ile kurduğu ipotekler, adı geçenin daha sonra bu yerle ilgili olarak meskeniyet iddiasında bulunmasını engeller. Ancak, haciz tarihi itibariyle ipotek konusu borcun ödenmiş olması halinde, ipotekle yükümlü bulunmayan taşınmaz hakkında meskeniyet şikayetinde bulunulabilir.
Somut olayda, …ili … ilçesi 510 Ada 7 parsel 5 nolu taşınmazın şikayetçi borçlu adına kayıtlı olduğu, taşınmaz üzerinde haciz tarihinden önce 29/01/2013 tarihli Türkiye Vakıflar Bankası T.A.O. lehine tesis edilmiş ipoteğin mevcut olduğu, taşınmaza 17/08/2017’de haciz konulduğu görülmüş olup ilk derece mahkemesince ipotek resmi senedi temin edilmeden ipoteğin niteliği ya da borcun haciz tarihinden evvel ödenip ödenmediği araştırılmadan karar verildiği, Bölge Adliye Mahkemesince de, ipotek alacaklısı banka tarafından aynı ipoteğe ilişkin olduğundan bahisle başka bir şikayet dosyasına gönderilen yazı cevabı esas alınarak ipoteğin konut finansman kredisi nedeni ile kurulduğu ve zorunlu ipoteklerden olduğu değerlendirilerek istinaf başvurularının esastan reddine karar verildiği, ancak taşınmazın ipotek resmi senedi getirtilmeden eksik inceleme ile sonuca gidildiği gibi, kabule göre de anılan yazı cevabında ipoteğin, zorunlu ipotek niteliğinde olmayan taksitli ihtiyaç kredisinin teminatı olarak tesis edildiğinin bildirildiği anlaşılmaktadır.
O halde mahkemece, şikayete konu taşınmazın ipotek resmi senedi celbedilerek, taşınmazda bulunan ipoteğin niteliğinin değerlendirilmesi, zorunlu olarak kurulan ipoteklerden olmadığının anlaşılması halinde haciz tarihi itibariyle ipoteğe konu borcun ödenip ödenmediği tespit edilerek ve ödenmiş ise meskeniyet şikayetinde bulunulabileceği, ödenmemiş ise meskeniyet iddiasına engel olacağı değerlendirilmek suretiyle oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm tesisi ve bu karara yönelik istinaf başvurusunun Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddedilmesi isabetsiz olmakla, Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
SONUÇ : Alacaklının temyiz isteminin kabulü ile yukarıda yazılı nedenlerle 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK’nin 364/2. maddesinin göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK’nun 373/1. maddesi uyarınca, … Bölge Adliye Mahkemesi 32. Hukuk Dairesinin 16/03/2021 tarih ve 2020/1129 E. – 2021/648 K. sayılı kararının KALDIRILMASINA, … 11. İcra Hukuk Mahkemesinin 11/10/2018 tarih ve 2017/819 E. – 2018/994 K. sayılı kararının BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin de Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 09/12/2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.