YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2011/3417
KARAR NO : 2012/7332
KARAR TARİHİ : 12.04.2012

Mahkemesi :İş Mahkemesi
Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.
Mahkeme, ilamında belirtildiği şekilde davanın reddine karar vermiştir.
Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
Davacı, davalı şirketin …içerisinde yer alan kömür ardiyesi işyerinde, hamal olarak geçen 01.05.2006-27.12.2007 tarihleri arası dönemdeki sigortalı çalışmalarının tespitini istemiştir.
Mahkeme, davacının serbest piyasa hamalı olduğunu beyanla davanın reddine karar vermiştir.
5510 sayılı Yasanın Geçici 7. maddesinde yer alan “Bu Kanunun yürürlük tarihine kadar 17.07.1964 tarihli ve 506 sayılı, 02.09.1971 tarihli ve 1479 sayılı, 17.10.1983 tarihli ve 2925 sayılı, bu Kanunla mülga 17.10.1983 tarihli ve 2926 sayılı, 08,06,1949 tarihli ve 5434 sayılı Kanunlar ile 17.07.1964 tarihli ve 506 sayılı Kanunun geçici 20 nci maddesine göre sandıklara tabi sigortalılık başlangıçları ile hizmet süreleri, fiilî hizmet süresi zammı, itibarî hizmet süreleri, borçlandırılan ve ihya edilen süreler ve sigortalılık süreleri tabi oldukları kanun hükümlerine göre değerlendirilir.” hükmü uyarınca, davanın yasal dayanağı 506 sayılı Yasanın 79/10. maddesidir.
Mahkemenin hükmü eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır.
Bu tür sigortalı hizmetlerin saptanmasına ilişkin davaların kamu düzeniyle ilgili olup, özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerekeceği yönündeki ilke gereğince, öncelikle taraflar arasındaki ilişkinin hukuki niteliği saptanmalı, bu anlamda davaya konu çalışmaların hizmet aktine mi, yoksa kendi nam ve hesabına dayalı bağımsız çalışma şeklinde mi geçtiği belirlenmeli, davacının vergi-oda- sicil kaydının ve bu çerçevede 1479 sayılı Yasaya tabi sigortalılık halinin bulunup bulunmadığı araştırılmalı; davaya konu çalışmaların geçtiği yerin kömürcüler sitesi
olması hasebiyle, çalışmanın şekli, niteliği ve süresi yönünden bilgisi olabilecek komşu esnaflar ile bu işyerlerinde talebe konu dönemde çalışması bulunan işyeri çalışanlarının bilgilerine başvurulmalı; davacının başka ardiyelerde de çalıştığı yönündeki iddialar kapsamında, çalışmanın geçtiği bu ardiyeler belirlenerek işyeri sahipleri veya çalışanlarının bilgilerine başvurulmalı; Kurum müfettişlerince uyuşmazlık devresine ilişkin inceleme yapılıp yapılmadığı araştırılmalı; davaya konu çalışmanın geçtiği işyerinin tescil kaydının bulunup bulunmadığı, bulunması halinde ilgili işyeri dosyası ile ihtilafa konu dönemi kapsar şekilde dönem bordroları celp edilerek re’sen belirlenecek bordro tanık beyanlarına başvurulmalı;böylece toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek davacının serbest piyasa hamalı olmadığı sonucuna ulaşıldığı takdirde, davalı işyerindeki çalışma süresi usulünce belirlenerek varılacak sonuca göre bir karar verilmelidir.
Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek, eksik araştırma ve inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
O halde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
S O N U Ç : Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 12.04.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.