YARGITAY KARARI
DAİRE : 14. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2013/13584
KARAR NO : 2013/14639
KARAR TARİHİ : 26.11.2013
MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi
Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 11.07.2011 gününde verilen dilekçe ile önalım hakkından kaynaklanan tapu iptali ve tescil istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 27.06.2013 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün evrak incelenerek gereği düşünüldü:
K A R A R
Dava, önalım hakkı nedeniyle tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.
Davacı vekili, 2935 parsel sayılı taşınmazın 1/44 payının 21.10.2010 gününde davalıya satıldığını belirterek davalı adına kayıtlı payın tapu kaydının iptali ile müvekkili adına tescilini istemiştir.
Davalı vekili, davanın süresinde açılmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.
Hükmü, davalı vekili temyiz etmiştir.
Önalım davasının davalısı önalım hakkına ilişkin taşınmazdaki payı satın almadan önce o taşınmazda paydaş ise bu paydaş hakkında önalım hakkı kullanılamaz. Çünkü, TMK’nın 732. maddesi ile bir paydaşın payını üçüncü şahsa satması halinde önalım hakkının kullanılabileceği kabul edilmiştir. Paydaş üçüncü kişi sayılamayacağından paydaşın paydaş aleyhine önalım hakkını kullanması söz konusu olamaz. Dava hakkına ilişkin bu hususun davanın her aşamasında kendiliğinden göz önünde bulundurulması gerekir.
Somut olaya gelince; dava konusu taşınmazın tapu kaydı incelendiğinde davalı … …’in 1/22 payı olduğu anlaşılmaktadır. Davacı, paydaş …tarafından 21.10.2010 gününde 11028 yevmiye no’lu işlemle davalıya satılan 1/44 pay nedeniyle önalım hakkını kullanmıştır. Oysa dosya kapsamındaki belgeler incelendiğinde paydaşlardan Dağıstan Duyuran
tarafından aynı davalıya 23.01.2009 tarihinde de 1/44 pay satışının yapıldığı ve bu payın önalım hakkının kullanılması nedeniyle iptal edildiği ancak davalıya 25.05.2009 tarihinde paydaş … … tarafından 1/44 pay satışının yapıldığı ve davaya konu pay satışı da nazara alınarak davalının tapu kaydında satış+birleştirme nedeniyle 1/22 pay sahibi olduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda davalı … … … paydaş … … tarafından 25.05.2009 tarihinde kendisine satılan 1/44 pay nedeni ile taşınmazda dava konusu satıştan önce de paydaş durumdadır. Yukarıda açıklandığı gibi bir paydaşın payının üçüncü şahsa satılması halinde önalım hakkının varlığı kabul edilebilir. Davalı 25.05.2009 tarihinde paydaş olduğundan 21.10.2010 tarihli alım nedeniyle davacının önalım hakkını kullanma olanağı yoktur. Açıklanan bu nedenle davanın reddine karar vermek gerekirken kabulü doğru olmamış, bu nedenle hükmün bozulması gerekmiştir.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde yatırana iadesine, 26.11.2013 tarihinde oybirliği ile karar verildi.