YARGITAY KARARI
DAİRE : 9. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2016/25157
KARAR NO : 2020/12036
KARAR TARİHİ : 15.10.2020

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalılardan … vekili ile davalılardan … Özel Güvenlik ve Koruma Hizmetleri Sanayi ve Ticaret A.Ş. ile … Özel Güvenlik ve Koruma Hizmetleri Tic. Ltd. Şti tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:
Davacı vekili, asıl işveren belediyede alt işverenler olan … Koruma ve Güvenlik Hizmetleri San. Ltd. Şti’de 19.06.2012-31.12.2012 tarihleri arası, … Özel Güvenlik ve Koruma Hizmetleri Ltd. Şti.’de 01.01.2013 – 08.09.2014 tarihleri arası çalıştığını, ayrıldığında brüt 2.466,83 TL, net 1.793,93 TL maaş aldığını, İş Kanunu ve uluslararası sözleşmezler ışığında asıl işveren işçilik alacaklarından birlikte sorumlu iken her alt işveren kendi dönemindeki işçilik alacaklarından sorumlu olduğunu, güvenlik görevlisi olarak gece ve gündüz vardiya sistemiyle 12 saat kesintisiz çalıştığını, bu çalışmanın hafta sonuna ve bayram gününe denk gelmesi halinde de 12 saat çalıştığını, fazla mesai ücretini almadığını, iş akdini tek taraflı ve haklı olarak 08.09.2014 tarihinde feshettiğini, kıdem tazminatının ödenmediğini, 2013 ve 2014 yıllarında izin kullandırıldığını ancak izin içindeki hafta tatillerinin izin gününe dahil edilmediğinden her yıllık izinde 4 gün olmak üzere 2 yılx4=8 gün yasal izin hakkını kullanmadığını, mesai çizelgelerinde 12 saat çalıştırılmakta olduğunu ancak 7,5 saate göre ücretinin hesap edildiğini, bu nedenle 19.06.2012 tarihinden 08.09.1014 tarihine kadarki sürede vardiyalı çalıştığından aylık 45 saat yerine çalışma süresi olarak 20 gün çalıştırılıp x l2 saat=240 saat çalıştırıldığını, 240-195=45 saat fazla çalışma ücretinin kanunda gösterildiği şekilde hesap edilerek ödenmesini, hafta tatili ve bayram tatillerinde çalıştırıldığını, gece çalışması için makul oranda yıpranma payı istediğini iddia ederek; kıdem tazminatı, yıllık izin alacağı, fazla mesai alacağı, hafta tatili alacağı, dini milli bayram alacağı, gece nöbeti yıpranma payı alacağı davalılardan tahsilini talep etmiştir.
Davalı Cevabının Özeti:
Davalı … Koruma ve Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti. vekili, zamanaşımı ve husumet yönünden itirazlarının olduğunu, şirketlerinin KİK mevzuatı çerçevesinde ihale yoluyla hizmet alım işi yaptığını ve hizmet alım sözleşmesindeki başlayış ve bitiş tarihinin belli olduğunu, davacının firma bünyesinde 2012 yılına kadar çalışmış olup bu tarihten sonra başka işverenler bünyesinde diğer davalılara ait ihalede çalışmaya devam ettiğini, Yargıtay 9.H.D. I9.01.tarihli 2009/34509 E. 2012/990 K. Sayılı kararında da açık bir şekilde görüleceği üzere çalışmasının devam etmesi sebebi ile kıdem ve ihbar tazminatı koşullarının oluşmadığını, davanın reddini talep etmiştir.
Davalı … Özel Güvenlik ve Koruma Hizmetleri Ltd. Şti., işin niteliği vardiyalı çalışma olduğundan fazla mesai, hafta tatili, bayram tatili çalışmasının olmadığını, işyeri sicil dosyası imzalı bordrolar ve puantaj kayıtları ile banka dekontlarından davacının talep ettiği alacaklarının kendisine resmi yoldan ve imzası mukabilinde ödendiğinin görüleceğini, resmi belge statüsündeki ve yazılı delil olarak kabul edilecek belgelerle aksinin ispatlanabileceğini, davanın reddini talep etmiştir.
Davalı … Özel Güvenlik ve Koruma Hizmetleri A.Ş., davacının müvekkili şirkette çalışmadığını, işçilik alacaklarından sorumlu tutulamayacağını, davalı … cevap dilekçesinde; davanın husumet yönünden reddi gerektiğini, davacının idare çalışanı olmadığını ve idarenin memur ve işçi statüsünde böyle bir çalışanı bulunmadığını, davanın reddini talep etmiştir.
Mahkeme Kararının Özeti:
Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Temyiz:
Kararı, davalılardan … vekili ile davalılardan … Özel Güvenlik ve Koruma Hizmetleri Sanayi ve Ticaret A.Ş. ile … Özel Güvenlik ve Koruma Hizmetleri Tic. Ltd. Şti tarafından temyiz etmiştir.
Gerekçe:
1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalıların aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.
2- Davacı 01/01/2010-28/11/2011 tarihleri arasında davalı işyerinde iki gündüz iki gece iki istirahat şeklinde 12’şer saatlik vardiyalarda çalışmaktadır. Bilirkişi fazla mesai hesabı yaparken davacının ayda on gün gündüz on gün gece vardiyasında çalıştığını kabul ederek hesaplama yapmıştır. Ancak bu isabetli değildir.
Şöyle ki davacının çalışma sistemine göre başlangıçtaki duruma dönmesi ancak altı hafta çalıştıktan sonra yedinci haftanın başında olmaktadır. Davacının çalışma sisteminde ilk dört hafta haftalık 7.5 saat fazla mesai yaptığı doğrudur. Ancak 5. ve 6. haftalarda 4 gün çalışmakta olup haftalık 45 saati aşan çalışması yoktur. 5. ve 6. haftalardaki fazla mesai sadece gece çalışmasından kaynaklı ve 6’şar saattir. Sonuç itibariyle davacının davalı işyerinde 6 haftalık periyotta ilk 4 hafta haftalık 45 saati aşan haftalık 7.5 saat fazla mesaisi ve 5. ve 6. haftalarda ise haftalık 45 saati geçmediği halde sadece gece çalışmasından kaynaklı haftalık 6 saat fazla mesaisi mevcuttur. Davacının fazla mesaisinin haftalık hesaplanması gerektiği ve söz konusu döngü dikkate alınmadan yapılan hesaplama hatalıdır.
3-Diğer yandan, davacının çalıştığı … bayram ve genel tatil günlerine ilişkin hesaplamanın da yukarıda belirtilen çalışma düzenine göre yapılması gerekmekte olup kararın bu yönden de bozulması gerekmiştir.
4-Mahkemece davalılar … Özel Güvenlik ve Koruma Hiz. San. ve Tic. A.Ş. ile diğer davalı … Özel Güvenlik ve Koruma Hizmetleri Tic. Ltd. Şti. arasındaki ilişkinin niteliği, organik bağ, asıl-alt işverenlik, iş ortaklığı, birlikte istihdam gibi bir durum olup olmadığı tespit edilmeden her iki davalı da hüküm altına alınan alacaklardan müştereken ve müselsilen sorumlu tutulmuştur. Söz konusu tespitin yapılabilmesi için davalı … Özel Güvenlik Ve Koruma Hiz. San. Ve Tic. A.Ş.’nin ve diğer davalı … Özel Güvenlik ve Koruma Hizmetleri Tic. Ltd. Şti.’nin ilk tesis tarihlerinden itibaren ticaret sicili kayıtları, devir, birleşme, ünvan değişikliği gibi geçirdikleri durumlara, ortaklarının ve yetkililerinin kimler olduğuna, işyeri adreslerinin neresi olduğuna, iştigal konularına dair belgeler ve ortaklarının, yetkililerinin, işyeri adreslerinin, iştigal konularının bu şirketlerin ilk tesis tarihinden itibaren geçirdikleri değişimlere ilişkin belgeler, bu şirketlerin varsa şubelerine ilişkin olarak aynı belgeler şubelerin ilk tesis tarihinden itibaren celbedilmelidir. Yine Sosyal Güvenlik Kurumu’na müzekkere yazılarak, bu işyerlerine dair tüm belgeler, davacının bu işyerlerine ilişkin giriş -çıkış kayıtları, bu işyerinin hizmet alım/ ihale/ taşeronluk/ müteahhitlik ve sair bir sözleşmeye dayanıp dayanmadığı sorularak varsa bu işyerlerine dayanak sözleşmeler, ihale evrakı celbedilmelidir. Ayrıca davalı … ile davalı şirketler arasındaki ilişkinin niteliği de aynı şekilde belirlenmelidir. Bu şekilde araştırma yapılmadan karar verilmesi eksik incelemeye dayalı olup kararın bu yönden de bozulması gerekmiştir.
Sonuç:
Temyiz olunan kararın yukarda yazılı sebeplerden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgililere iadesine, 15/10/2020 tarihinde oybirliği ile karar verildi.