YARGITAY KARARI
DAİRE : 11. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2012/9039
KARAR NO : 2013/7877
KARAR TARİHİ : 22.04.2013
MAHKEMESİ :TİCARET MAHKEMESİ
Taraflar arasında görülen davada … 7. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen …/02/2012 tarih ve 2011/147-2012/78 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkillerinden …’nun AĞAOĞLU TEKSTİL SAN. VE TİC. A.Ş’nin ortağı ve yetkili temsilcisi olduğunu, Başkabakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı … İhracatçı Birliği’nin Güney Afrika Cumhuriyeti’ne yönelik olarak “ticaret heyeti programı” düzenlediğini, davacının hem yönetici tecrübe ve deneyimini arttırmak, hem de stokunda bulunan 250.000 tane battaniye için pazar bulmak düşüncesi ile programa katılmak istediğini, bu amaçla katılım ücreti olarak …,600 Euro karşılığı 5,605,… TL ödediğini, davacı …’nun …’da ikamet ettiğini, bu nedenle …’dan hareket edeecek olan … … uçağına …’den baağlantılı uçak olup olmadığını davalıdan sorduğunu, bağlantılı uçak olduğu cevabının verilmesi üzerine 218,00 TL ödemek suretiyle …-… gidiş-dönüş bileti satın aldığını, 31/…/2009 günü, saat …:00’de hareket edecek tahminen 22:…’da …’da olması gereken …-… uçağının rötar yapması üzerine ancak …:35’de …’a indiğini, saat …:45’de hareket edecek olan … … uçağı için davacının uçaktan inip terminale gitmek üzere bindikleri otobüste ve terminalde kendisini karşılayan hiçbir davalı çalışanı olmadığını, uçağa yetişebilmek için olağanüstü bir çaba sarf ettiğini, ancak uçağa yetişemediğini ve uçağı kaçırdığını, daha sonra bizzat ve … İhracatçı Birlikleri aracılığıyla gördüğü zararın tazminini davalıdan talep ettiğini, ancak herhangi bir sonuç alamadığını, davalı çalışanlarının …- … uçağının …-… uçağına bağlantılı olduğunu söyleyerek kendisine bilet sattıklarını, bağlantılı uçuşlarda bağlanılan uçağın her halükarda bağlanacak olan uçağı beklemesi gerekirken bu durumun dikkate alınmadığını, …-… gidiş-dönüş uçak bileti 218,00 TL, uçağın kaçırılması nedeni ile …’da konaklama bedeli 195,00 TL, ticaret heyeti programı için 5.605,00 TL (… … uçuşu dahil) para ödediğini ileri sürerek, davacı … Tekstil San. ve A.Ş. yönünden fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla ödenen uçak bilet parasının üç katı tutarında şimdilik 4,240,00 TL’nin maddi tazminat olarak, 31/…/2009 tarhinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte, davacı … yönünden …,000 TL manevi tazminatın 31/…/2009 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, açılan davayı kabul etmediklerini, taşıyıcı davalı şirket kayıtlarından tespit edildiği üzere, davacı …’nun 31/…/2009 tarihinde iki ayrı rezervasyon ve iki ayrı bilet ile …-… ve aynı gün …-… seferlerinde kaydının olduğunu, ancak …-… seferinin göreve planlanmış olan uçağın daha önceki planlı tarifeli seferinden geç gelişi nedeni ile, 85 dk gecikmeli olarak icra edildiğini, bu gecikmeye bağlı olarak …-… seferinin İzmirden 1 saat … dk geç başladığını, gecikmenin yolculara anons edildiğini, ayrıca uçuşlarına yetişememe durumlarında yolculara davalı hesabına otel hizmeti verileceğinin bildirildiğini, devam uçuşları olan yolcuların bir kısmının uçuştan vazgeçip, rezervasyon değişikliği yaptığını, bir kısmının da …’a seyahat etmek istediğini belirttiğini, davacıya …-… seferine yetişemeyeceğinin söylenmesine rağmen kendi isteği doğrultusunda …’a seyahat ettiğini, davacının kendisini …’da hiçbir personelin karşılamadığı ve yol göstermediği iddiasının ise, dış hat uçuşlarının check-in prosedürünün kalkıştan yani …:45’ten 60 dk önce bitmesi gerektiğini, uçak kapısının kalkıştan … dk önce kapandığını, havaalanına kalkıştan ancak … dk önce inebilen yolcunun kendisini … uçağına götürecek, yol göstercek personeli bulamamasının normal olduğunu, ayrıca davacının geri dönmeyip daha sonraki tarihlerde …’ dan toplantıya katılmak için … a gidebileceğini, ancak kendi isteği doğrultusunda bunu yapmadığını, davalı şirketin uçuş saati konusunda bir garanti vermediğini ve gecikmeden sorumlu olmadığnın da açık sözleşme şartı olduğunu, taşıyıcının sorumluluğunun 2920 sayılı Türk Sivil Havacılık Kanunu hükümlerine tabi olduğunu, buna göre davalının sorumluluğunun bulunmadığını, ayrıca davacı … Teksitl San. ve Tic. A.Ş. ile davalı arasında kurulmuş taşıma akdi olmadığından, davacı şirketin dava ehliyeti bulunmadığını, taşımanın …-… arasında gerçekleştiğini, davacının manevi tazminat talebinin usule uygun olmadığını ve fahiş olduğunu savunarak, davanın reddini talep etmiştir.
Mahkemece, davacının …-…-… parkurlu ve …-… parkurlu olmak üzere iki adet uçak bileti satın aldığıi, dolayısıyla taşıma taaahhüdünin birden fazla olduğu, bu durumda davacının talebi ile bağlı kalınarak talep edebileceği zarar miktarı için …’nun 801. maddesinde sadece geciken uçuş için maktu bir tazminat öngörüldüğünden ve davacı maktu tazminatı talep ettiğinden geciken uçuş da …-… uçuşu olduğu için …-…-… bilet ücreti olan 218 TL’nin … katı tutarında maktu tazminat olan 654 TL ile yapılamayan …-… seferi bilet ücreti olan 1.789,29 TL toplamından oluşan ….443,29 TL’yi talep edebileceği, ayrıca davacı …’nun iş görüşmesi ve ticari bağlantılar yapmak için yurtdışında katılması gereken önemli bir toplantıya, uçağı kaçırması nedeniyle katılamadığı, … Havaalanına indiğinde kendisiyle ilgilenen kimsenin olmaması nedeniyle sıkıntı ve üzüntü yaşadığı, davalı şirketin yeteri kadar önlem almadığı, BK. 98. maddesi hükmü delaletiyle aynı kanunun 49. maddesi gereğince manevi tazminat istemekte haklı olduğu, talep edilen tazminatın hak ve nesafete uygun sebepsiz zenginleşmeye yol açmayacağı ve makul olduğu gerekçesiyle, davacı şirketin maddi tazminat talebinin kısmen kabulü ile, ….443,29 TL maddi tazminatın 31/…/2009 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte, davacı …’nun manevi tazminat talebinin aynen kabulü ile, ….000,00 TL manevi tazminatın 31/…/2009 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.
(1) Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin, tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı vekilinin aşağıdaki bent dışında kalan tüm temyiz itirazları yerinde değildir.
(…) Dava, hava yolu yolcu taşımasında meyda gelen gecikme nedeniyle uğranılan maddi ve manevi zararların tazmini istemine ilişkindir. Mahkemece, yukarıda özetlendiği şekilde davacının gecikme nedeniyle … – … uçuşu için … 801. maddesine göre bu uçuş bileti bedelinin … katı ve bağlantılı uçuş olan … uçuş bilet bedelinin toplamına hükmedilmiştir. Ancak Varşova/Lahey Sistemi ve 1999 tarihli Montreal Konvansiyonu uyarınca taşıyıcı yolcu, bagaj ve yük taşımalarında meydana gelen gecikme dolayısıyla ortaya çıkan zarardan sorumludur. Bu sorumluluk 1929 tarihli Varşova Konvansiyonumun …. maddesinde “Taşıyıcı, yolcuların, bagajın ve yükün havayolu taşımasında gecikmesinden … zarardan sorumlu olacaktır” şeklinde ifade edilmiştir Ancak gecikmeden … zararların tespitine ilişkin Varşova ve Montreal Konvansiyonlarında herhangi bir hüküm bulunmamakla birlikte genel hükümler uyarınca, zarar, gecikme olmasaydı yolcunun veya gönderenin malvarlığının bulunacağı durum ile gecikme sonrasında bulunduğu durum arasındaki fark ile taşımanın süresinde ifa edilmesinde yolcunun elde edeceği yarar gözönünde bulundurularak tespit edilecektir. Konvansiyona paralel bir düzenleme TSHK’nın 122. maddesinde de yer almaktadır. Bu nedenle, mahekemece de benimsenen bilirkişi raporunda da belirtildiği şekliyle, …’nın 801. maddesi uyarınca bilet ücretinin üç katma hükmedilmesi doğru bulunmamıştır. Yine, TSHK’nın 124. maddesi yollamasıyla olayda uygulanması mümkün olan Varşova/Lahey Sistemi ve 1999 tarihli Montreal Konvansiyonunda taşıyıcının sorumluluğu, kural olarak sınırlı sorumluluktur. Yani, taşıyıcının ödemek zorunda olduğu tazminat, konvansiyonda belirtilen sınırlar kapsamında kalmak üzere gerçek zarara göre hesaplanır, sınırı aşan kısım yönünden taşıyıcının bir sorumluluğu bulunmamaktadır. Bu sınırlama hükümleri de gözetilip değerlendirilmeden karar verilmesi doğru görülmemiş, davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davalı yararına bozulması gerekmiştir.
SONUÇ:Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin tüm temyiz itirazlarının REDDİNE, (…) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davalı yararına BOZULMASINA, aşağıda yazılı bakiye 290,80 TL temyiz ilam harcının temyiz edenden alınmasına, 22.04.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.