YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2021/1732
KARAR NO : 2021/12782
KARAR TARİHİ : 25.10.2021
Mahkemesi : … Bölge Adliye Mahkemesi … Hukuk Dairesi
Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabul kısmen reddine dair verilen karara karşı, davalı ve fer’i müdahil Kurum vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, … Bölge Adliye Mahkemesi … Hukuk Dairesince istinaf istemlerinin esastan reddine karar verilmiştir.
… Bölge Adliye Mahkemesi …. Hukuk Dairesince verilen kararın, davalı ve fer’i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
I-İSTEM
Davacı dava dilekçesinde özetle; 10.12.2016 tarihinden itibaren davalıya ait çiftlikte koruma ve bakım elemanı olarak çalışmasına rağmen kuruma bildirilmeyen hizmetlerinin tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
II- CEVAP
Davalı ile fer’i müdahil Kurum vekili davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
ııı- mahkeme kararı
a- ilk derece mahkemesi kararı
“Davanın kısmen kabulü ile; davacının davalıya ait …’deki tescilsiz işyerinde 10.12.2016 – 27.01.2018 tarihleri arasında dava dışı işyerinden 11.09.2017 – 16.09.2017 tarihleri arasındaki dönem haricinde 400 gün asgari ücretle çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine” karar verilmiştir.
B- BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
“… 9. İş Mahkemesi’nden verilen 11.06.2019 tarih, 2018/34 Esas ve 2019/237 Karar sayılı kararına yönelik davalı … ile fer’i müdahil Kurum vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine” karar verilmiştir.
TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ
Fer’i müdahil Kurum vekili; eksik araştırma ve incelemeyle karar verildiği, mahkemenin Yargıtay içtihatlarına uygun araştırma ve yargılama yapmadığı, davalı da davacıyı çalıştıracak maddi güce sahip olmadığı, davacının iş bulana kadar babasından kalan çiftlik evinde kalmasına müsaade ettiği, davacıyı çalıştırmadığı gerekçeleriyle kararın bozulmasını talep etmişlerdir.
IV- İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME
Dava, 506 sayılı Kanunun 79/10. ve 5510 sayılı Kanun’un m. 86/9. maddesi uyarınca açılmış hizmet tespiti davasıdır.
506 sayılı Kanunun 2. maddesi hükmüne göre; bir hizmet akdine dayanarak bir veya birkaç işveren tarafından çalıştırılan kimse anılan kanun kapsamında sigortalı sayılır. 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Yasa’nın 4/1-a bendi aynı yönde düzenleme içermekte olup, gerek, anılan her iki Kanunda ve gerekse İş Kanununda hizmet akdi tanımlanmamıştır. Borçlar Kanununun 313. maddesinde ise, hizmet akdinin tanımı yapılmış olup, madde hükmüne göre; “hizmet akdi, bir mukaveledir ki, onunla işçi, muayyen veya gayri muayyen bir zamanda hizmet görmeyi ve iş sahibi dahi ona bir ücret vermeyi taahhüt eder.” bu tanıma göre hizmet akdinin unsurları ücret, zaman ve bağımlılıktır.
Dosya kapsamından, davalı …’ın …’de ikamet edip davaya konu bahçe ve eve nadiren gelip gittiği, önceleri burada davacının ağabeyinin kalmakta olup bakmakta olduğu tavuklarının bulunduğu, arazide bakım gerektirecek ekili ve dikili ağaç veya tarımsal ürün bulunmadığı, davalı …’ın davacıyı tanımayıp davacının ağabeyinin cezaevine girmesinden sonra bir kısım tanıkların talebiyle davacının bahçe evinde kalmasına yardım amaçlı müsaade ettiği, davacıya ücret ödemediği, davacı ile davalı arasında hizmet akdinin unsurlarının oluşmadığı anlaşılmakla davanın reddi yerine kabulüne karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davalı ve fer’i müdahil Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve … Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesinin istinaf istemlerinin esastan reddine dair kararı kaldırılarak ilk derece mahkemesince verilen karar bozulmalıdır.
SONUÇ : Yukarıda açıklanan nedenlerle, … Bölge Adliye Mahkemesi …. Hukuk Dairesi kararının HMK’nın 373/1 maddesi gereği kaldırılarak, ilk derece mahkemesi kararının BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz eden davalıya iadesine, karardan bir örneğin Bölge Adliye Mahkemesine, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, 25.10.2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.