YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2020/10254
KARAR NO : 2021/9407
KARAR TARİHİ : 30.06.2021

Mahkemesi : … Bölge Adliye Mahkemesi …. Hukuk Dairesi

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı taraf avukatlarınca istinaf yoluna başvurulması üzerine, … Bölge Adliye Mahkemesi …Hukuk Dairesince istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.
… Bölge Adliye Mahkemesi …Hukuk Dairesince verilen kararın, davacı vekili ile fer’i Müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
I-İSTEM:
Davacı vekili; müvekkilinin davalı sitede 01.04.2006 tarihinde apartman görevlisi olarak işe başladığını, mücbir sebep nedeniyle 2006-2015 yılları arasında SSK’sını zaman zaman başka yerlerden yaptırmasına rağmen söz konusu apartmanda apartman görevlisi işini aralıksız olarak yapmasına rağmen apartman tarafından Sosyal Güvenlik Kurumu’na hiç bildirilmediğini ve sigorta primlerinin ödenmediğini, sağlık hizmetlerinden yararlanabilmek ve site tarafından maaşının ödenmemesi nedeni ile bu işyerinde çalıştığı halde mücbir sebeplerle 2006/4 ay da 1 gün. 2011/11 ayında 10 ve 12. ayında 3 gün. 2012/6 ayında 2gün. 7. ayında 4 gün 2014/1. ayında 12 gün. 2. ayında 25 gün çeşitli yerlerde sigortalı göründüğünü, ancak bu dönemde bile davalı apartmanda apartman görevlisi olarak çalıştığını, apartmanın müvekkile maaş dahi vermediğini, apartmanda tarafından kanunen de apartman görevlisine ait olan yerde kaldığını ancak davalı apartman tarafından sırf bazı yükümlülüklerden kaçmak için apartman dairesinin davacıya kiraya verilmiş gibi gösterildiğini, site görevlisine ait olarak ayrılan yerin elektrik faturası da yine site yönetimine ait olduğunu, müvekkil tarafından sigorta yapılması maaşının ödenmesi ve diğer haklardan yararlandırılması yönünde site yönetiminden defalarca talep etmesine rağmen site yönetimi tarafından İş Kanuna göre işveren tarafına düşen yükümlülükler yerine getirilmediğini, davacının iş bırakması için aboneliği site yönetimi üzerinde olan oturduğu yerin elektriklerinin kesildiğini, davacının SGK’ya durumu şikayet ettiğini ayrıca site yönetimine ihtarname gönderdiğini, ihtarnameye cevap verilmediğini, böylece site tarafından ihtarnamede yer alan hususların zımnen kabul edildiğini belirterek davacının sigortalılık tarihinin ve çalıştığı hizmet sürelerinin tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II-CEVAP:
Davalı apartman yönetimini temsilen yönetici … cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçesinde apartman yönetici olarak şahsı gösterilmişse de dava konusu apartmanın iskanı alınmadığı ve kat mülkiyetine geçiş sağlanamaması nedeniyle hukuken geçerli bir apartman yönetimi söz konusu olmadığından şahsının apartman yöneticisi sıfatına haiz olmadığını, davacı … her ne kadar apartmanda kapıcı olarak çalıştığını beyan etmişse de davacı … inşa eden müteahhit tarafından inşaat süresince bekçi olarak görevlendirildiğini, inşaatın tamamlanması sonrasında ise aynı müteahhit tarafından apartman sakinlerine danışılmadan kira sözleşmesiyle kapıcı dairesinde oturtulduğunu, davacının kiracı olarak ikamet ettiği doğalgaz faturasında da açık olduğunu, davacının …’na yönelik sunmuş olduğu herhangi bir kapıcılık hizmetinin bulunmadığını. Dava dilekçesinde davacının sigortasız çalıştırılması nedeniyle SGK’na yapılan şikayet dilekçesinde şikayet nedeninin apartmanda kapıcı olarak çalıştırıldığı ve SGK kaydı yapılmadığı olarak belirtildiğini, ancak davacının Apartmana sunmuş olduğu herhangi bir kapıcılık hizmeti olmadığı gibi apartmana yönelik bir çalışmasının da bulunmadığını, SGK kayıtları incelendiğinde de başka işlerde çalıştığı, …. Apt.’na yönelik hizmet faaliyetinin bulunmadığının açıkça görüldüğünü, apartman temizlik hizmetinin dışarıdan getirilen firma ile sağlandığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Fer’i müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın 5 yıllık hak düşümü süre yönünden reddi gerektiğini, iddia edilen çalışmanın devamlı mı. yoksa (part-time) kısmi-zamanlı mı hususu nitelik olarak araştırılması, çalışıldığı iddia edilen dönemde komşu apartman kapıcıları ve dava konusu apartmana yakın bakkal ve apartman yöneticileri şahit olarak dinlenilmesi iddia edilen tüm mesainin davalı apartmana hasredilip edilmediği, davalı apartmanın kapıcı dairesinde oturulup oturulmadığı, keza davalı apartman dışında başka bir apartmana hizmet verilip verilmediği ücretin sigortalı sayılmanın koşulu olan durumlarda ücret alma olgusunun var olup olmadığının araştırılması davacının çalıştığını iddia ettiği yıllara ait işyeri kayıtları, ücret tediye bordroları, dönem bordroları celp edilerek davacının talebinin araştırılması gerektiğini yetki, derdestlik, husumet, hak düşürücü süre gibi ilk itirazları ile zamanaşımı definde bulunduklarını belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
III-MAHKEME KARARI:
A-İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk derece mahkemesince; “davanın kısmen kabulüne,
Davacının davalı kayıt dışı … işyerinde 06/05/2006-03/08/2015 tarihleri arası dönemde ayda toplam 8 gün süreyle hizmet aktiyle fasılasız çalıştığının tespitine, ” şeklinde karar verilmiştir.
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı sitede 01/04/2006 tarihinde apartman görevlisi olarak işe başladığını, mücbir sebep nedeniyle 2006-2015 tarihleri arasında SSK’sını başka yerlerden yaptırdığını, söz konusu apartmanda apartman görevlisi olarak işini aralıksız yapmasına rağmen apartman tarafından Sosyal güvenlik kurumuna bildiri yapılmadığını, müvekkilinin söz konusu yıllarda davalı apartmanda iş akdi ile çalıştığının tespitinde tereddüt olmadığını, bilirkişi raporu baz alınarak verilen hükmün kaldırılmasını istediklerini, mahkemece itirazların kabul edilmediğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
Feri müdahil kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle;
Yerel mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, Kurumca yapılan işlemlerde hata olmadığını beyanla kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle;
Davacının davalı apartmanın inşaatı aşamasında müteahhit tarafından sitede bekçi olarak çalıştırıldığını, inşaatın tamamlanmasından sonra kapıcı dairesinde kalmasının temin edildiğini, müvekkil ile davacı arasında iş kanunu hükümleri ve içtihatlar çerçevesinde iş ilişkisi olmadığından bir iş sözleşmesinin de varlığının söz konusu olmadığını, aleyhe olan dokümanların kabul edilemeyeceğini belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir.
B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
Bölge Adliye Mahkemesince, taraf vekillerinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.
IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:
Feri müdahil Kurum vekili, fiili çalışma olgusunun ispatlanığını, Kuruma bildirilen kodlar hakkında davacının müdahalesinin olamadığını bildirerek hükmün bozulmasını istemiştir.
V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME:
Hizmet tespitine ilişkin talebin yasal dayanağı 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun geçiş hükümlerini içeren Geçici 7. maddesi gereğince 506 sayılı Kanunun 79/10. ve 5510 sayılı Kanunun 86/9. maddeleri olup Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin bu tür davalar kamu düzeni ile ilgili olduğundan özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip gerek görüldüğünde kendiliğinden araştırma yapılarak delil toplanabileceği açıktır.
Yukarıda açıklanan ilkeler ışığında, dava konusu somut olayda;Mahkemece, kabule konu davalı çalışması işyeri çalışması dikkate alınıp ayrıca kabule dönemdeki dava dışı işyerlerinden yapılan bildirim süreleri de gözetilmek suretiyle ve ayrıca bildirime konu işyerlerinin davalı işyerine yakınlıkları ve yapılan bildirimlerin nitelikleri gözetildiğinde davacının hem davalı işyerinde hem de bildirimi yapılan işyerlerinde çalışmasının olup olamayacağı aradaki mesafe ve yerler de gözetilmek suretiyle irdelenmeli,söz konusu çalışmaların birlikte yapılamayacağı kanaatine varıldığı takdirde ise ve ayrıca davacı beyanı da dikkate alınmak suretiyle bu çalışmaların aynı zamanda bildirime konu dönemleri kapsar biçimde davalı işverenlik nezdinde geçtiğinin belirlenmesi halinde bildirime konu işverenliklerin de davaya dahil edilmesi sağlanmak suretiyle bu çerçevede yeniden değerlendirme yapılarak sonucuna göre bir karar verilmeli,giderek tahkikat sonucuna göre, bildirime konu sürelerin dışlanması gereği de gözden uzak tutulmamalıdır.
O halde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve … Bölge Adliye Mahkemesi …Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: … Bölge Adliye Mahkemesi ….Hukuk Dairesi kararının HMK’nın 373/1. maddesi gereğince kaldırılarak temyiz edilen ilk derece mahkemesi hükmünün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine,
dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 30.06.2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.